/KKWD_2005_7_9_0001.djvu

			+ 


wiadomości diecezjalne 


"EX HOMINIBUS PRO HOMINIBUS" 


Rok XXXIII 


lipiec - wrzesień Nr 7 - 9/05
		

/KKWD_2005_7_9_0002.djvu

			KOSZALIŃSKO-KOŁOBRZESKIE 
WIADOMOŚCI DIECEZJALNE 
ORGAN URZĘDOWY KURII BISKUPIEJ 



 (t 

 
 
 


 
. 

 
'\

. 
c:.s ' 

"....\. 
 
.
 . ""

 a,\
'łf/p ;{: 
.- =- - 
<\>" ,

 c::ł 
STOLICA APOSTOLSKA 
 



 
 
Kongregacja Doktryny Wiary, Nota dotyczącą szafarza sakramen 
as.ZC2 

 
nia chorych ....................................................................... ą
 ."..
. 
 
Kongregacja Doktryny Wiary, Komentarz do noty dotyczącej szafarza sakra- 
mentu namaszczenia chorych ........................................................... 4 
Kongregacja Spraw Kanonizacyjnych, Romana w sprawie beatyfikacji i kanoni- 
zacji Sługi Bożego Jana Pawła II (Karola Wojtyły), Papieża ...................... 7 
Kongregacja Spraw Kanonizacyjnych, Sprawa beatyfikacji i kanonizacji Sługi 
Bożego Jana Pawła II (Karola Wojtyły) Papieża - e d y k t........................ 8 
Sekretariat Stanu. Dekret i komunikat o powierzeniu Watykańskiej Księgami 
Wydawniczej wykonywanie i ochronę praw autorskich aktów i dokumentów 
Papieża ....................................................................................... 9 


SPIS TREŚCI 


ROK XXXIII 


LIPIEC-WRZESIEŃ 2005 


NUNCJATURA APOSTOLSKA 
Prośba nuncjusza apostolskiego abpa Józefa Kowalczyka o włączenie się w mo- 
dr. D . P . k . " II 
Itwę 1 czyn" nla aples lego ....... . ... .. . . . . . . .. ........... . ..... ..... . . ..... ... 


EPISKOPAT POLSKI 
W skazania Episkopatu Polski po ogłoszeniu nowego wydania Ogólnego wpro- 
wadzenia do Mszału Rzymskiego ...................................................... 13 

łowo Rady Stałej Konferencji Episkopatu Polski po śmierci i pogrzebie Ojca 
S . 
wlętego Jal1a Pawła II ................................................................. 26 
List pasterski biskupów polskich na uroczystość Zesłania Ducha Świętego 2005 r. ....... 28 
Komunikat z 332. Zebrania Plenarnego Konferencji Episkopatu Polski........ 33 
List pasterski Episkopatu Polski na Dzień Papieski 2005 - "Jan Paweł II - Orę- 
doWnik Prawdy" ........................................................................ 35 
Słowo Rady Stałej i biskupów diecezjalnych z Jasnej Góry ...................... 40
		

/KKWD_2005_7_9_0003.djvu

			BISKUP DIECEZJALNY 
Zaproszenie biskupa koszalińsko-kołobrzeskiego Kazimierza Nycza do pielgrzy- 
mowania ............ 
 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . '.' . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 44 
Dekret mianowania ks. dra Andrzeja Wachowicza diecezjalnym duszpasterzem 
rodzin ..................................................................................... 46 
Dekret zmiany granic parafii pw. św. Wojciecha we WłYnkówku ............... 48 
List biskupa koszalińsko-kołobrzeskiego na nowy rok katechetyczny ......... 49 
Rozporządzenie dotyczące organizacji i funkcjonowania uzupełniającej kateche- 
zy parafialnej ... 
 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 5 3 


ZWOLNIENIA I NOMINACJE ................................................ 57 


POMOCE :DUSZPASTERSKIE 
ks. dr Kazimierz Dullak , Udział w Eucharystii w świetle norm obowiązujących 
w Roku Eucharystii ..................................................................... 65 


2
		

/KKWD_2005_7_9_0004.djvu

			STOLICA APOSTOLSKA 


KONGREGACJA NAUKI WIARY 
PROT. N. 41/74-20747 


Eminencje i Ekscelencje 
Przewodniczący Konferencji Episkopatów, 


w ostatnich latach napłynęło do Kongregacji Nauki Wiary wiele pytań 
dotyczących szafarza sakramentu namaszczenia chorych. W związku z 
powyższym Dykasteria ta uznała za stosowne przesłać do wszystkich 
Pasterzy Kościoła Katolickiego załączoną Notę dotyczącą szafarza sakra- 
mentu namaszczenia chorych (por. Załącznik l). 
Przekazuję także krótki komentarz dotyczący historii doktryny, 
przygotowany przez Eksperta w tej dziedzinie (por. Załącznik 2). 
Łączę wyrazy szacunku, zapewniając o pamięci modlitewnej, od- 


dany 


+ Joseph kard. Ratzinger 


Załącznik nr 1 


NOTA DOTYCZĄCA SZAFARZA 
SAKRAMENTU NAMASZCZENIA CHORYCH 


Kodeks Prawa Kanonicznego w kan. 1003 9 l (por. także kan. 739 

 l Kodeksu Kanonów Kościołów Wschodnich) przywołuje dokładnie 
nauczanie Soboru Trydenckiego (Sesja XIV, kan. 4: DS 1719; por. także 
Katechizm Kościoła Katolickiego, 1516), według którego tylko kapłani 
(biskupi i prezbiterzy) są szafarzami sakramentu namaszczenia chorych. 
Doktryna ta jest definitive tenenda. Ani diakoni, ani wierni świec- 
cy nie mogą być szafarzami tego sakramentu i jakiekolwiek działanie w 
tym kierunku stanowi symulację sakramentu. 


Rzym, w siedzibie Kongregacji Nauki Wiary 
11 lutego 2005 r., we wspomnienie Najświętszej Maryi Panny z Lourdes 
+ Joseph Kard. Ratzinger + Angelo Amato, SDB 
Prefekt Arcybiskup tytularny Sila 
Sekretarz 


3
		

/KKWD_2005_7_9_0005.djvu

			Załącznik nr 2 


KOMENTARZ DO NOTY DOTYCZĄCEJ SZAFARZA 
SAKRAMENTU NAMASZCZENIA CHORYCH 


W ostatnich dziesięcioleciach pojawiły się tendencje teologiczne 
podważające doktrynę Kościoła, według której szafarzem sakramentu 
namaszczenia chorych jest "każdy kapłan i tylko kapłan (est omnis et 
so/us sacerdos).". Najczęściej temat ten jest rozpatrywany z punktu wi- 
dzenia pastoralnego, zwracając szczególną uwagę na te regiony, w któ- 
rych brak kapłanów powoduje trudności w udzielaniu tego sakramentu w 
nagłych przypadkach. Uważa się, że tego rodzaju problem mógłby zostać 
rozwiązany, gdyby diakoni stali czy też wierni świeccy odpowiednio 
przygotowani, mogli być ustanowieni szafarzami tego sakramentu. 
Niniejsza Nota Kongregacji Nauki Wiary zamierza zwrócić uwagę 
na te tendencje, przestrzegając przed niebezpieczeństwem wypływają- 
cym z prób wprowadzania ich w życie, bowiem są one szkodliwe dla 
wiary i dla duchowego dobra chorych, którym pragnęłoby się pomóc. 
Teologia katolicka w odniesieniu do sakramentu namaszczenia cho- 
rych opiera się na biblijnym fundamencie wziętym z Listu św. Jakuba 
(5,14-15). Autor Listu, po podaniu różnych rad odnoszących się do życia 
chrześcijańskiego, określa również normę dla chorych: "Choruje ktoś 
wśród was? Niech sprowadzi kapłanów Kościoła, by się modlili nad nim 
i namaścili go olejem w imię Pana. A modlitwa pełna wiary będzie dla 
chorego ratunkiem i Pan go podźwignie, a jeśliby popełnił grzechy, będą 
mu odpuszczone". W tekście tym Kościół, pod działaniem Ducha Świę- 
tego, wskazał, na przestrzeni wieków, podstawowe elementy sakramentu 
namaszczenia chorych, które w sposób systematyczny przedstawił Sobór 
Trydencki (Sesja XIV, rozdz. 1-3, kan. 1-4: DS 1695-1700. 1716-1719): 
a) podmiot: wiemy dotknięty ciężką chorobą; b) szafarz: "omnis et solus 
sacerdos"; c) materia: namaszczenie poświęconym olejem; d) forma: mo- 
dlitwa szafarza; e) skutki: zbawcza łaska, odpuszczenie grzechów, otucha 
dla chorego. 
Pomijając inne elementy, interesuje nas teraz wyłącznie aspekt dok- 
trynalny dotyczący szafarza sakramentu, do którego odnosi się Nota 
Kongregacji. 
Słowa greckie z Listu św. Jakuba, ,;ro'Óś 1tpEOPU'tEp U Ś ri)
 


4
		

/KKWD_2005_7_9_0006.djvu

			tKKA'ł1cria
" (5,14), które Wulgata tłumaczy "presbyteros Ecclesiae", 
zgodnie z tradycją nie mogą odnosić się do osób starszych wiekiem we 
wspólnocie, lecz do tej szczególnej grupy wiernych, których, przez nało- 
żenie rąk, Duch Święty przeznaczył do prowadzenia Kościoła Bożego. 
Pierwszym dokumentem Urzędu Nauczycielskiego Kościoła, który 
mówi w sposób jednoznaczny o namaszczeniu chorych, jest list papieża 
Innocentego I do Decencjusza, biskupa Gubbio (19 marca 416). Papież, 
komentując słowa Listu św. Jakuba, w reakcji na interpretację, według 
której tylko prezbiterzy mogliby być szafarzami sakramentu z wyłącze- 
niem biskupów, odrzuca to ograniczenie, stwierdzając, że szafarzami 
sakramentu są prezbiterzy, a także biskup (por. DS 216). List papieża 
Innocentego I, jak również i inne dokumenty z pierwszego tysiąclecia 
(Cezary z Arles, Beda Czcigodny) nie dostarczają żadnego świadectwa 
potwierdzającego jakąkolwiek możliwość wprowadzenia szafarzy nie 
kapłanów w celu udzielania sakramentu namaszczenia chorych. 
W nauczaniu Kościoła i w prawodawstwie aż do Soboru Trydenc- 
kiego znajdują się następujące dokunlenty: Gracjan w swoim Dekrecie 
(około roku 1140) cytuje prawie dosłownie rozporządzenia wyżej wspo- 
mnianego listu Innocentego I (część l, 95, kan. 3). Później, w Dekreta- 
łach Grzegorza IX, zostaje umieszczony Dekretał Aleksandra III (1159- 
1164), który odpowiada w sposób twierdzący na pytanie, czy kapłan mo- 
że sprawować sakrament namaszczenia chorych, będąc tylko sam, bez 
obecności innego duchownego lub osoby świeckiej (X. 5, 40, 14). Sobór 
Florencki zaś w Bulli Exsultate Deo (22 listopada 1439) potwierdza jako 
prawdę ogólnie przyjętą, że "szafarzem tego sakramentu jest kapłan" (DS 
1325). 
Sobór Trydencki w swoim nauczaniu zajął zdecydowane stanowisko 
w odniesieniu do błędnych teorii Reformatorów, według których na- 
maszczenie chorych nie jest sakramentem, lecz wymysłem ludzkim, a 
"presbyteros", o których mówi się w Liście św. Jakuba, nie są kapłanami 
wyś\vięconymi, ale starszynli wspólnoty. Sobór Trydencki szeroko 
przedstawia doktrynę katolicką na ten temat (Sesja XIV, rozdz. 3: DS 
1697-1700) i nakłada ekskonlunikę na tych, którzy twierdzą, że namasz- 
czenie chorych nie jest jednym z siednliu sakramentów (tamże, kan. l: 
DS 1716) i że szafarzem tego sakramentu nie jest tylko kapłan (tamże, 
kan. 4: DS 1719). 
Od Soboru Trydenckiego do Kodeksu Prawa Kanonicznego z 19- 
17 roku były tylko dwie wypowiedzi Urzędu Nauczycielskiego, które w 


5
		

/KKWD_2005_7_9_0007.djvu

			pewien sposób odnoszą się do niniejszej kwestii: Konstytucja apostolska 
Etsi pas tora lis (26 maja 1742, por. 
 5, n. 3: DS 2524) i Encyklika Ex 
guo primum (1 marca 1756) Benedykta XIV. W pierwszym dokumencie 
zawarte są rozporządzenia z dziedziny liturgicznej odnoszące się do sto- 
sunków między katolikami łacińskimi i wschodnimi, przybyłymi na po- 
łudnie Włoch w ucieczce przed prześladowaniami; natomiast w drugim 
dokumencie zatwierdza się i komentuje Eucologium (Rytuał) wiernych 
prawosławnych, którzy powrócili do pełnej komunii ze Stolicą Apostol- 
skąl. Odnośnie. do sakramentu namaszczenia chorych zakłada się jako 
ogólnie przyjętą prawdę, że szafarzem sakramentu jest "omnis et solus 
sacerdos" . 
Tradycyjna doktryna odnosząca się do sakramentu namaszczenia 
chorych, podana przez Sobór Trydencki, została powtórzona zarówno w 
Kodeksie Prawa Kanonicznego ogłoszonym w 1917 roku (kan. 938 
 l), 
jak i w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 roku (kan. 1 003 
 l) oraz 
w Kanonach Katolickich Kościołów Wschodnich z 1990 roku (kan. 739 

 l). 
Ponadto wszystkie Rytuały sakramentu namaszczenia chorych zaw- 
sze zakładały, iż szafarzem tego sakramentu jest biskup lub prezbiter 
(por. Ordo Unctionis Infirmorum eorumque pastora lis curae, Editio 
typica, Typis Polyglottis Vaticanis 1972, Praenotanda, nn. 5. 16-19). 
Dlatego też nigdy nie brały pod uwagę możliwości, że szafarzem mógłby 
być diakon albo osoba świecka. 
Doktryna, według której szafarzem sakramentu namaszczenia' cho- 
rych "est omnis et solus sacerdos" cieszy się do tego stopnia pewnością 
teologiczną, że musi być zakwalifikowana jako "definitive tenenda". Sa- 
krament jest nieważny, jeśli diakon lub osoba świecka próbują go udzie- 
lać. Takie działanie stanowiłoby przestępstwo symulacji w udzielaniu 
sakramentu, podlegające karze na mocy kan. 1379 KPK (por. kan. 
443 
KKKW). 
Na zakończenie wydaje się słusznym przypomnieć, że kapłan, przez 
otrzymany sakrament święceń, uobecnia w sposób wyjątkowy Jezusa 
Chrystusa, Głowę Kościoła. Sprawując sakramenty, działa on in persona 
Christi Capitis i in persona Ecclesiae. Tym, który działa w sakramencie 
namaszczenia, Jest sam Jezus Chrystus, a kapłan jest tylko żywym i wi- 
dzialnym narzędziem. Reprezentuje on i czyni obecnym Chrystusa w 
sposób wyjątkowy, przez co sakrament ma szczególną godność i skutecz- 
ność w relacji do sakramentaliów, tak że - jak mówi Słowo natchnione 


6
		

/KKWD_2005_7_9_0008.djvu

			odnośnie namaszczenia chorych - "Pan go podźwignie" (Jk 5,15). Ponad- 
to kapłan działa in persona Ecclesiae. Modlitwa "kapłanów Kościoła" 
reprezentuje modlitwę całego Kościoła (por. Jk 5,14), jak to stwierdza 
św. Tomasz z Akwinu: "oratio illa non fit a sacerdote in persona sua [...], 
sed fit in persona totius Ecclesiae" (Summa Theologiae, Supplelnentuln, 
q. 31, a. l, ad l). A taka modlitwa zostaje wysłuchana. 


J Jest godnym podkreślenia fakt, że również według prawosławnych szafa- 
rzem namaszczenia chorych jest tylko biskup lub prezbiter. 


KONGREGACJA 
SPRAW KANONIZACYJNYCH 
Proz. ll. 2666-1/05 


ROMANA 
w sprawie beatyfikacji i kanonizacji Sługi Bożego Jana Pawła II 
(Karola Wojtyły), Papieża 


Na prośbę Jego Eminencji kard. Camilla Ruiniego, Wikariusza 
Generalnego Jego Świątobliwości dla diecezji Rzymu, Papież Benedykt 
XVI, zważywszy na szczególne okoliczności przedstawione na audiencji 
udzielonej wspomnianemu Kardynałowi Wikariuszowi Generalnemu 28 
kwietnia 2005 r., udzielił dyspensy od przepisu mówiącego o konieczno- 
ści odczekania pięciu lat od śmierci Sługi Bożego Jana Pawła II (Karola 
Wojtyły), Papieża, dzięki czemu proces beatyfikacyjny i kanonizacyjny 
Sługi Bożego może się rozpocząć natychmiast. Niezależnie od jakichkol- 
wiek sprzecznych z powyższym wskazań. 
W Rzymie, w siedzibie Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, 
9 maja 2005 r. 
Kard. Jose Saraiva Martins 
Prefekt 
Abp Edward Nowak 
Arcybiskup tytularny Luni 
Sekretarz 


7
		

/KKWD_2005_7_9_0009.djvu

			SPRAWA 
BEATYFIKACJI I KANONIZACJI SŁUGI BOŻEGO 
JANA PAWŁA II (KAROLA WOJTYŁY) 
PAPIEŻA 


EDYKT 


Wieczorem w sobotę 2 kwietnia 2005 roku, kiedy już rozpoczynał 
się Dzień Pański w Oktawie Wielkanocnej i Niedziela Miłosierdzia Bo- 
żego, Pan wezwał do Siebie z Pałacu Apostolskiego na Watykanie Ojca 
Świętego Jana Pawła II. 
Sługa Boży, człowiek głębokiego życia modlitwy, niezmordowany 
Pasterz Kościoła powszechnego i odważny Świadek Ewangelii Chrystu- 
sowej, zawierzając się całkowicie woli Boga i Matce Najświętszej, odpo- 
wiedział w swoim pełnym i bogatym nauczaniu o centralnej roli tajemni- 
cy Eucharystii w życiu Kościoła, wskazując każdemu ochrzczonemu ja- 
ko pierwsze zadanie świętość, określaną jako ostateczną miarę życia 
chrześcijańskiego. 
Jego sława świętości, którą cieszył się już za życia, rozkwitła w 
sposób wyjątkowy w momencie Jego śmierci i będąc formalnie popro- 
szeni o rozpoczęcie procesu beatyfikacyjnego i kanonizacyjnego Sługi 
Bożego, aby ukazać 00 wspólnocie kościelnej, prosimy wszystkich wier- 
nych i każdego z osobna, aby poinformować N as bezpośrednio albo po- 
przez Trybunał Diecezji Wikariatu Rzymu /Piazza S. Oiovanni in Latera- 
no 6, 00-184 Roma! o wszystkich informacjach, z których to można w 
jakikolwiek sposób wnioskować i przeprowadzać dowody za lub przeciw 
sławie świętości wymienionego Sługi Bożego. 
Zobowiązawszy się równocześnie zebrać, według norm prawnych, 
wszystkie pisma Jego autorstwa, polecamy tymże EDYKTEM wszyst- 
kim, którzy są w posiadaniu tych pism dostarczyć z należną starannością 
wyżej wymienionemu Trybunałowi każde pismo, którego autorem jest 
Sługa Boży i które nie zostało jeszcze dostarczone Postulacji sprawy. 
Przypominamy, że za pisma nie uważa się tylko dzieła drukowane, 
które zresztą już zostały zebrane, ale również rękopisy, dzienniki, listy i 
każde inne prywatne pismo Sługi Bożego. Tych wszystkich, którzy mają 


8
		

/KKWD_2005_7_9_0010.djvu

			przywilej przechowywać oryginały, uprasza się o przedstawienie ich ko- 
pii odpowiednio uwiarygodnionych. 
Postanawiamy na koniec, aby ten EDYKT został ogłoszony na 
okres dwóch miesięcy na drzwiach Wikariatu Rzymskiego, jak również 
na bramie Kurii Metropolitalnej w Krakowie i aby został opublikowany 
na łamach rzymskiej "Rivista Diocesana" i w dziennikach 
"L'Osservatore Romano" i ,,Avvenire" 


Dane w Rzymie, w siedzibie Wikariatu, 18 maja 2005 roku. 
CAMILLO Card. RUINI 
wikariusz generalny 
Giuseppe Gobi 
notariusz 


Kuria Metropolitalna w Krakowie potwierdza zgodność ww. tekstu z oryginałem. 
Kraków, dnia l czerwca 2005 r. 


ks. Jerzy Dziewoński 
kanclerz 


DEKRET I KOMUNIKAT 
O powierzeniu Watykańskiej Księgarni Wydawniczej 
wykonywanie i ochronę praw autorskich 
aktów i dokumentów Papieża 


Na prośbę dyrekcji Watykańskiej Księgami Wydawniczej (Liberia Editrice Vati- 
cana), przypominamy, że wydawanie tekstów i dzieł kard. Josepha Ratzingera 
bez uprzedniego uzyskania praw autorskich -jest przestępstwem. Oto dokumenty 
Sekretariatu Stanu Stolicy Apostolskiej regulujące tę sprawę. 


DEKRET 


Powierza się Watykańskiej Księgarni Wydawniczej, jako instytucji zwią- 
zanej ze Stolicą Apostolską, wykonywanie i ochronę, wieczyście i na 
całym świecie, wszystkich moralnych praw autorskich i wszelkich praw 
do wyłączności w czerpaniu korzyści ekonomicznych, żadnego nie wyłą- 
czając i nie pomijając, dotyczących wszystkich aktów i dokumentów, 
przez które Papież sprawuje swój urząd nauczycielski. 


9
		

/KKWD_2005_7_9_0011.djvu

			W wykonywaniu powierzonego zadania Watykańska Księgarnia Wy- 
dawnicza, w osobie dyrektora i przedstawiciela prawnego pro tempore, 
działa w imieniu i w interesie Stolicy Apostolskiej, i jest władna dyspo- 
nować w dowolny sposób wspomnianymi prawami, wstępować na drogę 
prawną i sądową, podejmować jakiekolwiek działania mające na celu 
pełną ochronę i realizację owych praw, sprzeciwiać się wszelkim rosz- 
czeniom, bądź żądaniom osób trzecich, zgodnie z postanowieniami 
umów i konwencji międzynarodowych, które podpisała również Stolica 
Apostolska. 


Watykan, 31 maja 2005 r. 


kard. Angelo Sodano 
Sekretarz Stanu 


KOMUNIKAT 


Podaje się do wiadomości, że Papież Benedykt XVI powierzył Watykań- 
skiej Księgami Wydawniczej wykonywanie i ochronę wszelkich praw 
autorskich i wszystkich praw do wyłączności w czerpaniu korzyści z ak- 
tów, dzieł i pism, których autorem był obecny Papież przed wyborem na 
Następcę św. Piotra. 


Bez naruszania praw nabytych przez osoby trzecie na mocy umów wczc- 
śniej zawartych z Autorem, od tej pory do Watykańskiej Księgami Wy- 
dawniczej powierzone zostają również wykonywanie i 
chrona praw au- 
torskich dotyczących tychże umów, aktualnie realizowanych. 


Watykan, 31 maja 2005 r. 


kard. Angelo Sodano 
Sekretarz Stanu 


(za: KAI) 


10
		

/KKWD_2005_7_9_0012.djvu

			NUNCJATURA APOSTOLSKA 


PROŚBA NUNCJUSZA APOSTOLSKIEGO 
ABPA JÓZEFA KOWALCZYKA 
O WŁĄCZENIE SIĘ W MODLITWĘ I CZYN 
"DNIA PAPIESKIEGO" 


NUNCJATURA APOSTOLSKA 
W POLSCE 


Warszawa, 31 sierpnia 2005 


N .11.800/05 


Eminencjo, 
Ekscelencjo, 


W czasie pontyfikatu Ojca Świętego Jana Pawła II w dniu jego 
inauguracji (22 października) obchodzone było każdego roku Święto Pa- 
pieskie, zwłaszcza w tych krajach, które utrzymywały stosunki dyploma- 
tyczne ze Stolicą Apostolską. Taka też była dotychczasowa praktyka w 
Polsce. 
W bieżącym roku zaistniały nowe okoliczności związane ze śmier- 
cią Ojca Świętego Jana Pawła II, jego pogrzebem, wyborem Ojca Świę- 
tego Benedykta XVI i inauguracją pontyfikatu w dniu 24 kwietnia 2005 
r. Zmieniły one w sposób zasadniczy dotychczasowy kalendarz obcho- 
dów Święta Papieskiego. 
Konferencji Episkopatu Polski i poszczególnym biskupom diece- 
zjalnym, seniorom, pomocniczym, kapłanom oraz wszystkim wiernym 
składam serdeczne podziękowanie za modlitwę i uczestniczenie w tych 
wielkich przeżyciach. Niech Bóg wynagrodzi wszystkim tę duchową 
łączność ze śp. Janem Pawłem II oraz modlitewne wsparcie jego następ- 
cy Benedykta XVI. 
W przyszłym roku Święto Papieskie - zgodnie z praktyką i ewen- 
tualnymi wskazaniami Stolicy Apostolskiej - będzie obchodzone w in- 
nym terminie, o czym Nuncjatura Apostolska powiadomi w stosownym 


11
		

/KKWD_2005_7_9_0013.djvu

			czasIe. 
W bieżącym zaś roku, w miesiącu październiku, w ramach obcho- 
dów tzw. "Dnia Papieskiego", organizowanego przez Fundację "Dzieło 
Nowego Tysiąclecia", w sposób szczególny 
chcemy upamiętnić Ojca Świętego Jana Pawła II przez naszą ofiarność 
na kontynuowanie pomocy stypendialnej dla uzdolnionych dzieci i mło- 
dzieży z uboższych regionów Polski. Bowiem coroczna publiczna zbiór- 
ka pieniędzy w "Dniu Papieskim" (w tym roku 16 października) zasila 
ten właśnie fundusz stypendialny. 
Zgodnie z programem uzgodnionym przez organizatorów, Nun- 
cjusz Apostolski w Polsce odprawi w tym dniu (16.10.2005) Mszę św. 
radiową w bazylice św. Krzyża w Warszawie o godz. 9.00 w intencji wy- 
niesienia do chwały oharzy Sługi Bożego Jana Pawła II. 
W tym też dniu - podobnie jak w latach ubiegłych 
 zostanie od
 
prawiona Msza św. transmitowana przez TV Polonia, zaś po Mszy św. 
wieczornej w kościele św. Anny w Warszawie inaugurującej nowy rok 
akademicki, na placu Zamkowym przewidziany jest specjalny program 
poświęcony Janowi Pawłowi II. 
W kontekście powyższego przedłożenia, zwracam się z serdeczną 
prośbą do Pasterzy poszczególnych diecezji, aby włączyli się wielko- 
dusznie w tę ogólnopolską modlitwę i czyn "Dnia Papieskiego", który w 
tym roku ma wyjątkową wymowę i znaczenie. 


Dziękując za życzliwe przyjęcie moich słów. łączę \1Yrazy szacunku 
i ponawiam serdeczne pozdrowienie w Panu 


+ Józef Kowalczyk 
Nuncjusz Apostolski 


DO WSZYSTKICH BISKUP Ó W DIECEZJALNYCH W POLSCE 


12
		

/KKWD_2005_7_9_0014.djvu

			EPISKOPAT POLSKI 


WSKAZANIA EPISKOPATU POLSKI 
PO OGŁOSZENIU NOWEGO WYDANIA 
OGÓLNEGO WPROWADZENIA DO MSZAŁU RZYMSKIEGO 
(przyjęte na 331. Zebraniu Plenarnym Konferencji Episkopatu Polski 
dnia 9 marca 2005 r.) 


Od dnia 25 lutego 2004 r. w Polsce obowiązuje nowe wydanie 
Ogólnego wprowadzenia do Mszału Rzymskiego. Ukazanie się tego do-- 
kumentu jest okazją do przypomnienia niektórych zaleceń Kościoła na 
temat uczestnictwa we Mszy świętej. Papież Jan' Paweł II pisze w Liście 
apostolskim Mane nobiscum Domine: "Konkretnym zobowiązaniem na 
ten Rok Eucharystii mogłoby być dokładne przestudiowanie przez każda 
wspólnotę parafialną Ogólnego wprowadzenia do Mszału Rzymskiego". 
Biskupi przekazują niniejsze Wskazania księżom i wiernym świec- 
kim w trosce o godne i zgodne z przepisami Kościoła sprawowanie Naj- 
świętszej Eucharystii. Jest ona dla nas źródłem i szczytem całego życia. 
Została nam powierzona przez Chrystusa nie jako jeden z wielu darów, 
lecz ,jako dar największy" (Jan Paweł II, encyklika Ecclesia de Euchari- 
stia nr 11). Dlatego z wiarą i miłością zbliżamy się do ołtarza Pańskiego. 


Uczestnictwo w Najświętszej Eucharystii 


l. "Celebracja Eucharystii jest czynnością Chrystusa i Kościoła, 
czyli świętego ludu zjednoczonego i zorganizowanego pod zwierzchnic- 
twem biskupa. Należy ona do całego Ciała Kościoła, ujawnia je i na nie 
oddziałuje; poszczególnych zaś jego członków dotyczy w różny sposób, 
zależnie od zróżnicowania stanów, funkcji i aktualnego uczestnictwa. W 
ten sposób lud chrześcijański, «rodzaj wybrany, królewskie kapłaństwo, 
lud święty, naród nabyty» ujawnia swoją zwartą i hierarchiczną struktu- 
rę. Wszyscy więc, czy to wyświęceni szafarze czy to świeccy wierni, 
pełniący swój urząd posługi lub swoją funkcję, winni wykonywać tylko 
to wszystko, co do nich należy" (OWMR 91). 


13
		

/KKWD_2005_7_9_0015.djvu

			Przygotowanie do Eucharystii 


2. W Wielki Czwartek Jezus posłał Piotra i Jana z poleceniem: 
"Idźcie i przygotujcie nam Paschę, byśmy mogli ją spożyć" (Łk 22, 8). 
Kościół to polecenie Pana zawsze odnosił do siebie. Dziś również wyma- 
ga, aby "każdą celebrację liturgiczną starannie przygotować przy zgod- 
nym współudziale wszystkich zainteresowanych oraz przy użyciu mszału 
i innych ksiąg liturgicznych, tak co do strony obrzędowej, jak i spraw 
duszpasterskich .czy muzyki" (OWMR 111). Pośród tych działań szcze- 
gólne znaczenie posiada przygotowanie serc, które ,jest wspólnym dzie- 
łem Ducha Świętego i zgromadzenia, a szczególnie pełniących funkcje 
wynikające ze święceń (ministri)" (KKK 1098). 
3. Wszyscy udający się na sprawowanie Eucharystii powinni się do 
niej przygotować przez post i modlitwę, przez pojednanie z Bogiem i 
braćmi, a także przez rozważanie słowa Bożego i przygotowanie daru 
ofiarnego. Trzeba gorliwie wypełniać polecenie Pana: "Jeśli przyniesiesz 
swój dar przed ołtarz i wspomnisz, że brat twój ma coś przeciw tobie, 
zostaw tam dar swój przed ołtarzem i najpierw idź i pojednaj się z bratem 
swoim. Potem przyjdź i dar swój ofiaruj" (Mt 5,24). 
4. Należy dbać o odpowiedni dobór śpiewów na poszczególne czę- 
ści MszY świętej. Odpowiednie pieśni znajdują się w zatwierdzonych 
śpiewnikach liturgicznych. Wśród śpiewów mszalnych do najważniej- 
szych należą pieśni na wejście i Komunię, które zastępują antyfony 
podane w formularzu. Powinny być tak staranie dobrane, aby nawiązy- 
wały do myśli zawartej w antyfonie i zgadzały się z przeżywaną tajemni- 
cą. "Wśród cieszących się równym szacunkiem rodzajów śpiewu pierw- 
sze miejsce winien zajmować śpiew gregoriański jako własny śpiew li- 
turgii rzymskiej. Nie są bynajmniej wykluczone inne rodzaje muzyki, 
zwłaszcza wielogłosowa, byleby odpowiadały duchowi czynności litur- 
gicznej i sprzyjały uczestnictwu wszystkich wiernych" (OWMR 41). 
Warunków tych nie spełniają piosenki religijne, dlatego nie można ich 
śpiewać w czasie liturgii. 
5. Aby celebrowanie Eucharystii było czytelnym znakiem godnie 
sprawowanym, bardzo ważne jest właściwe urządzenie przestrzeni sa- 
kralnej, zwłaszcza prezbiterium. (Jest tak wówczas, gdy podkreślona jest 
centralna rola ołtarza, przy którym sprawuje się Mszę świętą; stół słowa 
Bożego, czyli ambona, nie jest pulpitem przenośnym; a miejsce prze- 


14
		

/KKWD_2005_7_9_0016.djvu

			wodniczenia, uwydatniające funkcję przewodniczącego zgromadzenia, 
istnieje na stałe i jest odpowiednio wyeksponowane). Ołtarz należy umie- 
ścić w prezbiterium na stałe w takim miejscu "by rzeczywiście stanowił 
ośrodek, ku któremu spontanicznie zwracać się będzie uwaga całego 
zgromadzenia wiernych" (OWMR 299). 
Na ołtarzu lub obok niego należy umieścić krzyż z wizerunkiem Chrystu- 
sa ukrzyżowanego (zob. OWMR 308). Należy zadbać o właściwe miej- 
sce i wygląd ambony - stołu słowa Bożego, która nie może być jedynie 
zwykłym przenośnym pulpitem (zob. OWMR 309). Podobnie należy 
dowartościować miejsce przewodniczenia, które powinno być stałe i od- 
powiednio wyeksponowane. W tym względzie należy przestrzegać do- 
kładnie norm podanych w V rozdziale OWMR. 
6. "N ależy również zachować w odpowiednim czasie pełne czci 
milczenie. Jego natura zależy od czasu, w jakim jest przewidziane w po- 
szczególnych obrzędach. W akcie pokuty i po wezwaniu do modlitwy 
wierni skupiają się; po czytaniu lub homilii krótko rozważają to, co usły- 
szeli; po Komunii świętej zaś wychwalają Boga w sercu i modlą się do 
Niego. Godne pochwały jest zachowanie milczenia w kościele, w zakry- 
stii i w przylegających do niej pomieszczeniach już przed rozpoczęciem 
celebracji, aby wszyscy pobożnie i godnie przygotowali się do sprawo- 
wania świętych czynności" (OWMR 45). 
7. Sprawowanie Eucharystii powinno się odznaczać godnością i 
pięknem, gdyż jest ona celebracją paschalnego misterium Chrystusa. 
"Kościół nigdy nie uległ pokusie zbanalizowania tej zażyłości ze swym 
Oblubieńcem i nie zapominał, iż to On jest także jego Panem, a «uczta» 
pozostaje zawsze ucztą ofiarną, naznaczoną krwią przelaną na Golgo- 
cie" (Jan Paweł II, encyklika Ecclesia de Eucharistia nr 48). Wyrazem 
miłości do Chrystusa i szacunku dla świętych obrzędów jest także troska 
o czystość i piękno kościoła, odpowiednie miejsca dla celebransa i usłu- 
gujących, używanie godnych szat i naczyń liturgicznych, a także stosow- 
ny strój uczestników liturgii. 


Obrzędy wstępne 


8. W procesji wejścia można nieść kadzidło, krzyż, SWlece oraz 
Ewangeliarz. Niosący Ewangeliarz bezpośrednio poprzedza celebransa i 
koncelebransów (zob. OWMR 120 i 172). Nie niesie się innych ksiąg ani 


15
		

/KKWD_2005_7_9_0017.djvu

			przedmiotów. "Po przyjściu do ołtarza kapłan i usługujący wykonują 
głęboki ukłon" (OWMR 122). Jeśli w prezbiterium znajduje się taberna- 
kulum z Najświętszym Sakramentem, po dojściu do ołtarza przyklękają 
wszyscy, z wyjątkiem osób niosących znaki przypominające o obecności 
Pana. Niosący krzyż, świece i Ewangeliarz po dojściu do ołtarza czynią 
skłon głową i ustawiają lub kładą niesione przedmioty na wyznaczonym 
miejscu. Podobnie czynią niosący kadzielnicę i łódkę. 
9. Po liturgicznym pozdrowieniu kapłan z miejsca przewodnicze- 
nia, względnie diakon lub osoba świecka z miejsca wyznaczonego dla 
komentatora (zob. OWMR 50 i 124), wprowadza wiernych w tematykę i 
charakter celebracji, która się rozpoczyna. Wprowadzenie to powinno 
być jasne i bardzo krótkie, aby nie zakłócać rytmu celebracji. 
10. Kapłan wzywa do aktu pokuty. Po tym wezwaniu następuje 
obowiązkowa chwila ciszy. Ordo Missae przewiduje cztery formy aktu 
pokuty. Należy posługiwać się każdą z nich w sposób opisany w mszale. 
W trzeciej formie aktu pokutnego, na wzór propozycji podanych w msza- 
le, kapłan może układać inne, podobne i może ich wykonanie powierzyć 
lektorowi lub kantorowi, zwłaszcza gdy są śpiewane. W niedzielę, 
zwłaszcza w okresie wielkanocnym, zaleca się aspersję jako formę aktu 
pokuty. Nie można zastępować aktu pokuty dowolnymi modlitwami lub 
śpiewami. 


Liturgia słowa 


11. "Liturgię słowa należy sprawować tak, aby sprzyjała medytacji. 
Dlatego trzeba unikać jakiegokolwiek pośpiechu, który utrudniałby sku- 
pienie. Stosowne są w niej także odpowiednie do poziomu zgromadzenia 
krótkie chwile milczenia, w których wierni pod wpływem Ducha Święte- 
go mogliby przyjąć słowo sercem i przygotować na nie odpowiedź przez 
modlitwę. Te chwile ciszy można z pożytkiem zachować np. przed sa- 
mym rozpoczęciem Liturgii słowa, po pierwszym i drugim czytaniu oraz 
po homilii" (OWMR 56). 
12. Kapłan przewodniczący lub odpowiedni komentator w krótkich 
słowach może przed czytaniami wprowadzić wiernych do liturgii słowa 
(zob. OWMR 31, 105b). Miejscem wykonywania czytań jest ambona. 
Godność słowa Bożego wymaga, aby czytający posługiwał się zawsze 
Lekcjonarzem mszalnym, a nie kartką z 
ekstem czytania. 


16
		

/KKWD_2005_7_9_0018.djvu

			13. Wykonywanie czytań poprzedzających Ewangelię należy do 
lektorów. Wspólnota powinna przygotowywać do tej funkcji zarówno 
mężczyzn, jak i kobiety. Z zasady czytania powinni wykonywać dorośli, 
także we Mszach z udziałem dzieci. Po odczytaniu pierwszego lub dru- 
giego czytania lektor w czasie wypowiadania aklamacji: "Oto słowo Bo- 
że" nie unosi lekcjonarza i nie ukazuje go wiernym. J 
14. Psalm responsoryjny, który następuje po pierwszym czytaniu, 
powinien być śpiewany cały lub przynajmniej jego refren. Psałterzysta, 
czyli kantor psalmu, stojąc na ambonie, wykonuje wersety psalmu, pod- 
czas gdy całe zgromadzenie siedzi i słucha oraz uczestniczy w śpiewie 
refrenu. Psalm może wykonywać mężczyzna lub kobieta. Jest to prokla- 
macja słowa Bożego - co czyni jedna osoba - więc nie należy tego śpie- 
wu powierzać scholi ani chórowi. "Czytań ani psalmu responsoryjnego, 
w których zawiera się słowo Boże, nie wolno zastępować innymi teksta- 
mi, nie biblijnymi" (OWMR 57). 


15. Aklamacja przed Ewangelią "stanowi samodzielny obrzęd, 
przez który zgromadzenie przyjmuje i pozdrawia Pana mającego doń 
przemawiać oraz śpiewem wyznaje wiarę" (OWMR 62). Nie jest ona 
głoszeniem słowa Bożego do zgromadzonych wiernych, lecz radosnym 
śpiewem wspólnoty skierowanym do Chrystusa. Powinna więc wykony- 
wać ją schola lub kantor albo organista, włączając w śpiew całe zgroma- 
dzenie. "Jeśli nie śpiewa się Alleluja lub wersetu przed Ewangelią, moż- 
naje opuścić" (OWMR 63 c). 
16. Jeżeli Mszy świętej przewodniczy biskup, a nie ma diakona, 
jeden z prezbiterów koncelebransów, mający wygłosić Ewangelię, prosi 
biskupa o błogosławieństwo. "Podczas koncelebracji, której przewodni- 
czy prezbiter, koncelebrans mający pod nieobecność diakona głosić 
Ewangelię nie prosi głównego celebransa o błogosławieństwo ani go nie 
otrzymuje" (OWMR 212). 
17. Po odśpiewaniu aklamacji przed Ewangelią "uczestnicy zwra- 
cają się w stronę ambony, okazując szczególną cześć dla Ewangelii 
Chrystusa" (OWMR 133). Czytający Ewangelię czyni znak krzyża na 
księdze. Gdy kapłan czyni znak krzyża na czole, ustach i piersiach mó- 
wiąc: Słowa Ewangelii według świętego N., wszyscy zgromadzeni czy- 
nią podobnie. Wykonują potrójny znak krzyża, a następnie Wypowiadają 
aklamację: "Chwała Tobie, Panie" (zob. OWMR 134). 


17
		

/KKWD_2005_7_9_0019.djvu

			18. Proklamujący Ewangelię, po jej odczytaniu, nie unosi Ewange- 
liarza i nie ukazuje go wiernym w czasie wypowiadania aklamacji: "Oto 
słowo Pańskie". Słowo zostało wygłoszone i żyje teraz w ludzkich ser- 
cach. 
19. Po proklamacji Ewangelii można odśpiewać: ,,Alleluja" lub: 
"Chwała Tobie, słowo Boże". Taki śpiew zaleca się w uroczystych cele- 
bracjach. Nie śpiewa się wtedy wersetu z Pisma Świętego, lecz samą 
aklamacj ę. 
20. "Kiedy' diakon posługuje biskupowi, zanosi mu księgę do uca- 
łowania albo sam ją całuje, mówiąc cicho: "Niech słowa Ewangelii..." 
itd. Podczas bardziej uroczystych celebracji biskup - zależnie od uznania- 
błogosławi lud księgą Ewangelii" (OWMR 175). 
21. Po odczytaniu Ewangelii Ewangeliarz można zanieść na sto- 
sowne i godne miejsce (zob. OWMR 175, a także 117 i 139 oraz 306). 
22. Tam, gdzie zachował się zwyczaj śpiewania pieśni do Ducha 
Świętego przed czytaniami lub przed homilią, można ją wykonać właśnie 
w tym miejscu liturgii słowa. Tam, gdzie nie było takiego zwyczaju, nie 
należy wprowadzać śpiewu pieśni do Ducha Świętego przed homilią. 
23. "Homilia, będąca częścią liturgii, jest bardzo zalecana: stanowi 
bowiem pokarm konieczny dla podtrzymania chrześcijańskiego ży- 
cia" (OWMR 65). "Homilię winien z zasady głosić kapłan celebrujący. 
Może on ją zlecić kapłanowi koncelebrującemu lub niekiedy, zależnie od 
okoliczności, także diakonowi, nigdy zaś osobie świeckiej. W szczegól- 
nych przypadkach i ze słusznej przyczyny homilię może wygłosić także 
biskup lub prezbiter, który uczestniczy w celebracji, choć nie może kon- 
celebrować" (OWMR 66).. 
24. Zachowujemy tradycyjną formę wyznania wiary w niedziele i 
uroczystości. Jest nią symbol nicejsko-konstantynopolitański. Zgodnie z 
nowym Missale Romanum: "W miejsce symbolu nicejsko- 
konstantynopolitańskiego, zwłaszcza w czasie Wielkiego Postu i w okre- 
sie wielkanocnym, można użyć symbolu chrzcielnego Kościoła Rzym- 
skiego, zwanego Składem Apostolskim" (Ordo Missae nr 19). Zaleca się, 
by w większe uroczystości wyznanie wiary było śpiewane. 
25. W czasie wyznania wiary wszyscy głęboko się pochylają na 
słowa: "i za sprawą Ducha Świętego przyjął ciało z Maryi Dziewicy i stał 
się człowiekiem" względnie: "który się począł z Ducha Świętego, naro- 
dził si« z Maryi Panny". Klękają zaś na te słowa w uroczystość Zwiasto- 


18
		

/KKWD_2005_7_9_0020.djvu

			wania i Narodzenia Pańskiego (zob. OWMR 137). 
26. Przewodniczący celebracji z miejsca przewodniczenia rozpo- 
czyna i kończy modlitwę powszechną (zob. OWMR 71 i 108). Odczyty- 
wanie wezwań tej modlitwy nie należy do kapłana. Wezwania wygłasza 
diakon lub kantor, lub lektor, lub inny wiemy świecki. Może to czynić z 
ambony lub z innego odpowiedniego miejsca. Wezwania te winny być 
nieliczne, ułożone w duchu mądrej wolności, zwięzłe i wyrażające błaga- 
nia całej wspólnoty. Ma ich być przynajmniej cztery, a najwyżej sześć. 
W modlitwie powszechnej należy uwzględnić następujące intencje: za 
Kościół, za rządzących i o zbawienie całego świata, za doświadczonych 
trudnościarni i za miejscową wspólnotę (zob. OWMR 70). 


Przygotowanie darów 


27. "Po zakończeniu modlitwy powszechnej wszyscy siadają i roz- 
poczyna się śpiew na przygotowanie darów. Akolita albo inny świecki 
ministrant umieszcza na ołtarzu korporał, puryfikaterz, kielich, palkę i 
mszał" (OWMR 139). Czynności związanych z przygotowaniem darów 
oraz umieszczenie na ołtarzu wszystkiego, co potrzeba, nie wolno rozpo- 
cząć przed zakończeniem modlitwy powszechnej. Po przygotowaniu oł- 
tarza przynoszone są dary chleba i wina. Zaleca się, aby te owoce ziemi i 
pracy człowieka, wyrażające ludzki udział w ofierze Chrystusa, były 
przynoszone w sposób uroczysty, w procesji. Do ołtarza można także 
przynosić dary na potrzeby ubogich lub Kościoła. W czasie całego obrzę- 
du przygotowania darów (łącznie z procesją) wierni siedzą do wezwania 
"Módlcie się ..." wyłącznie i wykonują odpowiednio dobrany śpiew (zob. 
OWMR 74, 139), jeśli używa się kadzidła, wicmi wstają na okadzenie 
kapłana. 
28. "Chleb i wino stają się poniekąd symbolem wszystkiego, co 
zgromadzenie eucharystyczne przynosi od siebie w darze Bogu i co ofia- 
ruje w duchu" (Jan Paweł II, List o tajemnicy i kulcie Eucharystii nr 9). 
W procesji należy przynosić dary wyrażające jednocześnie duchowe 
ofiary człowieka. Taką funkcję spełniają przede wszystkim dary chleba i 
wina przeznaczone do konsekracji. "Natura znaku domaga się tego, by 
materia służąca do sprawowania Eucharystii miała wygląd pokarmu. 
Wynika stąd, że chleb eucharystyczny, jakkolwiek niekwaszony i w for- 
mie tradycyjnej, powinien być tak przyrządzony, aby kapłan w czasie 
Mszy z ludem mógł rzeczywiście przełamać Hostię na kilka części i roz- 


19
		

/KKWD_2005_7_9_0021.djvu

			dzielić przynajmniej niektórym wiernym. Nie wyklucza się jednak ma- 
łych hostii, gdy wymaga tego większa liczba przyjmujących Komunię 
świętą lub inne racje duszpasterskie" (OWMR 321). 
"Chrześcijanie od początku przynoszą na Eucharystię, wraz z chle- 
bem i winem, dary, które mają być rozdane potrzebującym. Ten zwyczaj 
kolekty, zawsze aktualny, czerpie z przykładu Chrystusa, który stał się 
ubogi, aby nas ubogacić: «Kogo stać na to, a ma dobrą wolę, ofiarowuje 
datki, jakie chce i może, po czym całą zbiórkę składa się na ręce przeło- 
żonego. Roztacza on opiekę nad sierotami, wdowami, chorymi lub też 
cierpiącymi niedostatek z innego powodu, a także nad więźniami oraz 
przebywającymi w gminie, jednym słowem: spieszy z pomocą wszyst- 
kim potrzebującym»" (KKK 1351). Dary materialne składa się w odpo- 
wiednim miejscu obok stołu eucharystycznego (zob. OWMR 73). 
29. W przygotowywaniu darów i przynoszeniu ich w procesji do 
ołtarza należy zachować następujące zasady: 
Naczynia z chlebem i ampułki z winem i wodą należy przed Mszą 
świętą przygotować w odpowiednim miejscu kościoła. Wyznaczone oso- 
by przynosząje w czasie obrzędu przygotowania darów i wręczają kapła- 
nowi. On je przyjmuje i przy ołtarzu przedstawia Bogu w modli
ie. 
Jeśli oprócz chleba i wina niesie się także dary na potrzeby bied- 
nych lub Kościoła, należy je nieść na początku procesji. Na końcu idą 
osoby niosące chleb i wino. 
Dary pieniężne powinno się zbierać tylko w czasie przygotowania 
darów. Nie należy rozpoczynać zbierania wcześniej ani też przedłużać na 
czas modlitwy eucharystycznej, a więc trzeba je zakończyć przed p
efa- 
cją. W niektórych przypadkach konieczne jest wyznaczenie do tej funkcji 
więcej osób. Tej składki nie powinien zbierać kapłan przewodniczący 
celebracji. 


Modlitwa eucharystyczna 


30. Przed prefacją, nigdy zaś w czasie samej prefacji, kapłan w 
krótkich słowach może wprowadzić wiernych do modlitwy euchary- 
stycznej. Zaleca się śpiew aklamacji "Święty" (zob. OWMR, 79 b). 
31. Należy zgodnie z przepisami korzystać ze wszystkich "Modlitw 
eucharystycznych", a także aklamacji po przeistoczeniu, znajdujących się 
w Mszale Rzymskbn (por. OWMR nr 365). "Nie wolno przełamywać Ho- 


20
		

/KKWD_2005_7_9_0022.djvu

			stii podczas słów konsekracyjnych" (Instrukcja Redelnptionis Sacramen- 
tum nr 55). Imię biskupa należy wymieniać według wskazań zawartych 
w Mszale przed "Pierwszą Modlitwą eucharystyczną" oraz w OWMR 
149. Nie wolno wymieniać osób, które nie mają święceń biskupich. 


Obrzędy Komunii świętej 


32. Modlitwę Ojcze nasz z rękami rozłożonymi odmawiają tylko 
kapłani celebrujący i koncelebrujący. 
33. Znakiem pokoju jest ukłon w stronę najbliżej stojących uczest- 
ników Mszy świętej lub podanie im ręki. Ten gest wykonuje się w mil- 
czeniu lub wypowiada słowa: Pokój Pański niech zawsze będzie z tobą 
albo: Pokój z tobą, na co przyjmujący odpowiada: Amen. Należy jednak 
zachować jednolitość znaku w danym zgromadzeniu (zob. OWMR 42). 
Nie wolno używać formuły: Pokój nam wszystkim. Kapłan może przeka- 
zać znak pokoju usługującym, zawsze jednak pozostaje w prezbiterium, 
aby nie zakłócać celebracji. Niech uczyni podobnie, to znaczy pozostanie 
w prezbiterium, jeśli dla słusznej przyczyny pragnie przekazać znak po- 
koju niektórym wiernym. Wypada, aby każdy z umiarem przekazywał 
znak pokoju osobom najbliżej stojącym (zob. OWMR 82 i 154). 
34. Po zakończeniu śpiewu: Baranku Boży należy zachować chwilę 
ciszy na indywidualną modlitwę. "Modlitwą odmawianą po cichu kapłan 
przygotowuje się do owocnego przyjęcia Ciała i Krwi Chrystusa. Wierni 
czynią to samo, modląc się w milczeniu" (OWMR 84). Na słowa: Oto 
Baranek Boży i następujący po nim akt pokory kapłan ukazuje Hostię, 
trzymając ją albo nad pateną, albo nad kielichem (zob. tamże). 
35. "Zgodnie z tym, co oznacza Eucharystia, jest rzeczą właściwą, 
by wierni, jeśli tylko spełniają wymagane warunki, przyjmowali Komu- 
nię, gdy uczestniczą we Mszy świętej" (KKK 1388, przypis do tego 
punktu zaznacza: .,W tym samym dniu wierni mogą przyjąć Najświętszą 
Eucharystię najwyżej drugi raz tylko wtedy, kiedy po raz wtóry uczestni- 
czą w całej Mszy św."). 
Należy budzić w sercach wiernych głód Chleba eucharystycznego i pra- 
gnienie trwania \\' zjednoczeniu z Jezusem w codziennym życiu. 
. 36. "Jest bardzo pożądane, aby wierni podobnie jak kapłan, który 
Jest do tego zobowiązany, przyjmowali Ciało Pańskie z Hostii konsekro- 
wanych w czasie danej Mszy świętej, a w przewidzianych przypadkach 
przystępowali do kielicha. Dzięki temu Komunia święta ukaże się także 


21
		

/KKWD_2005_7_9_0023.djvu

			przez znaki jako uczestnictwo w aktualnie sprawowanej Ofie- 
rze" (OWMR 85). Do Mszy świętej można używać jednej większej i 
głębszej pateny, na której konsekruje się hostię dla kapłana i komunikan- 
ty dla wiernych. Gdy rozdających Komunię świętą jest więcej i biorą 
puszki z tabernakulum, powinni w czasie śpiewu: Baranku Boży przy- 
nieść naczynia z konsekrowanymi Postaciami na ołtarz i stamtąd je wziąć 
po modlitwie: Panie, nie jestem godzien, by iść rozdawać Komunię świę- 
tą. 
37. "Kiedy kapłan przyjmuje Najświętszy Sakrament, rozpoczyna 
się śpiew na Komunię. Trzeba zadbać o to, aby i śpiewacy mogli dogod- 
nie przystąpić do Komunii świętej" (OWMR nr 86). Powinni to uczynić 
w czasie Mszy świętej, a nie po jej zakończeniu. 
38. Zaleca się procesyjne podchodzenie do przyjęcia Komunii 
świętej (zob. OWMR 44, 86 i 160). Ciało Pana jest bowiem pokarmem 
na drodze do życia wiecznego. Komunię świętą można przyjąć w posta- 
wie klęczącej lub stojącej. Postawę stojącą należy zachować zawsze, gdy 
Komunii świętej udziela się pod obiema postaciami. Wierni przyjmujący 
Ciało Pańskie w postawie stojącej wykonują wcześniej skłon ciała lub 
przyklękają na jedno kolano. 
39. Zgodnie z OWMR 387 biskup diecezjalny powinien określić 
przepisy dotyczące udzielania Komunii świętej pod obiema postaciami 
na terenie jego diecezji. 
40. Komunii świętej udziela się przez podanie Hostii wprost do ust. 
Jeżeli jednak ktoś prosi o Komunię na rękę przez gest wyciągniętych dło- 
ni, należy mu w taki sposób jej udzielić. Przyjmujący winien spożyć Cia- 
ło Pańskie wobec szafarza. Wierni przystępujący do Komunii świętej nie 
mogą sami brać konsekrowanego Chleba ani Kielicha Krwi Pańskiej 
(zob. OWMR 160). Nie wolno im też podawać na rękę Hostii zanurzonej 
we Krwi Pańskiej. 
41. Po Komunii świętej puryfikuje się z boku ołtarza albo przy kre- 
densie patenę, kielich lub puszkę. Obrzędu tego nie należy przedłużać. 
"Jeżeli naczynia zostały oczyszczone przy ołtarzu, ministrant odnosi je 
na kredens. Można jednak naczynia do puryfikacj i, zwłaszcza gdy jest 
ich wiele, pozostawić odpowiednio nakryte na ołtarzu lub na kredensie 
na rozłożonym korporale, a po Mszy świętej, gdy lud zostanie odesłany, 
dokonać oczyszczenia" (OWMR 163, por. 183 i 192). . 
42. "Po rozdaniu Komunii św., zależnie od okoliczności, kapłan i 


22
		

/KKWD_2005_7_9_0024.djvu

			wierni przez pewien czas modlą się w ciszy. Jeśli okaże się to stosowne, 
całe zgromadzenie może też wykonać psalm lub inną pieśń pochwalną 
albo hymn" (QWMR 88). Niech jako owoc Roku Eucharystii pozostanie 
w naszych wspólnotach praktyka śpiewów uwielbienia po Komunii świę- 
tej. 


Obrzędy zakończenia 


43. Po modlitwie po Komunii można podać ogłoszenia duszpaster- 
skie. powinny one być jednak krótkie. Jeśli przed rozesłaniem przemawia 
osoba świecka, czyni to nie z ambony, lecz od mikrofonu z miejsca prze- 
znaczonego dla komentatora. Ambony nie powinno się wykorzystywać 
do wystąpień (przemówień), które nie są związane z proklamacją słowa 
Bożego. 
44. W obrzędach rozesłania poleca się korzystanie z różnych formuł 
błogosławieństwa. Poza błogosławieństwem zwykłym przewidziane są 
na niektóre ważniejsze dni i celebracje błogosławieństwa uroczyste, a 
także modlitwy nad ludem. 
45. "Rozesłanie po Mszy św. to nakaz, który pobudza każdego 
chrześcijanina do zaangażowania w szerzenie Ewangelii i ożywianie spo- 
łeczeństwa duchem chrześcijańskim" (Jan Paweł II, Mane nobiscum Do- 
mine nr 24). Liturgia powinna być tak przygotowana i sprawowana, aby 
wierni wyszli z niej przeniknięci mocą Chrystusa zmartwychwstałego. 
Wracając do zakrystii po zakończeniu Mszy świętej można nieść krzyż i 
świece. 


Gesty i postawy uczestników oraz spelniane przez nich funkcje 


46. W celebracji liturgii kapłan i wierni świeccy spełniają wiele 
gestów. Są one złączone z wypowiadanymi modlitwami lub aklamacja- 
mi. Zalecony gest spełniają więc te osoby, które odmawiają daną modli- 
twę. Dlatego wszyscy biją się w piersi podczas aktu pokuty i wszyscy 
kłaniają" się w odpowiednim momencie w czasie odmawiania Wyznania 
wiary, gdy wymawiają słowa: i za sprawą Ducha Świętego oraz czynią 
skłon głowy, gdy wymawiają razem imiona Trzech Osób Boskich, imię 
Jezusa, Najświętszej Maryi Panny oraz świętego, na którego cześć odpra- 
wia się Mszę św. (OWMR 274). Natomiast tylko kapłan spełnia gesty, 


23
		

/KKWD_2005_7_9_0025.djvu

			które są nakazane w czasie modlitwy eucharystycznej (w pierwszej mo- 
dlitwie się kłania, na zakończenie modlitwy ofiarowania czyni znak krzy- 
ża na sobie, bije się w piersi - na słowa Również nam, Twoim grzesznym 
sługom czynią to także koncelebransi [OWMR 222e, 224] - Podnosi 
oczy w górę, we wszystkich modlitwach wyciąga ręce nad chlebem i wi- 
nem w czasie epiklezy. W pierwszej modlitwie eucharystycznej wszyscy 
koncelebransi w odpowiednim momentach razem, kłaniają się, biją się w 
piersi i czynią z!lak krzyża. We wszystkich modlitwach eucharystycz- 
nych razem wyciągają ręce nad chlebem i winem w czasie epiklezy i 
konsekracji oraz rozkładają ręce, gdy wypowiadają słowa Modlitwy eu- 
charystycznej. 


Postawy uczestników Eucharystii 


47. "Zachowywanie przez wszystkich uczestników jednolitych po- 
staw ciała jest znakiem jedności członków chrześcijańskiej wspólnoty 
zgromadzonych na sprawowanie świętej liturgii: wyrażają one bowiem i 
kształtują duchowe przeżycia uczestniczących" (OWMR 42). 
48. Wierni stoją: od wejścia kapłana aż do kolekty włącznie; pod- 
czas śpiewu przed Ewangelią, w czasie Ewangelii, wyznania wiary i mo- 
dlitwy powszechnej, od wezwania: Módlcie się, aby... aż do Baranku 
Boży, z wyjątkiem modlitwy epikietycznej i słów przeistoczenia; w cza- 
sie modlitwy po Komunii i zakończenia Mszy św. 
49. Wierni mogą siedzieć: w czasie czytań i psalmu responsoryjne- 
go; w czasie homilii; w czasie przygotowania darów; w czasie rozdziela- 
nia Komunii świętej i milczenia po niej. 
50. Wierni klęczą: w czasie modlitwy epikietycznej i przeistoczenia 
(wierni klękają na epiklezę, a wstają przed aklamacją po przeistoczeniu); 
na słowa: Oto Baranek Boży; Panie, nie jestem godzien; mogą klęczeć w 
czasie przyjmowania Komunii świętej, jeżeli taka forma została przyjęta 
we wspólnocie; mogą klęczeć od śpiewu Święty do doksologii: Przez 
Chrystusa, z Chrystusem, jeśli taki zwyczaj istnieje we wspólnocie (zob. 
OWMR 43). 
51. Ludzie w starszym wieku, słabi i chorzy mogą siedzieć w czasie 
całej Mszy świętej i nie należy ich niepokoić. Podobnie w kaplicach szpi- 
tali. i zakładów specjalnych trzeba uwzględnić stan zdrowia uczestników. 
Funkcje liturgiczne spełniane przez wiernych świeckich 


24
		

/KKWD_2005_7_9_0026.djvu

			52. Zgodnie z OWMR 91 wierni świeccy, po odpowiednim przygo- 
towaniu, powinni spełniać w liturgii wszystkie funkcje, które są dla nich 
przeznaczone, a więc czytać słowo Boże (z wyjątkiem Ewangelii), śpie- 
wać psalm responsoryjny i werset przed Ewangelią, odczytywać wezwa- 
nia modlitwy powszechnej oraz komentarze, posługiwać przy ołtarzu i 
przy miejscu przewodniczenia, troszcząc się o mszał, kielich i patenę, 
kadzidło i krzyż, światło i wodę. Oni także powinni przynosić do oharza 
chleb i wino jako dary ludu Bożego, zbierać składkę pełnić funkcję kan- 
tora lub organisty, ożywiać śpiew zgromadzenia i wykonywać niektóre 
śpiewy jako schola lub chór. Nadzwyczajni szafarze Komunii świętej 
mogą zgodnie z prawem pomagać w udzielaniu Komunii świętej i zano- 
sić ją chorym. 
53. Wszystkie te funkcje mogą spełniać zarówno mężczyźni, jak i 
kobiety, z wyjątkiem czynności, które są bezpośrednio usługiwaniem 
kapłanowi przy Ołtarzu i przy miejscu przewodniczenia. Funkcje te są 
zarezerwowane dla męskiej służby liturgicznej (ministrantów). Mogą być 
powierzone dziewczętom (ministrantkom) tylko wtedy, gdy udzielił na to 
wyraźnej zgody biskup diecezjalny. On zaś, aby taką zgodę wydać, po- 
winien zasięgnąć opinii Konferencji Episkopatu Polski (zob. Wyjaśnienie 
Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów z 15 marca 19- 
94 r., przypomniane i potwierdzone przez prefekta tejże Kongregacji 27 
lipca 200 l r.). W Polsce do posługi nadzwyczajnego szafarza Komunii 
świętej dopuszczani są dziś tylko mężczyźni. 
54. Należy otaczać szczególną opieką duszpasterską zespoły mini- 
strantów i scholi dziecięcych i młodzieżowych. Są to bowiem środowiska 
sprzyjające rozwojowi wiary, kształtowania charakterów i dojrzewaniu 
życiowego powołania, także powołań do kapłaństwa i życia zakonnego. 


Msze święte transmitowane przez radio lub telewizję 


55. Msze św. przekazywane za pomocą radia, telewizji i Internetu 
powinny być bardzo starannie przygotowane i sprawowane w sposób 
Wzorowy (zob. Instrukcja Inaestimabile donum nr 19). "Tego rodzaju 
transmisje same w sobie nie pozwalają oczywiście wypełnić obowiązku 
niedzielnego, to bowiem wymaga udziału w zgromadzeniu braci, którzy 
spotykają się w określonym miejscu, z czym wiąże się też możliwość 
Komunii eucharystycznej. D la tych jednak, którzy z różnych przyczyn 
nie mogą uczestniczyć w Eucharystii, i są tym samyn1 zwolnieni z ob 0- 


25
		

/KKWD_2005_7_9_0027.djvu

			wiązku niedzielnego, transmisja telewizyjna lub radiowa stanowi cenną 
pomoc, zwłaszcza jeśli towarzyszy jej ofiarna posługa nadzwyczajnych 
szafarzy Eucharystii, którzy przynoszą ją chorym, a wraz z nią pozdro- 
wienie i solidarność całej wspólnoty" (Jan Paweł II, Adhortacja apostol- 
ska Dies Domini, nr 54). 


+ Arcybiskup Józef Mich a lik 
Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski 


+ Biskup Stefan Cichy 
Przewodniczący Komisji Episkopatu 
ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów 


Warszawa, dnia 9 marca 2005 r. 


SŁOWO RADY STAŁEJ 
KONFERENCJI EPISKOPATU POLSKI 
PO ŚMIERCI I POGRZEBIE 
OJCA ŚWIĘTEGO JANA P A WŁA II 


W atmosferze powagi i zamyślenia po śmierci Pasterza Kościoła 
powszechnego, obradowała w Warszawie Rada Stała Konferencji Epi- 
skopatu Polski. Staraliśmy się ogarnąć umysłem i sercem wielkość tego 
pontyfikatu, jednego z najdłuższych w historii Kościoła. Jan Paweł II 
uczył nas, jak żyć, jak naśladować Chrystusa, jak kochać Kościół. Całym 
swoim życiem świadcrjł o konieczności bycia dla innych. Nawet w 
ostatnich dniach i godzinach swego życia, zjednoczony z Chrystusem 
ukrzyżowanym i zmartwychwstałym, przyjmował chorobę i cierpienie, 
dając nam wspaniałą lekcję przechodzenia przez śmierć do Życia. Stru- 
dzony Pielgrzym wrócił do domu Ojca. Te wszystkie dni są wielką kate- 
chezą i rekolekcjami dla współczesnego świata. Papież, któremu było 
dane zrealizować pragnienie Prymasa Stefana Wyszyńskiego i przepro- 
wadzić Kościół przez bramę trzeciego tysiąclecia, w ten sposób napisał 
swoją ostatnią encyklikę. 
Papieska katecheza nie trafiła w próżnię. Reakcja świata, milionów 
ludzi na śmierć Ojca Świętego stała się przeżyciem całej rodziny ludz- 


26
		

/KKWD_2005_7_9_0028.djvu

			kiej. Wypełnione po brzegi kościoły i place, rozmodlone tłumy, kolejki 
przed konfesjonałami, spontaniczne inicjatywy będące odpowiedzią mi- 
łości na miłość papieskiego serca, przeszły wszelkie oczekiwania. Nigdy 
jeszcze świat nie widział tylu tysięcy młodych ludzi, chłopców i dziew- 
cząt, gromadzących się na modlitewnym czuwaniu. Nigdy też tylu ludzi 
na całym świecie nie uczestniczyło, dzięki środkom społecznego przeka- 
zu, w pogrzebie Ojca Świętego. Z radością słuchamy głosów ludzi uzna- 
jących wielkość tego pontyfikatu i jego znaczenie dla dziejów Kościoła, 
świata, Europy i Polski. Wręcz wzrusza powszechne przekonanie o wiel- 
kości i świętości Jana Pawła II. Stąd nie dziwi oczekiwanie na rychłą 
beatyfikację. 
Pragniemy podziękować dziś nade wszystko wiernym i ludziom 
dobrej woli w Polsce za wzruszające świadectwa przywiązania i miłości 
do Ojca Świętego. Podziękowaniem tym obejmujemy także naszych ro- 
daków żyjących poza granicami Polski. Wdzięczność wyrażamy kapła- 
nom, zwłaszcza za posługę w konfesjonale. Dziękujemy przedstawicie- 
lom bratnich Kościołów, innych wyznań i religii. Słowa wdzięczności i 
uznania ,należą się także pracownikom mediów, zarówno publicznych, 
jak i komercyjnych, za wrażliwość, trud i oddanie, z jakim pomagali spo- 
łeczeństwu przeżywać te wielkie i historyczne wydarzenia. Dziękujemy 
przedstawicielom władzy państwowej i samorządowej, a także służbom 
porządkowym, medycznym, pracownikom komunikacji, harcerzom i wo- 
lontariuszom, za zrozumienie powagi chwili i umożliwienie rodakom 
godnego przeżycia historycznych dla Kościoła i całej naszej Ojczyzny 
dni. Serdecznie dziękujemy wszystkim watykańskim współpracownikom 
naszego Papieża, a wśród nich wszystkim Polakom, na czele z wielo- 
letnim sekretarzem Ojca Świętego księdzem arcybiskupem Stanisławem 
Dziwiszem. 
Mimo upływającego czasu, nadal trwamy na dziękczynieniu przed 
Bogiem za dar tego pontyfikatu. Rodzą się inicjatywy, zarówno w diece- 
zjach, jak i poszczególnych środowiskach, zmierzające do upan1iętnienia 
i pogłębienia ogromnej spuścizny ducho\vej, jaką nam pozostawił Jan 
Paweł II. Każda z tych inicjatyw jest cenna i godna przemyślenia, jeśli 
płynie z wiary i służy dobru wspólnemu. Zachęcamy zatem poszczególne 
wspólnoty, ruchy kościelne, parafie, czy stowarzyszenia, by w harmonii 
Ze swoimi biskupami podejn10wały na własnym terenie konkretne dzieła 
dla upamiętnienia pontyfikatu Jana Pawła II, a zwłaszcza te, które wyma- 
gają osobistego nawrócenia. 


27
		

/KKWD_2005_7_9_0029.djvu

			Nie zapominajmy także o wznoszonym z inicjatywy polskiego Epi- 
skopatu "żywym pomniku" dla zmarłego Ojca Świętego, jakim jest 
"Dzieło Nowego Tysiąclecia". Od kilku już lat funduje ono stypendia dla 
zdolnej, a ubogiej młodzieży z różnych regionów naszego kraju. 
Niebawem zbiorą się w Kaplicy Sykstyńskiej kardynałowie, 
"wspólnota odpowiedzialna za dziedzictwo kluczy Królestwa", i spełnią 
się słowa Jana Pawła II napisane w "Tryptyku rzymskim": "Tak było w 
sierpniu, a potem w październiku pamiętnego roku dwóch konklawe, i 
tak będzie znów
 gdy zajdzie potrzeba, po mojej śmierci". 
Zwracamy się zatem do wszystkich z gorącym apelem o modlitwę 
w dniach konklawe. Trzeba bowiem, "za przykładem pierwszej wspólno- 
ty chrześcijańskiej - jak pisał zmarły Papież - aby Kościół powszechny 
duchowo złączony z Maryją, Matką Jezusa trwał jednomyślnie na modli- 
twie. W ten sposób wybór nowego papieża będzie wydarzeniem bliskim 
ludowi Bożemu i w pewnym sensie działaniem całego Kościoła, a nie 
dotyczącym jedynie kolegium elektorów" (por. Konstytucja Jana Pawła 
II o wyborze papieża). 
Módlmy się więc, by Duch Święty "oświecił umysły elektorów i zjedno- 
czył ich w tym zadaniu, aby nastąpił szybki, jednomyślny i owocny wy- 
bor, czego wymaga zbawienie dusz i dobro całego ludu Bożego" (por. 
jw.). 


Podpisali Członkowie Rady Stałej Konferencji Episkopatu Polski 


Warszawa, 13 kwietnia 2005 r. 


LIST PASTERSKI BISKUPÓW POLSKICH 
NA UROCZYSTOŚĆ 
ZESŁANIA DUCHA ŚWIĘTEGO 2005 r. 


OJCIEC ŚWIĘTY JAN PAWEŁ II 
_ BEZCENNY I ZOBOWIĄZUJĄCY DAR OD BOGA 


"Przyjdź Duchu Święty, napełnij serca swoich wiernych i zapal w 
nich ogień swojej miłości". Tak modli się dziś cały Kościół, dając wyraz 


28
		

/KKWD_2005_7_9_0030.djvu

			przekonaniu, że tchnienie Ducha Miłości zapoczątkowało jego istnienie i 
ono jedynie decyduje o jego żywotności. Uroczystość Zesłania Ducha 
Świętego pobudza nas do wyrażenia Bogu Najwyższenlu szczerej 
wdzięczności za ten Dar nad dary i do błagania o Jego odradzającą moc 
na obecnym etapie życia Kościoła. W tym roku mamy szczególne powo- 
dy do tej wdzięczności i błagania. Dziękujemy z głębi serca za osobę i 
papieskie posługiwanie Jana Pawła II i błagamy obfitość łask dla Papieża 
Benedykta XVI, który prosił nas gorąco o wsparcie modlitwą, o towarzy- 
szenie mu naszą wiarą, miłością i nadzieją. 
l. Bracia i Siostry! Wracamy wciąż myślą do soboty 2 kwietnia 
2005 roku, kiedy to, w wigilię niedzieli Miłosierdzia Bożego, oddał du- 
szę Bogu Sługa sług Bożych, Papież Jan Paweł II. Pamiętamy dobrze ten 
szczególny wieczór. Gromadziliśmy się wówczas na modlitwie w na- 
szych kościołach albo słuchaliśmy wiadomości radiowych lub telewizyj- 
nych, przeżywając ostatnie chwile życia Papieża, o których informowali 
nas niezwykle rzetelnie i z osobistym przejęciem dziennikarze. Trudno 
nam było uwierzyć, że po tak wielu i tak intensywnych latach posługiwa- 
nia na Stolicy Piotrowej odszedł od nas umiłowany Ojciec Święty, nie- 
strudzony nasz przewodnik po drogach wiary i miłości, który stawał się 
tym bliższy wiernym, wszystkim ludziom dobrej woli, a w szczególności 
nam, Polakom, im bardziej poddany był wyniszczającej coraz bardziej 
Jego organizm chorobie i cierpieniu. Żegnaliśmy Ojca Świętego najpięk- 
niej, jak potrafiliśmy. Kto mógł, udał się do Watykanu, by - po wielu 
godzinach czekania - pomodlić się choć przez chwilę w Bazylice święte- 
go Piotra, gdzie wystawione było jego ciało, a następnie uczestniczyć w 
uroczystościach pogrzebowych. Ci, którzy musieli pozostać w domu, 
duchowo łączyli się z pielgrzymami w Watykanie. Ile dobra, ile szczere- 
go pragnienia pojednania z Bogiem i ludźmi obudził w nas raz jeszcze 
nasz ukochany Ojciec Święty! 
. 2. Za to dobro trzeba nam gorąco Bogu dziękować i prosić, by po- 
mógł On je nam w sercu zachować i rozwijać. Dziś, kiedy zamknięty 
został - po niemal 27 latach błogosławionego trwania - pontyfikat wiel- 
kiego Papieża, musimy z serdeczną uwagą powrócić do ogromnego dzie- 
dzictwa, jakie nam zostawił. Jak wiele i jak ważnych prawd przekazał 
nam on w swych encyklikach, adhortacjach, listach apostolskich, homi- 
liach i katechezach! Ile żywotnych zachęt, wezwań i napomnień przeka- 
zał nam, Polakom, w czasie swych ośmiokrotnych pielgrzymek do Oj- 
czyzny! Nie zawsze słuchaliśmy Go dość pilnie, przeżywaliśmy często 


29
		

/KKWD_2005_7_9_0031.djvu

			bardziej Jego obecność niż słowa, nie zatrzymując unlysłów i serc na 
głębi Jego ewangelicznego przesłania. Teraz przyszedł czas na podjętą w 
duchu wiary refleksję, której owocem ma być nie tylko lepsza znajomość 
jego nauczania, ale nade wszystko lepsze życie. Powróćmy pobożną pa- 
mięcią do pierwszej pielgrzymki, z roku 1979, kiedy umacniał nas w 
zmaganiu o wolność i kiedy wołał - z jaką mocą i jakim skutkiem! - 
"Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze ziemi! Tej ziemi!". Przy- 
pomnijmy sobie, jak już wtedy - a z większym jeszcze naciskiem w trak- 
cie kolejnych pielgrzymek - wskazywał nam potrzebę walki o wolność 
wewnętrzną, wolność od egoizmu, nienawiści, niemoralności, zapomnie- 
nia o Bogu i wszelkiego grzechu. Nawoływał do przestrzegania Dekalo- 
gu i przybliżał nam tajemnicę Eucharystii, sakramentu przejmującej bli- 
skości Zbawiciela. Przywracał poczucie godności człowieka jako dziecka 
Bożego i ukazywał bezcenną wartość naszej narodowej, głęboko chrze- 
ścijańskiej kultury, otwartej na ubogacający wszystkich dialog z innymi 
narodami Europy i świata. Jakże nie wspomnieć słów wypowiedzianych 
w sam dzień Zesłania Ducha Świętego w roku 1979 na Wzgórzu Lecha 
w Gnieźnie: "Czyż Chrystus tego nie chce, czy Duch Święty tego nie 
rozrządza, ażeby ten papież Polak, papież Słowianin właśnie teraz odsło- 
nił duchową jedność chrześcijańskiej Europy, na którą składają się dwie 
wielkie tradycje: Zachodu i Wschodu?" Trudno było wyraźniej wskazać 
na doniosłą wartość chrześcijańskiego dziedzictwa Polski i całej środko- 
wo-wschodniej Europy. To właśnie w ogromnej mierze dzięki mo- 
dlitwom i słowom Jana Pawła II budziły się do suwerennego bytowania 
narody tej części Europy. Podkreślał też Papież znaczenie formowania 
ludzi sumienia, na prawym sumieniu bowiem jedynie budować można 
państwo prawa Umacniał w nas szlachetny ideał solidarności i ukazywał 
jego ewangeliczne korzenie. Prowadził do Boga "bogatego w miłosier- 
dzie" i zachęcał do objęcia naszym miłosierdziem wszystkich, zwłaszcza 
chorych, biednych i bezbronnych. Zawierzał nas niezawodnej opiece 
Niepokalanej Matki Odkupiciela i ukazywał Ją jako wzór całkowitego 
zawierzenia Bogu. Ile ważnych, drogocennych wskazań - i ile przed na- 
mi zadań, jeśli nie chcemy zaprzepaścić tego daru łaski, jakim była i po- 
zostaje dla nas osoba Jana Pawła II i jego nauczanie! 
3. Umiłowani w Chrystusie Panu! Trzeba to podkreślić: dziedzic- 
twem i zadaniem, jakie nam Ojciec Święty pozostawił jest nie tylko jego 
przebogate nauczanie, ale bardziej jeszcze sama jego osoba: jego świę- 
tość, która nieomal namacalnie przenikała wszy
tko, co mówił i czynił. 


30
		

/KKWD_2005_7_9_0032.djvu

			Jeśli słowa Papieża poruszały do głębi nasze serca, jeśli zdobył on sobie 
wielki posłuch także, a nawet szczególnie, u ludzi młodych, rzekomo 
bardzo opornych na wszelkie autorytety, to właśnie dlatego, że sam żył 
zgodnie z tym, do czego innych zachęcał. Nie wahał się głosić prawd 
trudnych, stawiał wysokie wymagania - ale słuchaliśmy go, bo wiedzie- 
liśmy, że mówił to w oparciu o Ewangelię i z miłości do nas. Kochał 
wszystkich - i wszyscy to czuli. Tego, który targnął się na jego życie i 
boleśnie go zranił, osobiście odwiedził w więzieniu, by mu przekazać 
słowa przebaczenia. Nie ustawał w próbach powstrzymania świata od 
działań wojennych, które raczej potęgują konflikty i nienawiść, niż pro- 
wadzą do ich przezwyciężenia. Wspierał modlitwą wszystkich dotknię- 
tych nieszczęściem i zachęcał do przyjścia im z pomocą. Wielokrotnie 
naruszał przyjęte zwyczaje, by spotkać się z tymi, którym nie pozwolono 
się niego zbliżyć. Nawiedzał chorych, przekomarzał się z młodzieżą, wę- 
drował po górach, wspominał wśród najbliższych młode lata, opisywał 
historię swego kapłaństwa, dzielił się z nami swą poetycką wrażliwością. 
Pomimo wysokiego urzędu, który piastował, pozostał sobą - i całym so- 
bą prowadził do Boga, którego żarliwie ukochał i przed którym klęczał 
chętnie i długo. Oczy świata zwrócone były wciąż na Papieża, a on na to 
pozwalał, nie mając nic do ukrycia. W ostatnich latach cierpiał na oczach 
wszystkich - i swoim umieraniem pozostawił nanl jeszcze jedną, przej- 
mującą katechezę ukazującą wielkość po chrześcijańsku znoszonego bó- 
lu, potwierdzającą godność człowieczeństwa, której nie umniejsza ciężar 
choroby i fizyczna słabość. Mieliśmy wielkie szczęście przebywać w 
bliskości człowieka, którego świętość bynajmniej nie oddalała go od 
świata, przeciwnie, budził w nas dobro i przekonywał, że droga święto- 
ści, uszczęśliwiającej nas samych i błogosławionej dla innych, stoi przed 
każdym z nas otworem. By nas o tym zapewnić, kanonizował i beatyfi- 
kował ogromną rzeszę świętych i błogosławionych, w tym jakże wiele 
Polek i Polaków, żyjących również w czasach nam bliskich. Sam oddał 
się Chrystusowi przez ręce tak przezeń umiłowanej Maryi, co zawarł w 
swym papieskim herbie i zawołaniu Totus tuus. Jego osobista świętość i 
wołanie o nasze otwarcie na działanie Ducha Uświęciciela - oto najważ- 
niejszy testament Jana Pawła II, o tym przede wszystkim nie wolno nam 
zapomnieć. W tym duchu i w takiej postawie trzeba nam wracać do 
Wszystkiego, co nam w swym papieskim nauczaniu pozostawił. 
4. Jeszcze za życia Papieża dedykowaliśmy Janowi Pawłowi II licz- 
ne ulice, szkoły i instytucje, stawialiśmy mu pomniki. Po jego śmierci 


31
		

/KKWD_2005_7_9_0033.djvu

			tych pobożnych inicjatyw pojawia się coraz więcej. To zrozulTIiałe i 
piękne: pragniemy, by imię naszego umiłowanego Papieża obecne było 
w naszym życiu publicznym, byśmy dzięki teITIU łatwiej wracali do niego 
myślą i sercem. Jednakże musimy pamiętać, że taka symboliczna pamięć 
wtedy jest cenna, gdy pobudza nas do posłuszeństwa jego wezwaniolTI 
oraz naśladowania go w życiu osobistym i społecznYITI. Niech będą w 
naszych miastach ulice Jana Pawła II, ale czyńmy, co w naszej ITIOCY, by 
na tych i innych ulicach było bezpieczniej, by panowała na nich wzajem- 
na życzliwość i kultura. W szkołach jego imienia niech kwitnie pamięć o 
tym, co - zwłaszcza ITIłodzieży - mówił i czego od niej oczekiwał. Oby 
jego pomniki odznaczały się naprawdę wysokim poziomem artystycz- 
nym, oby nas urzekały swym blaskiem. Pamiętajmy jednak, że cenniej- 
szym pomnikiem będą inicjatywy, już zresztą podjęte między innYlTIi w 
ramach "Dzieła Nowego Tysiąclecia". Ich celem jest pomoc ubogiej 
młodzieży w zdobyciu wykształcenia, wspieranie twórców chrześcijań- 
skiej kultury, pomoc niesiona choryITI, biednym i opuszczonym, których 
nie brak w naszym społeczeństwie. Okażemy w ten sposób "wyobraź
ię 
miłosierdzia", o której obudzenie tak usilnie wołał Papież. Jeśli podobi- 
zna Papieża zdobić będzie nasze urzędy, to niech nas ona zachęca do 
szczerej troski o dobro wspólne, do szukania wzajemnej zgody, do wyko- 
rzenienia kłamstw i oszustw z naszego życia publicznego. Zachowujmy 
w domach zdjęcia z Papieżem i inne po nim pamiątki - ale patrząc na nie 
starajmy się budować dobrą chrześcijańską rodzinę, której tyle uwagi i 
troski poświęcił Ojciec Święty. Tylko wtedy zewnętrzne znaki naszej 
czci wobec Niego będą uczciwe i wiarygodne. 
5. Drodzy Bracia i Siostry! Dziękujemy Bogu z głębi serca za wiel- 
ki pontyfikat Papieża Jana Pawła II. Dziękujemy szczególnie gorąco za 
wszystko co nasz ukochany Ojciec Święty uczynił dla Polski i dla Ko- 
ścioła w Polsce. Trwajmy w modlitwie w jego intencji, prośmy także o 
to, by rychło został wyniesiony na ołtarze. Szczególnym jednak wyrazem 
naszej wdzięczności będzie pełne miłości i oddania przyjęcie jego na- 
stępcy, Papieża Benedykta XVI. Wybór jego na Stolicę Piotrowąjest, jak 
wierzymy, wielkim darem Ducha Swiętego. Przyjmujemy ten dar z tym 
większą radością, że nowy Papież, który przez ponad dwadzieścia lat 
służył Kościołowi i Janowi Pawłowi II na odpowiedzialnYITI stanowisku 
Prefekta Kongregacji Nauki Wiary, kontynuować dzieło swego poprzed- 
nika, czemu dał już wielokrotnie początku swego papieskiego posługiwa- 
nia. Okażmy nowemu Ojcu ŚwiętelTIu takie samo posłuszeństwo wiary, 


32
		

/KKWD_2005_7_9_0034.djvu

			jak Papieżowi z rodu Polaków i takie samo wsparcie naszej modlitwy. 
Potrzehuje on tego wsparcia tym bardziej, że - po ludzku biorąc - szcze- 
gólnie trudno mu wejść w posługę Piotrową po tak niezwykłym Papieżu, 
w niełatwych dzisiejszych czasach. Żywimy nadzieję, że będzie nam da- 
ne gościć Jego Świątobliwość Benedykta XVI na polskiej ziemi. Oczeku- 
jemy jego wizyty z nadzieją i obiecujemy, że przyjmiemy go ze staropol- 
ską gościnnością, a skierowanych do nas Jego słów będziemy słuchali z 
otwartym umysłem i sercem. 
"Panie, nasz Boże, spraw, aby zgodnie z obietnicą Twojego Syna 
Duch Święty dał nam głębiej zrozumieć tajemnicę Eucharystii i dopro- 
wadził nas do całej prawdy". Tak prosi dzisiaj Kościół w modlitwie nad 
darami - a my tę modlitwę odmawiamy szczególnie żarliwie w Roku 
Eucharystii, poddając się Duchowi Świętemu, który prowadzi nas do ca- 
łej prawdy. Naśladujmy w tym Maryję Oblubienicę Ducha Świętego i 
Matkę Kościoła. 


Podpisali: Kardynalowie, Arcybiskupi i Biskupi 
zgromadzeni na Jasnej Górze w dniu 2 maja 2005 r. 


KOMUNIKAT Z 332. ZEBRANIA PLENARNEGO 
KONFERENCJI EPISKOPATU POLSKI 


W dniach 17-18 czerwca 2005 r. w Warszawie obradowali biskupi 
polscy na 332. Zebraniu Plenarnym. W obecności Nuncjusza Apostol- 
skiego i Kardynała Prymasa pracami kierował ks. abp Józef Michalik, 
przewodniczący Konferencji Episkopatu. Obrady rozpoczęły się w 
przeddzień III Krajowego Eucharystycznego, którego motyw przewodni 
wyraża prośba: "Panie, pozostań w naszych rodzinach". Biskupi rozwa- 
żali tajemnicę Eucharystii jako sakramentu obecności Boga między ludź- 
mi, niosącej wezwanie do pojednania i pokoju. 
l. W duchu odpowiedzialności za budowanie wspólnoty Wieczer- 
nika biskupi przyjęli tekst posłania dotyczący przebaczenia i pojednania 
między wiernymi Kościoła greckokatolickiego na Ukrainie a wiernymi 
Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce. Przypominając o ewangelicznej 
jedności wiernych w Chrystusie, pasterze Kościoła zaapelo\vali o wznie- 


33
		

/KKWD_2005_7_9_0035.djvu

			sienie się ponad polityczne podziały i historyczne zaszłości. Wierność 
słowom Modlitwy Pańskiej każe nam wołać do Boga: "Przebacz nam 
nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom". 
2. Biskupi nawiązali do postawy pojednania wyrażonej 40 lat te- 
mu, w dniach kończącego się Soboru Watykańskiego II, w pamiętnym 
Orędziu biskupów polskich do biskupów niemieckich. Zapoznali się także 
z projektem wspólnego oświadczenia obu Konferencji Biskupich na te- 
mat chrześcijańskiej odpowiedzialności za pogłębianie dzieła pojednania 
między narodami niemieckim i polskim. 
3. W zebraniu plenarnym wzięli udział biskupi z innych krajów: 
Białorusi, Danii, Hiszpanii, Kazachstanu, Rosji, Ukrainy i Uzbekistanu. 
Podzielili się oni refleksjami na temat trudnych, lecz mimo wszystko nio- 
sących nadzieję, doświadczeń swych Kościołów lokalnych. 
4. Odnosząc się do obecnych dyskusji na temat zasobów archiwal- 
nych zgromadzonych przez służby specjalne PRL-u, biskupi podkreślają, 
że zgodnie z nauczaniem Kościoła każdy człowiek ma prawo do dobrego 
imienia. Godności człowieka nie wolno traktować instrumentalnie ani 
podporządkowywać jej celom politycznym. Ujawniania dokumentów 
wspomnianych służb nie można dokonywać w atmosferze intryg i pomó- 
wień, bez umożliwienia obrony osobie oskarżanej. Przede. wszystkim 
zaś nie wolno zapominać o podstawowej odpowiedzialności osób i insty- 
tucji, które łamały ludzkie sumienia, tworząc system bezprawia i zakła- 
mania; a dziś nie potrafią się zdobyć na wyrażenie elementarnej skruchy. 
5. Do upadku systemu komunistycznego przyczyniły się protesty 
robotników Poznania (1956), Wybrzeża (1970), Radomia i Ursusa 
(1976). O jego ostatecznym załamaniu się zadecydował protest polskiego 
społeczeństwa 25 lat temu. Niewątpliwą inspiracją przemian był wybór 
Jana Pawła II oraz papieskie nauczanie na temat godności osoby ludz- 
kiej. Biskupi zaprosili wiernych do dziękczynienia Bogu za błogosławio- 
ne skutki zrywu solidarnościowego, który doprowadził do odzyskania 
pełnej wolności przez Polskę i inne państwa Europy środkowo- 
wschodniej . 
6. Biskupi wzięli udział w uroczystościach beatyfikacyjnych sług 
Bożych ks. Władysława Findysza, ks. Ignacego Kłopotowskiego i ks. 
Bronisława Markiewicza. Nowi błogosławieni potrafili w trudnych wa- 
runkach dawać świadectwo heroicznej wierności Ewangelii. Wskazując 
na ich przykład, pasterze apelują o budowanie cywilizacji miłości po- 
przez przezwyciężanie postawy zniechęcenia i przeciwdziałanie narasta- 


34
		

/KKWD_2005_7_9_0036.djvu

			jącym w naszej Ojczyźnie konfliktom moralnym i społecznym. 
7. Podsumowując kończący się rok szkolny, biskupi wyrażają sło- 
wa wdzięczności rodzicom, nauczycielom i katechetom za całoroczny 
trud wychowania. Na progu wakacji pasterze przypominają o potrzebie 
dawania świadectwa wierze, zwłaszcza przez udział w niedzielnej Mszy 
św. Eucharystyczna postawa uwielbienia Boga za wszelkie dary Jego 
dobroci powinna przeniknąć życie chrześcijanina zarówno w pracy, jak i 
w czasie wakacyjnego wypoczynku. 


Podpisali Kardynałowie, Arcybiskupi i Biskupi polscy 
zgromadzeni na 332. Zebraniu Plenarnym Konferencji Episkopatu Polski 


Warszawa, 18 czerwca 2005 r. 


LIST PASTERSKI EPISKOPATU POLSKI 
NA DZIEŃ PAPIESKI - 2005 
"Jan Paweł II - Orędownik Prawdy" 


" Wszystko mogę w tym, który mnie umacnia" (F/p 4,13) 
- słowa z Listu św. Pawła do Filipian odczytane podczas dzisiejszej Li- 
turgii Słowa 


l. Jednoczył ludzkość. Jednoczył Polaków 


Siostry i Bracia! 
Po rai pierwszy przeżywać będziemy w najbliższą niedzielę Dzień 
Papieski już bez obecności wśród nas Umiłowanego Papieża Jana Pawła 
II w ziemskim wymiarze. Duchowo jest On z nami, jako nasz Orędownik 
w Domu Ojca. Trwa wielka modlitwa Kościoła o beatyfikację i kanoni- 
zację tego, który tak niedawno dzielił nasz ludzki los, ukazując słowem, 
a przede wszystkim przykładem życia prawdę o Bogu i o człowieku, 
stworzonym na obraz i podobieństwo Boga. Dzień Papieski jest nie tylko 
przywołaniem dzieła wielkiego Papieża, ale jest Dniem Kościoła, które- 
go misję ukazywał i realizował Jan Paweł II w warunkach naszego cza- 
su. 


35
		

/KKWD_2005_7_9_0037.djvu

			"Królestwo niebieskie podobne jest do Króla, który wyprawił 
ucztę weselną swemu synowi" (Mt 22,2) - mówi Chrystus w dzisiejszej 
Ewangelii. Na tę ucztę Bóg zaprasza wszystkich, którzy uczestniczą w 
ludzkiej godności i podejmują wysiłki, by swe człowieczeństwo przy- 
ozdobić w szatę godną człowieka. 
Przez ponad 26 ostatnich lat, na różny sposób my Polacy wyrażaliśmy 
naszą miłość względem osoby Ojca Świętego Jana Pawła II. Fakt ten nie 
dziwił nikogo. W momencie odejścia do Domu Ojca, ludzkość złożyła 
Mu hołd. Katolicy, chrześcijanie, a także wyznawcy innych religii oraz 
poszukujący swej drogi do Boga ludzie dobrej woli zdawali sobie sprawę 
z wielkości tego człowieka. Z Nim modliliśmy się. W Jego słowa wsłu- 
chiwaliśmy się. Razem z Nim poszukiwaliśmy sposobów na rozwiązy- 
wanie trudnych problemów ludzi, zwłaszcza najbardziej ubogich. Nie 
mogliśmy jednak przewidzieć, że w chorobie i w momencie Jego odej- 
ścia do wieczności będziemy przy Janie Pawle II tak blisko. Odnosiło się 
wtedy wrażenie, że każdy z nas jest na Placu Świętego Piotra, że czuwa 
przy łóżku cierpiącego Papieża, jako przy kimś najbliższym. W 'czasie 
żałoby i pogrzebu byliśmy blisko Niego, a także blisko siebie nawzajem. 
Te dni uwidoczniły skrywane głęboko, niejednokrotnie dotknięte bole- 
snymi doświadczeniami, pragnienia żarliwej modlitwy, miłości, jedności, 
solidarności, dobra i międzyludzkiej życzliwości. Uświadamialiśmy so- 
bie, że wartości te są naj głębszymi potrzebami człowieka, ponad konflik- 
tami, grą interesów, bezwzględnością ekonomii czy wąsko pojętym suk- 
cesem. Trudno powiedzieć, czy kiedyś w historii naród Polski głębiej 
odczuwał takie zjednoczenie wokół wartości, które głosił i którymi żył 
wielki Papież. Świadomość bycia chrześcijaninem, a jednocześnie głębo- 
ka więź narodu mobilizowały nas we wspólnym hołdzie wobec tego 
Człowieka. 


2. Nowy wymiar Dnia Papieskiego 


Drodzy, Siostry i Bracia! 
Utożsamiamy się z treścią słów dzisiejszego pierwszego czytania: 
Oto nasz Bóg, Ten któremu zaufaliśmy (...) cieszmy się i radujmy z Jego 
zbawienia. (Iz 25,9). Z perspektywy upływającego czasu lepiej widać, 
jak Bóg troszczy się o człowieka, wysłuchuje jego modlitw i nie opusz- 
cza go w ciężkich doświadczeniach. Ten pontyfikat został nam dany 
przez Bożą Opatrzność na czasy trudne, jako odpowiedź Boga na potrz e - 


36
		

/KKWD_2005_7_9_0038.djvu

			by człowieka żyjącego na współczesnych pustyniach świata (por. Bene- 
dykt XVI, homilia z 24 kwietnia 2005). Wiele środowisk pragnie upa- 
miętnic pontyfikat Ojca Świętego - Jana Pawła II. Należy jednak doło- 
żyć starań, aby inicjatywy te miały głęboki sens i długotrwałą wartość. 
Jednym z najważniejszych dzieł w tym zakresie jest ustanowiony przed 
pięciu laty przez Konferencję Episkopatu Polski Dzień Papieski, obcho- 
dzony zawsze w niedzielę poprzedzającą wybór kardynała Karola W oj ty- 
ły na Stolicę Piotrową. W roku 2001, z tej okazji Jan Paweł II skierował 
do nas następujące słowa: Dziękuję za życzliwość tym, którzy w blisko- 
ści kolejnej rocznicy mojego pontyfikatu włączają się w obchody tzw. 
Dnia Papieskiego. Wierzę, że różnorakie celebracje religijne i wydarze- 
nia artystyczne, jakie odbywają się w tym dniu, przyczynią się do głęb- 
szego poznania Ewangelii, nauczania Kościoła i więzi, jakie w całej na- 
szej historii łączą wartości religijne i kulturowe. 


Za tydzień, 16 października, w duchu wdzięczności i zobowiąza- 
nia, z niegasnącą miłością wspomnimy Ojca Świętego Jana Pawła II, 
przeżywając kolejny, piąty już Dzień Papieski pod hasłem: Jan Paweł II 
- Orędownik Prawdy. We wszystkich kościołach zgromadzimy się na 
modlitwę w intencji rychłej beatyfikacji Jana Pawła II. Będziemy dzięko- 
Wać Bogu za dar Jego osoby. Ojciec Święty wielokrotnie prosił nas, by- 
śmy modlili się za Niego w czasie trwania posługi piotrowej oraz po Jego 
śmierci. Wezwanie to odczytujemy jako nasz moralny obowiązek, które- 
mu w sposób szczególny będziemy chcieli uczynić zadość w przyszłym 
tygodniu. Dzień Papieski od początku zakładał łączność ze Stolicą Pio- 
trową, dlatego nie może zabraknąć modlitewnej więzi z Ojcem Świętym 
Benedyktem XVI - bezpośrednim następcą Jana Pawła, coraz częściej 
nazywanego Wielkim. Jest to dla nas tym bardziej naglące, iż Benedykt 
XVI, już jako biskup i potem kardynał, był jednym z najbliższych Jego 
Współpracowników, a teraz stał się kontynuatorem Jego apostolskich wy- 
siłków. Dał temu wyraz w homilii pogrzebowej oraz w inauguracyjnym 
Słowie Bożym, skierowanym do nas u początku posługi Piotra. 


3. Dzień, który łączy nas wszystkich 


Mamy l'ladzieję, że w uroczystości Dnia Papieskiego włączą się 
zwłaszcza miejscowości zaszczycone niegdyś wizytą apostolską, miasta, 
od których przyjął On honorowe obywatelstwo, szkoły nazwane Jego 


37
		

/KKWD_2005_7_9_0039.djvu

			imieniem, media, które w ostatnich miesiącach dały szczególnie mocny i 
wręcz wzruszający wyraz przywiązania do Ojca Świętego i wreszcie 
wszyscy ludzie dobrej woli. Będziemy przeżywali ten dzień w wielu ob- 
szarach: od wymiaru religijno-liturgicznego, poprzez naukowy i kultural- 
ny, aż do konkretnego gestu solidarności z potrzebującymi. Na różne 
sposoby będziemy rozważać papieskie nauczanie. Stałe sięganie do tek- 
stów Ojca Świętego jawi się bowiem jako nagląca potrzeba w polskiej 
rzeczywistości obecnej doby. Jan Paweł II był orędownikiem prawdy, 
był jej świadkiem, zwłaszcza tam, gdzie była ona zagrożona, fałszowana 
czy zapomniana. Jego myśl ogarniała wszystkie aspekty prawdy o Bogu, 
człowieku i świecie. Przypominał wielokrotnie, że człowiek jest umiło- 
wanym i chcianym dzieckiem Boga, a ostatecznym powołaniem człowie- 
ka jest uszczęśliwiające zjednoczenie ze Stwórcą. Wbrew wielu prądom 
myślowym, Jan Paweł II przekonywał, że człowiek jest drogą Kościoła, 
Chrystus jedynym jego Odkupicielem, że Bóg jest bogaty w miłosier- 
dzie. (por. KDK nn. 12-22). Opierając się na takich podstawach teolo- 
gicznych, przechodził do ukazywania prawdy, dotyczącej życia docze- 
snego. Apelował do wszystkich, aby uwierzyli, że sensem życia na ziemi 
nie jest duch agresji, konkurencji czy wzajemnego zwalczania, ale życie 
w atmosferze bratersko-siostrzanej, nacechowanej pokojem i przebacze- 
niem. Każdy ma swoje miejsce, jest potrzebny i odpowiedzialny za in- 
nych. Taka koncepcja życia wiary i życia społecznego ma silne podstawy 
biblijne i jest zakorzeniona w Bogu, a jej fundamentem jest prawda we 
wszelkich jej wymiarach. Przewodnikiem po drogach poszukiwania 
prawdy uczynimy więc w przyszłym tygodniu Jana Pawła II. Warto za- 
stanowić się już dziś, w jaki sposób każdy z nas mógłby się .włączyć w 
realizację tegorocznego programu Dnia Papieskiego, nade wszystko, by 
stawać się świadkiem prawdy. W specjalnej encyklice z dnia 6 sierpnia 
1993 r. papież pisał: "Blask prawdy jaśnieje we wszystkich dziełach 
Stwórcy, w szczególny zaś sposób w człowieku, stworzonym na obraz i 
podobieństwo Boga (por. Rdz 1,26): prawda oświeca rozum i kształtuje 
wolność człowieka, który w ten sposób. prowadzony jest ku poznaniu i 
umiłowaniu Pana". (Veritatis splendor, n.l) 


4. Troska o zdolną młodzież - to wznoszenie żywego pomnika Janowi 
Pawłowi II 


38
		

/KKWD_2005_7_9_0040.djvu

			Drodzy, Siostry i Bracia! 
Papieskie nauczanie społeczne stało się inspiracją dla polskich bi- 
skupów, a także dla wiernych świeckich przy powołaniu Fundacj i Dzieło 
Nowego Tysiąclecia. Wspiera ona zdolną młodzież z małych ośrodków, 
o dużym bezrobociu, często zapóźnionych gospodarczo czy kulturowo, 
chcącą zdobyć gruntowne wykształcenie. Oprócz stypendiów, wycho- 
wawczym celom służą organizowane corocznie obozy. Opieka nad rze- 
szą 1300 stypendystów ze wszystkich zakątków Polski możliwa jest 
dzięki ofiarom, składanym przez wiernych w czasie zbiórki, towarzyszą- 
cej Dniowi Papieskiemu. W szystkim, którzy w nadchodzącą niedzielę 
zechcą wesprzeć to Dzieło ofiarą i modlitwą, z serca dziękujemy: Bóg 
zapłać. 
Warto przypomnieć, że Ojciec Święty wyraził się o tym żywym 
pomniku, iż jest najbliższy Jego sercu. 9 października 2004 roku usłysze- 
liśmy z Jego ust słowa: Pozdrawiam Fundację Dzieło Nowego Tysiącle- 
cia i wszystkich, którzy z okazji kolejnej rocznicy pontyfikatu podejmują 
różnorakie inicjatywy religijne, kulturalne i społeczne. Cieszę się, że 
wspomnienie dnia, w którym Pan wezwał mnie na Stolicę św. Piotra sta- 
je się okazją do modlitwy, do refleksji nad sprawami wiary i nad rzeczy- 
wistością Kościoła a także do konkretnych czynów miłosierdzia, szcze- 
gólnie na rzecz młodzieży, która potrzebuje wsparcia w zdobywaniu wy- 
kształcenia na miarę swoich zdolności. Niech ten wysiłek Kościoła w 
Polsce owocuje pokojem w życiu rodzinnym i społecznym. Natomiast 
dwa lata wcześniej Ojciec Święty powiedział: Cieszę się, że (...) w tym 
dniu pozyskiwane są środki na wspieranie uboższej młodzieży przez sty- 
pendia naukowe, które pomogąjej lepiej przygotować się do zadań, jakie 
ją czekają w dorosłym życiu. Rzeczywiście jest to dzieło, które należy 
wspierać dla dobra całego Narodu. Gratuluję laureatom nagrody Totus. 
Dzisiaj, po odejściu Jana Pawła do domu Ojca, Dzień Papieski i Funda- 
cję traktujemy jako jeden z najważniejszych sposobów realizacji ducho- 
wego testamentu Jana Pawła II. 
Na czas przygotowywania i przeżywania Dnia Papieskiego w Ro- 
ku 2005 wszystkim z serca błogosławimy. 


Kardynałowie, Arcybiskupi i Biskupi 
obecni na 332. Zebraniu Plenarnym Konferencji Episkopatu Polski 
Warszawa, 17 czelWca 2005 r. 
List Episkopatu Polski należy odczytać z ambon w niedzielę, 9 października br. 


39
		

/KKWD_2005_7_9_0041.djvu

			SŁOWO RADY STAŁEJ I BISKUPÓW DIECEZJALNYCH 
Z JASNEJ GÓRY 


W dniu 25 sierpnia 2005 roku obradowała na Jasnej Górze Rada 
Stała Konferencji Episkopatu Polski oraz Biskupi Diecezjalni. W Uro- 
czystość Matki Bożej Częstochowskiej, biskupi uczestniczyli we Mszy 
świętej koncelebrowanej pod przewodnictwem arcybiskupa Stanisława 
Dziwisza, metropolity krakowskiego. Z Jasnej Góry zwycięstwa, obcho- 
dzącej w tym roku 350. rocznicę cudownej obrony przed' szwedzkim po- 
topem " biskupi kierują do kapłanów, wiernych i wszystkich ludzi dobrej 
woli swoje Słowo. 


l. W Jasnogórskim Sanktuarium Narodu, biskupi wraz ze zgromadzony- 
mi na Mszy świętej wiernymi i całym Kościołem w Polsce, dziękowali 
za pontyfikat sługi Bożego Jana Pawła II. Szczególną okazją ku temu 
było nałożenie nowych koron na obraz jasnogórski, które poświęcił On w 
dniu 1 kwietnia 2005 roku, w przeddzień swojej śmierci. W liście apo- 
stolskim skierowanym z tej okazji do Generała Zakonu, napisał: 
"Polecam Jej macierzyńskiej opiece Kościół na ziemi polskiej, aby przez 
świadectwo świętości i pokory zawsze umacniał nadzieję na lepszy świat 
w sercach wszystkich wierzących. Proszę o odwagę dla odpowiedzial- 
nych za przyszłość Polski, aby wpatrzeni w postać ojca Augustyna Kor- 
deckiego, potrafili bronić każdego dobra, które służy Rzeczypospolitej". 


2. Biskupi z wdzięcznością przyjmują zapowiedź wizyty apostolskiej 
Papieża Benedykta XVI w Polsce, którą planuje On w 2006 roku; dzię- 
kują za tę decyzję oraz radują się z oczekiwanego spotkania z Następcą 
św. Piotra. Wyrazili też wdzięczność za rozpoczęcie procesu beatyfika- 
cyjnego Jana Pawła II oraz za podtrzymywanie żywej pamięci o swoin1 
Poprzedniku w wielu przemówieniach i spotkaniach. 


3. Wśród wielu trwałych owoców pontyfikatu Jana Pawła II są Światowe 
Dni Młodzieży. Dwudzieste jubileuszowe spotkanie w Kolonii zostało 
zapowiedziane w Toronto w 2002 roku i w znacznej mierze przygotowa- 
ne przez papieża przełomu tysiącleci. Realizacja tego dzieła przypadła 


40
		

/KKWD_2005_7_9_0042.djvu

			Benedyktowi XVI. Był to czas rzeczywistego spotkania Kościoła mło- 
dych - pokolenia Jana Pawła II. Dla wszystkich, a szczególnie dla Ko- 
ścioła w Niemczech i archidiecezji kolońskiej, były to dni ważnego świa- 
dectwa młodych, szukających Chrystusa i przeżywających radość spotka- 
nia z Nim i z braćmi. Wszędzie wyczuwało się obecność dwu papieży w 
kolońskim dniu młodych. Biskupi dziękują polskiej młodzieży i towarzy- 
szącym im kapłanom za udział w katechezach i spotkaniach z Ojcem 
świętym, wyrażając nadzieję, że słowa papieskiego zasiewu wydadzą 
owoc w życiu wszystkich, którzy bezpośrednio lub dzięki telewizji i in- 
nym mediom uczestniczyli w tych dniach. 


4. Biskupi dziękują też obu papieżom za przygotowanie i wydanie Kom- 
pendium Katechizmu Kościoła Katolickiego. Z polecenia papieża Jana 
Pawła II Katechizm Kościoła Katolickiego został wydany w 1992 roku a 
po dziesięciu latach biskupi poprosili Ojca Świętego o przygotowanie 
skróconej wersji tego katechizmu, by każdy mógł łatwiej ogarnąć całą 
panoramę wiary katolickiej. Zespół kierowany przez kardynała Ratzinge- 
ra przygotował skrót Katechizmu, który papież Benedykt XVI ogłosił 
całemu Kościołowi w uroczystość apostołów Piotra i Pawła 2005 roku. 
Dwa miesiące później ukazało się polskie tłumaczenie tego Kompen- 
dium, które jako pierwsi poznali młodzi w Kolonii. Biskupi proszą 
wszystkich wierzących i poszukujących o sięganie po to Kompendiuln. 
Niech służy ono poszczególnym wiernym, rodzinom i wspólnotom, kate- 
chetom i duszpasterzom. Niech będzie także pomocą w prowadzeniu ka- 
techezy dorosłych w parafiach. Rozpoczynający się nowy rok szkolny i 
katechetyczny niech stanie się nową okazją do jeszcze większej troski o 
młode pokolenie Polaków. 


5. W związku z 25. rocznicą powstania "Solidarności", biskupi zachęcają 
do modlitwy dziękczynnej za to wszystko dobro, jakie dokonało się w 
Polsce i w Europie dzięki wydarzeniom sierpniowym roku 1980. Były 
one owocem wyboru kardynała Wojtyły na papieża i Jego pierwszej piel- 
grzymki do Ojczyzny. Ojciec święty przy wielu okazjach mówił o 
"Solidarności" i do "Solidarności". Jego słowa \\łl'powiedziane w Gdań- 
sku podczas pielgrzymki w 1999 roku są ciągle aktualnyn1 zaproszeniem 
do pielęgnowania dziedzictwa "Solidarności". Papież mówił wtedy: 
"Było to przełomowe wydarzenie w historii naszego narodu, a także w 
dziejach Europy. "Solidarność" otworzyła bran1Y wolności w krajach 


41
		

/KKWD_2005_7_9_0043.djvu

			zniewolonych systemem totalitarnym, zburzyła mur berliński i przyczy- 
niła się do zjednoczenia Europy podzielonej od czasów drugiej wojny 
światowej na dwa bloki. Nie wolno nam nigdy tego zatrzeć w pamięci. 
To wydarzenie należy do naszego dziedzictwa narodowego. Słyszałem 
wtedy w Gdańsku od was: nie ma wolności bez solidarności. Dzisiaj wy- 
pada powiedzieć, nie ma solidarności bez miłości". Dla nas wszystkich, a 
szczególnie dla ludzi "Solidarności", słowa te są wołaniem o rachunek 
sumienia z miłości społecznej, z narodowej jedności i z troski o człowie- 
ka i rodzinę. Na obchody rocznicy sierpnia 1980 roku w Gdańsku papież 
Benedykt XVI ustanowił swoim przedstawicielem Metropolitę Krakow- 
skiego. Wezmą w nich udział także biskupi polscy i z krajów, które dzię- 
ki "Solidarności" odzyskały polityczną wolność. Niech te dni będą cza- 
sem modlitwy za Polskę. 
6. Najbliższe dwa miesiące będą dla naszej Ojczyzny wyjątkowo ważne. 
Czekają nas wybory parlamentarne i prezydenckie. Najważniejsze jest to, 
byśmy w nich wzięli udział. Od tego bowiem, jakich ludzi wybierzemy 
do parlamentu, zależeć będzie stanowione prawo, a także jakość i sku- 
teczność rządu, który ten parlament wyłoni. Wszystkim powinno zależeć 
na tym, by stanowione prawo służyło godności człowieka i rodziny, by 
wybrani przez nas reprezentanci chcieli i potrafili roztropnie troszczyć 
się o dobro wspólne. Kościół głosząc zasady etyczne odnoszące się do 
życia społecznego i politycznego przypomina niezbywalne prawo do ży- 
cia od poczęcia do naturalnej śmierci, prawa człowieka - w tym prawo do 
pracy - oraz podstawowe prawa rodziny gwarantowane przez prowadze- 
nie rzeczywistej polityki prorodzinnej. Tego wszystkiego oczekujemy po 
nowym parlamencie, a także po nowym prezydencie, który mając w swo- 
ich rękach ostateczne narzędzie, w postaci veta do ustaw parlamentar- 
nych, powinien stać na straży życia i małżeństwa rozumianego jako trwa- 
ły związek mężczyzny i kobiety. Dlatego tak ważne jest to, kogo wybie- 
rzemy. W tym przejawia się nasz patriotyzm i rzeczywista miłość do Oj- 
czyzny. Niech nikt nie mówi, że jego to nie obchodzi. Prawo i obowiązek 
uczestniczenia w polityce dotyczy każdego chrześcijanina, przypominał 
papież Jan Paweł II. Niech więc wszyscy obywatele pamiętają o swoin1 
prawie i obowiązku brania udziału w wolnych wyborach na pożytek do- 
bra wspólnego (Gaudium et spes, n. 75). Wybierajmy ludzi znanych ze 
swojej dotychczasowej działalności na poziomie samorządowym i pań- 
stwowym, ludzi uczciwych i kompetentnych, spełniających kryteria 
etyczne; ludzi zdolnych służyć człowiekowi, rodzinie i dobru wspólne- 
42
		

/KKWD_2005_7_9_0044.djvu

			mu. Biskupi zachęcają do modlitwy w intencji Ojczyzny i zbliżających 
się wyborów. Niech ona trwa we wszystkich parafiach, wspólnotach i 

anktuariach diecezjalnych i narodowych. 
Z Jasnej Góry udzielają błogosławieństwa wszystkim podejmują- 
cym codzienną troskę o człowieka i rodzinę oraz o to dziedzictwo, które- 
mu na imię Polska. 


Kardynałowie, Arcybiskupi i Biskupi polscy zgromadzeni na Jasnej Górze 
Częstochowa, 26 sierpnia 2005 r. 


Słowo biskupów należy odczytać w niedzielę 28 sierpnia br. 


43
		

/KKWD_2005_7_9_0045.djvu

			BISKUP DIECEZJALNY 


ZAPROSZENIE 
BISKUPA KOSZALIŃSKO-KOŁOBRZESKIEGO 
KAZIMIERZA NYCZA 
DO PIELGRZYMOWANIA 


Życie chrześcijanina jest nieustannym pielgrzymowaniem do 
domu Ojca Niebieskiego. Dokonuje się ono zawsze we wspólnocie z in- 
nymi, dlatego Kościół jest ludem Bożym pielgrzymującym w codzien- 
nym trudzie życia osobistego, rodzinnego czy zawodowego. 
Bardzo czytelnym i ważnym znakiem tego pielgrzymowania do 
domu Ojca w niebie są pielgrzymki podejmowane przez wiernych w róż- 
nym wieku do sanktuariów i miejsc ważnych na mapie życia religijnego. 
W tych sierpniowych dniach setki ludzi, szczególnie młodych, idzie w 
pielgrzymce do Częstochowy. Wychodzą z różnych miejsc naszej diece- 
zji. Połączyli się w Skrzatuszu, by reprezentować przed obliczem Jasno- 
górskiej Pani i Królowej sprawy swoje, swoich rodzin i parafii, a także 
całej rodziny diecezjalnej. Nie wszystkich stać na tak duży wysiłek, nie 
wszyscy mogą go podjąć ze względu na zajęcia i pracę. Wszyscy jednak 
możemy połączyć się z nimi w duchowym pielgrzymowaniu. 
Mamy w diecezj i dwa sanktuaria. Sanktuarium Matki Bożej Trzy- 
kroć Przedziwnej na Górze Chełmskiej poświęcone przez Ojca Świętego 
Jana Pawła II oraz historycznie sławne sanktuarium Matki Bożej Bole- 
snej w Skrzatuszu. Trzeba, abyśmy te dwa święte miejsca otoczyli troską 
całej diecezji. Najważniejsze zaś, byśmy do Skrzatusza i na Górę Chełm- 
ską przychodzili w pielgrzymkach diecezjalnych, parafialnych, grupo- 
wych, a także indywidualnie - na modlitwę, wyciszenie i nabranie sił do 
duchowego życia. 
W uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w po- 
niedziałek 15 sierpnia 2005 r. o godz. 10.00 spotkamy się na Górze 
Chełmskiej w diecezjalnej pielgrzymce rodzin. Nikogo nie trzeba prze- 
konywać, jak ważne są sprawy rodziny w Kościele i współczesnym świe- 
cie. Równocześnie wiemy aż nadto dobrze, jakie problemy przeżywa 
współczesna rodzina nie tylko w Polsce, ale także w Europie. Chcemy o 
tym rozmawiać, a nade wszystko chcemy o tym mówić Panu Bogu w 


44
		

/KKWD_2005_7_9_0046.djvu

			modlitwie, za wstawiennictwem Matki Najświętszej. 
Najserdeczniej zapraszam rodziny naszej diecezji do pielgrzymo- 
wania na Górę Chełmską w uroczystość Wniebowzięcia NMP. Zapra- 
szam też drogich księży do Mszy św. koncelebrowanej i do posługi w 
konfesjonale. Moje zaproszenie kieruję również do wszystkich gości, 
kuracjuszy i turystów przebywających w tych dniach na terenie diecezji, 
abyśmy razem w pielgrzymiej atmosferze stworzyli wspólnotę wiary. 
Już teraz, w środku lata, zapraszam na naszą diecezjalną piel- 
grzynlkę do Skrzatusza w trzecią niedzielę września (18.09.2005 r.). 
Będzie jej przewodniczył i kazanie wygłosi biskup Piotr Krupa z Pelpli- 
na, tak dobrze znany jako biskup, a wcześniej rektor naszego koszaliń- 
skiego seminarium duchownego. Co roku to wydarzenie staje się wiel- 
kim modlitewnym i duchowym poruszeniem całej diecezj i. Trzeba bę- 
dzie w tym pielgrzymowaniu modlić się za sprawy wychowania młodego 
pokolenia, a także za sprawy społeczne i narodowe. Wrzesień i paździer- 
nik to początek nowego roku szkolnego i akademickiego, ale też czas 
wyborów parlamentarnych i prezydenckich. To zaś nie może być obojęt- 
ne nikomu, także w płaszczyźnie wiary i życia religijnego. 
Szczególną formą pielgrzymowania jest w tym roku udział w 
peregrynacji relikwii św. Teresy z Lisieux. Po Szczecinku nawiedzą one 
naszą diecezję w parafii pw. św. Antoniego w Pile 14. sierpnia o godz. 
18.00 i następnego dnia rano o godz. 8.30 w Skrzatuszu. Skorzystajmy z 
okazji i zgromadźmy się na modlitwie za wstawiennictwem najmłodszej 
Doktor Kościoła. 
Zapraszam więc do pielgrzymowania. Jeśli nie możemy z różnych 
powodów pójść, czy pojechać osobiście, czyńmy to w sposób duchowy, 
łącząc się z tymi, którzy pielgrzymują. O tę duchową łaczność z Papie- 
żem Benedyktem XVI i młodzieżą świata proszę podczas XX Świato- 
wych Dni Młodzieży w Kolonii. Najbardziej jednak zapraszam młodzież 
na Górę Chełmską 20 sierpnia br. na czuwanie z Papieżem. W sanktu- 
arium Matki Bożej, w łączności z Kolonią za pośrednictwem łączy sateli- 
tarnych, będziemy mogli modlić się i przeżywać wielkie święto młodych 
i świadectwo ich wiary. 
Oczekując na Was wszystkich, Siostry i Bracia, w maryjnych 
sanktuariach, w świętych miejscach naszej diecezji czy przy relikwiach 
świętej Teresy, proszę o solidarną modlitwę oraz ofiarę osobistego i du- 
chowego pielgrzymowania w ważnych intencjach naszej diecezji. Każde- 
mu pielgrzynl0wi i duchowo obecnym w trakcie wszystkich pielgrzy- 


45
		

/KKWD_2005_7_9_0047.djvu

			mek, wszystkim którzy za Psalmistą "pójdą do Domu Pana" - błogosła- 
WIę. 


+ Kazimierz Nycz 
Biskup Koszalińsko-Kołobrzeski 


Zarządzenie 
,,zaproszenie" należy odczytać we wszystkich kościołach naszej diecezji pod- 
czas każdej msZy św. w niedzielę dn. 7 sierpnia 2005 r. 


Koszalin, 1.08.2005 r. 
Znak: B 23 - 6/05 


+ Tadeusz Wemo 
Wikariusz Generalny 


DEKRET MIANO W ANIA 
KS. DRA ANDRZEJA WACHOWICZA 
DIECEZJALNYM DUSZPASTERZEM RODZIN 


Mając na uwadze dobro duchowe rodzin z diecezji koszalińsko- 
kołobrzeskiej oraz odbyte we Francji przez Przewielebnego Księdza 
Doktora studia specjalistyczne niniejszym - na mocy kan 470 K.P.K. :..- 
mianuję Go Diecezjalnym Duszpasterzem Rodzin. 
Diecezjalny duszpasterz rodzin, jako pomocniczy referent Wydzia- 
łu Duszpasterskiego Kurii Biskupiej, we współpracy z tymże Wydziałem 
jaki i diecezjalnym doradcą życia rodzinnego winien: 
_ brać udział w ogólnokrajowych i rejonowych zjazdach diecezjal- 
nych duszpasterzy rodzin; 
_ przygotowywać pracowników poradnictwa rodzinnego przez 
prowadzenie dla nich rocznych kursów szkoleniowych; 
_ otwierać w parafiach nowe punkty poradnictwa rodzinnego. 
W trosce o formację duchową pracowników poradnictwa rodzinnego 
organizować: 
_ rekolekcje zamknięte dla parafialnych doradczyń i dekanalnych 
instruktorek w Centrum Edukacyjno - Formacyjnym Diecezji Koszaliń- 
sko-Kołobrzeskiej w Koszalinie; 
_ dni skupienia dla dekanalnych duszpasterzy rodzin; 


46
		

/KKWD_2005_7_9_0048.djvu

			- kwartalne dni skupienia dla dekanalnych instruktorek i osobne 
dla parafialnych doradczyń w poszczególnych dekanatach; 
- czuwać, by w diecezji realizowane były zarządzenia Episkopatu i 
Biskupa Diecezjalnego odnośnie pracy nad rodziną; 
- dbać, aby parafialne i dekanalne punkty poradnictwa posiadały 
odpowiednie materiały i pomoce duszpasterskie; 
We wszelkich sprawach wątpliwych lub nieobjętych tymże dekre- 
tem proszę konsultować się z poprzednikiem Księdza Doktora na tym 
stanowisku, ks. dr Krzysztofem Włodarczykiem, dyrektorem Centrum 
Edukacyjno - Formacyjnego w Koszalinie, w którym to Centrum rów- 
nież Ksiądz zamieszka. 
Na tym nowym i bardzo odpowiedzialnym stanowisku, życzę 
Przewielebnemu Księdzu Doktorowie światła i mocy Ducha Świętego w 
pracy dla dobra Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej i z serca Mu na tę 
pracę błogosławię. 


Dan w Koszalinie we wspomnienie św. Dominika, prezbitera 
dnia 8 sierpnia R.P. 2005 
Znak: PW 24 - 1/05 


/+ Kazimierz Nycz/ 
Biskup Koszalińsko-Kołobrzeski 


/ks. dr Kazimierz Klawczyński 
Notariusz Kurii 


------------------------------------------------- 


Przewielebny 
Ksiądz dr Andrzej WACHOWICZ 
KOSZALIN 


------------------------------------------------- 


DEKRET 
zmiany granic parafii pw. św. Wojciecha we Włynkówku 


Mając na uwadze racje duszpastersko - administracyjne diecezji koszaliń 
sko-kołobrzeskiej, postanawiam co następuje: 
9 l 
Na mocy kan. 515 9 2 KPK odłączam od parafii pw. św. Woj- 


47
		

/KKWD_2005_7_9_0049.djvu

			ciecha we Włynkówku ulice Portową oraz Borchardta, należące admini- 
stracyjnie do miasta Słupska i jednocześnie przyłączam je do parafii pw. 
Najśw. Maryi Panny Królowej Różańca Świętego w Słupsku. 
92 
Wobec powyższego, z dniem wejścia w życie niniejszego dekretu, 
wierni mieszkający przy w/w ulicach przechodzą pod wyłączną jurys- 
dykcję proboszcza parafii pw. Najśw. Maryi Panny Królowej Różańca Ś 
więtego w Słupsku. 
93 
Tekst niniejszego dekretu należy opublikować w kościołach para- 
fialnych: pw. św. Wojciecha we Włynkówku oraz pw. Naj św. Maryi 
Panny Królowej Różańca Świętego w Słupsku przez odczytanie z ambo- 
ny w dwie najbliższe niedziele po jego otrzymaniu i wywieszenie na ta- 
blicy ogłoszeń tychże kościołów przez okres dwóch miesięcy. 
Dekret wchodzi w życie z dniem 14 września 2005 r. 


Dan w Koszalinie we wspomnienie św. Grzegorza Wielkiego Pp i DK 
dnia 03 września RP. 2005 
Znak: LW 10 - 2/05 


/ks. dr Leszek Wódz / 
Kanclerz Kurii 


/ + Kazimierz Nycz / 
Biskup Koszalińsko-Kołobrzeski 


LIST BISKUPA KOSZALIŃSKO KOŁOBRZESKIEGO 
NA NOWY ROK KATECHETYCZNY 


Bracia i siostry, 
Miesiąc temu w szkołach wszelkiego rodzaju zabrzmiał pierwszy 
dzwonek. W tych dniach, radosne "Gaudeamus" obwieści początek no- 
wego roku akademickiego w uczelniach wyższych. Rozpoczynając ten 
nowy rok pracy wychowawczej zdajemy sobie sprawę z wielkiej odpo- 
wiedzialności, jaka spoczywa na polskich szkołach, uczelniach ale też i 
parafiach. Dzieło wychowania młodego pokolenia rozpoczynamy w tym 
roku wzmocnieni nadzieją czerpaną z doświadczeń, które stały się na- 
szym udziałem w pamiętnych dniach kwietniowych, w których żegnali- 
śmy naszego Wielkiego Rodaka. W tych dniach, poruszani wewnętrzną 


48
		

/KKWD_2005_7_9_0050.djvu

			potrzebą, kierowaliśmy wielokrotnie nasze kroki do świątyń, na miejskie 
place, by gromadzić się tam na wspólnej modlitwie. Odczuliśmy wów- 
czas wspólnotę wiary. Mieliśmy szansę odkryć wartość, jaką jest bycie 
razem z czło\viekiem, który wierzy, który modli się nie tylko obok mnie, 
ale i ze mną. 
Olbrzymią pomocą w doświadczaniu tych wartości była postawa 
polskiej młodzieży. To podejmowane przez młodych ludzi inicjatywy, 
będące często spontaniczną reakcją na potrzebę serca, stwarzały możli- 
wości wspólnej modlitwy, wspólnego trwania w wierze oraz ukazywały 
olbrzymie pokłady dobra tkwiące w młodych ludziach, określonych nie- 
długo po tych wydarzeniach mianem "pokolenia JP2". 
Tę wspólnotę wiary winniśmy odkrywać także w naszych para- 
fiach. Czynienie z parafii autentycznej wspólnoty wiary, w której mogą 
odnaleźć się młodzi, często poszukujący ludzie, motywuje nas do podję- 
cia nowych zadań. 
Dotyczyć one będą w głównej mierze katechezy. W polskiej rze- 
czywistości ciężar katechezy od 15 lat przesunął się na środowisko szkol- 
ne. Za tę możliwość głoszenia Dobrej Nowiny w szkole jesteśmy 
wdzięczni Bogu, jak i ludziom. Jednakże dzisiaj coraz wyraźniejszą staje 
się konieczność ożywiania naszych wspólnot parafialnych jako środo- 
wisk katechetycznych. To zadanie stojące przed parafią staje się oczy- 
wistsze, gdy weźmiemy pod uwagę sytuacje wielu rodzin w naszej diece- 
zj i, w których przekaz wiary i zasad moralnych uległ wyraźnemu zała- 
maniu. Młody człowiek, odczuwający naturalną potrzebę dobra, potrzebę 
Boga nie ma możliwości doświadczyć wspólnoty wiary, którą powinna 
być w sposób naturalny rodzina. 
Odpowiedzią na tak odczytane znaki czasu jest w naszej diecezji 
podjęcie inicjatyw ożywienia katechezy parafialnej. Polegać one będą na 
wprowadzeniu w całej diecezji poszerzonej formy przygotowania do 
przyjęcia sakramentu bierzmowania, nowej propozycji katechetycznej 
skierowanej do młodzieży szkół ponadgimnazjalnych oraz ubogacenia 
form duszpasterstwa akadenlickiego. 
Katecheza przygotowująca do przyjęcia sakramentu bierzmowa- 
nia trwać będzie trzy lata - przez cały czas nauki w gimnazjum. Oprócz 
katechezy szkolnej, przez dwa pierwsze lata, kandydaci gromadzić się 
będą w swoich rodzinnych parafiach przynajmniej raz w miesiącu na 
spotkaniach liturgicznych. W ostatnim, trzecim roku przygotowania będą 
to także spotkania w małych grupach. Spotkania te przybierać winny 


49
		

/KKWD_2005_7_9_0051.djvu

			charakter rozmów o wierze. O taką katechezę wołał bowiem Jan Paweł II 
w swojej książce "Wstanie, chodźmy!": "Dzisiaj potrzeba wiele wy- 
obraźni, żebyśmy się uczyli rozmawiać o wierze o sprawach najbardziej 
fundamentalnych dla człowieka". Bez takiej parafialnej katechezy, przy- 
gotowanie do bierzmowania byłoby niepełne. Dlatego też udział w tej 
katechezie przy parafii i solidne uczestnictwo w katechezie szkolnej będą 
warunkami koniecznymi dla przyjęcia sakramentu Ducha Świętego. 
Podobny cel przyświecać będzie katechezie parafialnej dla mło- 
dzieży szkół ponadgimnazjalnych. Młodzi ludzie stojący przed decyzja- 
mi wymagającymi coraz większej odpowiedzialności potrzebują naszego 
wsparcia. Pragniemy stworzyć w naszych parafiach wspólnoty, w któ- 
rych będą oni mogli przeżywać wiarę, dojrzewać w niej oraz poszukiwać 
odpowiedzi na najważniejsze, nurtujące ich pytania. Podejmowane w tej 
katechezie tematy dotyczyć będą odkrywania drogi swego powołania 
życiowego, przygotowania do sakramentu małżeństwa oraz kształtowa- 
nia umiejętności życia w szeroko rozumianych wspólnotach (rodzina, 
parafia, ojczyzna). 
Trzecią propozycją jest wyjście naprzeciw studentom, którzy 
podejmują olbrzymi wysiłek w doskonaleniu swoich zdolności intelektu- 
alnych i nabywaniu wysokich kwalifikacji zawodowych. Bogu dzięki, 
coraz więcej młodych ludzi uczy się w szkołach kończących się maturą, 
a następnie podejmuje studia. Ś\viadomość ważności wykształcenia i wy- 
chowania wzrosła niepomiernie u samych młodych, u rodziców, a wzra- 
sta u wszystkich odpowiedzialnych za oświatę. Nie tylko w parafiach 
miejskich, ale także w małych wiejskich wspólnotach spotykam mło- 
dych, bohatersko walczących wraz z rodzicami o swoją przyszłość. Na- 
wet w najmniejszej parafii znajdzie się kilkoro, a nawet kilkunastu matu- 
rzystów i studentów. Dla nich pragniemy w naszych parafiach stworzyć 
możliwość dalszego, adekwatnego do ich rozwoju intelektualnego, roz- 
woju duchowego. Trzeba to robić praktycznie w każdej parafii, stosow- 
nie do liczby studentów. Od ośrodków duszpasterstwa akademickiego, 
poprzez tworzone grupy dla studentów w każdej większej parafii, aż do 
spotkań księdza proboszcza ze studentami swojej małej parafii, przy- 
najmniej kilka razy w roku. 
Aby jednak te zamiary mogły być zrealizowane, aby nasze para- 
fie odpowiedziały w wystarczający sposób na potrzebę tkwiącą w ser- 
cach wielu młodych ludzi potrzebne jest odnowienie świadomości 
uczestnictwa w życiu parafii przez nas - ludzi dorosłych. Skuteczność tej 


50
		

/KKWD_2005_7_9_0052.djvu

			katechezy zależeć będzie od Was Drodzy Diecezjanie. Pozostawienie bez 
pomocy Waszych duszpasterzy i katechetów uczących w szkołach sp 0- 
\voduje, iż dzieło to nie spełni pokładanych w nim oczekiwań. Zwracam 
się więc z apelem do rodziców, do osób zaangażowanych w życie para- 
fialne, do członków wspólnot działających przy parafiach, członków 
"Caritas" parafialnych, doradców życia rodzinnego i wszystkich tych, 
którym nie obca jest troska o przekazanie wiary młodemu pokoleniu o 
włączenie się w tę inicjatywę. Liczę na pomoc polskiej szkoły, dla której 
integralność wychowania, "mówienie jednym głosem" ze wszystkimi 
którzy wychowują, w tym z Kościołem, jest racją stanu. 
Na Waszą, Drodzy Diecezjanie, aktywność oczekują duszpaste- 
rze. Bez Waszego świadectwa wiary nie przekażemy wiary młodemu 
pokoleniu. Nie odpowiemy na wyzwania, jakie stawia przed nami Bóg - 
Pan Historii. Nie będziemy mogli podzielić się tym dobrem duchowym, 
które sami otrzymaliśmy od Boga, a o którego przekazywanie tak zabie- 
gał nasz Wielki Rodak - Jan Paweł II. Tu naprawdę chodzi o to, by Ko- 
ściół w Polsce był Kościołem młodym i żywym. By młodzież tak licznie 
uczęszczająca na lekcje religii, była nie tylko bierzmowana bo tak każe 
tradycja i to się może przydać. Naprawdę chodzi o to by młodzi ludzie 
byli wierzący i praktykujący, by wierząc Chrystusowi, chcieli żyć Jego 
Dobrą Nowiną. 
Niech obecny rok szkolny i akademicki, który rozpoczynamy, w 
naszych parafiach, szkołach, a także w Wyższym Sen1inarium Duchow- 
nym i w Instytucie Teologicznym w Koszalinie, stanie się czasem budze- 
nia naszej odpowiedzialności za przekazanie wiary oraz czasem wspólne- 
go w niej dojrzewania. Na ten wychowawczy trud wszystkim błogosła- 
WIę. 
Koszalin, 25 września 2005 r. 


+ Kazimierz Nycz 
Biskup Koszalińsko-Kołobrzeski 


Koszalin, dnia 26.09.2005 
Znak: B 23 - 6/05 


! : 
\, 


51
		

/KKWD_2005_7_9_0053.djvu

			ROZPORZĄDZENIE ' 
DOTYCZĄCE ORGANIZACJI I FUNKCJONOWANIA 
UZUPEŁNIAJĄCEJ KATECHEZY PARAFIALNEJ 


Uwzględniając doświadczenia minionych piętnastu lat, od powrotu 
religii do szkół, które wskazują niezbicie na konieczność dopełniania 
religii w szkole katechezą w parafii, Konferencja Episkopatu Polski przy- 
jęła w dokumeątach katechetycznych dla Kościoła w Polsce zasady obo- 
wiązywania tej katechezy we wszystkich diecezjach. Są one zawarte w 
polskim Dyrektorium Katechetycznym i w Podstawie Programowej. Jest 
to obowiązkowy program minimalny, do którego w poszczególnych die- 
cezjach dopracowuje się sprawy szczegółowe i przygotowuje materiały. 
Dla diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej przyjmuję dla tej katechezy na- 
stępujące zasady i rozwiązania praktyczne: 

 1 
We wszystkich parafiach Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej po- 
winna być zorganizowana i systematycznie prowadzona katecheza para- 
fialna dla dzieci i młodzieży dopełniająca szkolną lekcję religii, tak by 
utrzymać ciągłość katechezy aż do wieku dojrzałego. Kościół nie będzie 
miał uformowanych dorosłych katolików, w tym inteligencji, jeśli zgubi 
ciągłość katechezy, zwłaszcza na poziomie szkół ponadgimnazjalnych i 
studiów. Bez katolików świeckich, przygotowanych przez katechezę 
(także dorosłych) nie spełni swojego ewangelizacyjnego zadania, gdyż 
będzie nieobecny i milczący w wielu najważniejszych dziedzinach życia. 
Zasadniczym miejscem takiej katechezy powinna być parafia zamieszka- 
nia, tylko w wyjątkowych przypadkach można przyjąć inną lokalizację. 

2 
Uzupełniająca katecheza w parafii powinna obejmować dzieci 
przygotowujące się do pierwszej Komunii świętej, młodzież przed bierz- 
mowaniem, młodzież szkół ponadgimnazjalnych oraz studentów w para- 
fii. Powinna mieć charakter zasadniczo inny niż szkolna lekcja religii. 
Mniej powinno w niej chodzić o wiedzę, bardziej natomiast o przeżycie 
wiary i dialog na tematy życia religijnego i moralnego. Podejmując ten 
wysiłek, w wielu parafiach już realizowany, możemy wszyscy mieć spo- 
kojne sumienie, iż nie zaniedbaliśmy duszpasterstwa dzieci i młodzieży. 
Dlatego katecheza w parafii powinna przybierać charakter celebra- 
cji, grup modlitewnych i rozmowy pod kierunkiem animatorów. Grupy 
katechetyczne nie powinny więc przekraczać liczby 15-20 osób. W od- 


52
		

/KKWD_2005_7_9_0054.djvu

			niesieniu do poszczególnych etapów wiekowych zaleca się prowadzenie 
w każdej parafii katechezy w następującym wymiarze minimalnym: 
- Na poziomie przygotowania do I Komunii świętej przyjmujemy 
zasadę miesięcznych spotkań przy parafii dla dzieci i ich rodziców. Mo- 
gą one być połączone z nabożeństwami w kościele, w czasie których 
dzieci otrzymują różańce, książeczki, świece, medaliki i w ten sposób są 
wprowadzane w rok liturgiczny, modlitwę i sakramenty. W małych para- 
fiach katechezę tę powinien prowadzić ksiądz proboszcz, zwłaszcza gdy 
w szkole uczy osoba świecka. W dużych parafiach pomocą powinni słu- 
żyć księża wikariusze. 
_ Przygotowanie do bierzmowania odbywa się przez cały okres 
nauki gimnazjalnej zarówno w katechezie szkolnej jak i w parafii. W 
pierwszych dwóch latach spotkania w parafii (comiesięcznie) mogą się 
odbywać w kościele w większych grupach i mieć charakter nabożeństw 
czy dobrze przygotowanej celebracji. Tam gdzie to możliwe należy dą- 
żyć do małych grup. W klasie trzeciej gimnazjum obowiązkowe jest 
przygotowanie w oparciu o małe grupy, w których animatorami mogą 
być księża, siostry, katecheci świeccy animatorzy młodzieżowi oraz wy- 
chowywani do tej funkcji małżonkowie. Spotkania prowadzimy w opar- 
ciu o przygotowane dla diecezji materiały. Powinny to być w zasadzie 
spotkania cotygodniowe, z których jedno może być w kościele dla 
wszystkich przygotowywanych do bierzmowania w parafii. Jeśli w ma- 
łych parafiach łączymy roczniki do bierzmowania to niech to będą klasy 
III gimnazjum i I szkół ponadgimnazjalnych, a nigdy nie klasy II gimna- 
zjum. Kluczem do sukcesu tej katechezy jest nieustanna troska o przygo- 
towywanie animatorów spośród katolików świeckich. 

3 
Zjawisko odchodzenia z parafii młodzieży po bierzmowaniu jest 
niestety powszechne. Chcąc ją utrzymać, przynajmniej w pewnym pro- 
cencie, wchodzimy z katechezą parafialną dla młodzieży ponadgimna- 
zjalnej. Nie wolno liczyć na wielkie liczby uczestników. Chciejmy się 
cieszyć każdą grupą, którą uda się utrzymać do matury. Może wtedy bę- 
dziemy mieć przy parafii studentów. Praca w małych grupach z młodzie- 
żą po bierzmowaniu obejmuje 25 spotkań w ciągu trzech lat. Mogą to 
być spotkania comiesięczne, ale jeszcze lepiej, gdy będą zblokowane w 
kilku okresach, na zasadzie kilku cotygodniowych spotkań w semestrze. 
W programie i materiałach do tej katechezy przewiduje się wręcz tematy, 
które powinien prowadzić ksiądz proboszcz, bądź inny duszpasterz, są 


53
		

/KKWD_2005_7_9_0055.djvu

			tematy dla osób z poradnictwa rodzinnego oraz spotkania prowadzone 
przez małżonków na zasadzie świadectwa. W ramach warsztatów tereno- 
wych pracownicy kurii pomogą przygotować zespoły katechetyczne do 
tej pracy, by w drugim semestrze roku szkolnego można było rozpocząć 
tę katechezę. Według postanowienia Konferencji Episkopatu, udział w 
tej katechezie zastępuje bliższe przygotowanie do małżeństwa. Otrzymu- 
jąc zaświadczenie uczestnicy tej katechezy są zobowiązani tylko do indy- 
widualnych spotkań w kancelarii i poradnictwie dla narzeczonych. Nie 
wolno natomiast wydawać zaświadczeń o przygotowaniu do małżeństwa, 
tylko na podstawie udziału w szkolnych lekcjach religii. 

4 
W ramach katechezy parafialnej na poziomie ponadgimnazjalnym 
zaleca się stosowanie opracowanych w tym celu podręczników i pomo- 
cy: 
_ Drogi i ścieżki powołania - materiały do katechezy parafialnej dla mło- 
dzieży szkół ponadgimnazjalnych, Kraków 2005; 
- Indeks uczestnika katechezy parafialnej, Kraków 2005; 
- Księga katechezy parafialnej, Kraków 2005; 
_ Przypatrzcie się powołaniu waszemu - materiały do katechezy parafial- 
nej młodzieży szkół ponadgimnazjalnych, Poznań 2004; 
_ Program katechezy parafialnej młodzieży szkół ponadgimnazjalnych, 
Kraków 2005. 

 5 
W całościowym rozporządzeniu dotyczącym katechezy parafialnej 
przypomina się wskazania dotyczące duszpasterstwa akademickiego z 
grudnia 2004 roku. Istotą tych wskazań jest upowszechnienie duszpaster- 
stwa akademickiego. Sprawozdanie księży dziekanów z semestru zimo- 
wego 2005 roku nie napawa niestety optymizmem. W kilku duszpaster- 
stwach w miejscu uczelni wyższych jest mniej niż 300 studentów. To 
ułamek procenta. W śród przyczyn księża wymieniają następujące: ponad 
połowa studentow to studenci zaoczni i z powodu krótkiego pobytu na 
uczelni i pracy są zupełnie nieuchwytni w duszpasterstwach akademic- 
kich przy uczelniach. Większość studentów dziennych ma zajęcie sko- 
masowane do czwartku, a na koniec tygodnia jadą do rod
iców, robiąc 
miejsce studentom zaocznym. Niewielki procent studentów mieszka w 
akademikach, a ci ze stancji nie bardzo chcą przychodzić do oficjalnych 
duszpasterstw akademickich. Uwzględniając to wszystko trzeba zapropo- 
nować trzy różne formy spotkań ze studentami. 


54
		

/KKWD_2005_7_9_0056.djvu

			- Pierwszą są ośrodki duszpasterstwa akademickiego w tych mia- 
stach gdzie są uczelnie wyższe. Tam propozycje spotkań i konferencji 
powinny być najpełniejsze. Tam też powinny się odbywać Msze święte 
dla studentów oraz być organizowane rekolekcje adwentowe i wielko- 
postne. 
- W parafiach dużych miast i małych miasteczek, niezależnie od 
tego czy jest uczelnia wyższa, należy proponować grupę dla nlłodzieży 
akademickiej z własnej parafii, w ciągu tygodnia lub sobotę i wyznaczyć 
do tej pracy księdza. Są to grupy ważne, gdyż praca ta zdecyduje o przy- 
szłości naszej katolickiej inteligencji. 
- Trzecią, minimalną formą duszpasterstwa, możliwą w każdej 
nawet najmniejszej parafii są okazjonalne spotkania ze studentami swo- 
jej parafii organizowane przez księży proboszczów. Często studentami są 
młodzi ludzie przYgotowywani kiedyś do bierzmowania, znani z kateche- 
zy szkolnej. Do wszystkich tych form duszpasterstwa akademickiego 
Wydawnictwo św. Wojciecha w Poznaniu wyda czteroczęściowe mate- 
riały jeszcze przed październikiem 2005. 
9 6 
Nowe czasy wymagają nowych sposobów głoszenia ewangelii, 
także nowych form katechezy. Niewątpliwie czasy są nowe. Przede 
wszystkim coraz mocniejszy jest kontrwychowawca, jakim są współcze- 
Sne media. Coraz słabsze jest doświadczenie wiary, modlitwy, moralno- 
ści wynoszonc z rodziny. Katecheza we wspólnocie parafii, w małej gru- 
pie rówieśników, przeżyciowa, modlitewna, wydaje się być niezastąpio- 
na. Ci, którzy na zachodzie Europy nie podjęli jej w porę nlają dziś puste 
kościoły i martwe parafie. Ci którzy jej nie podejmują mają katolików 
świeckich odwróconych od Kościoła, a czasem nastawionych wrogo. A 
Kościół bez świeckich zaangażowanych w ewangelizację nie jest w sta- 
nie dochować wierności Chrystusowi we współczesnym świecie. Trzeba 
by katecheza przy parafii, dopełniająca szkolny wysiłek katechetów, była 
znakiem żywotności parafii. Będzie tak wtedy, gdy będą w nią zaangażo- 
wani księża, siostry i liczni świeccy. Na ten właśnie trud zapewniam o 
mojej modlitwie i szczerynl błogosławieństwie. 


Dan w Koszalinie, 10 września 2005 roku 


ks. dr Leszek Wódz 
Kanclerz Kurii 


+ Kazimierz Nycz 
Biskup Koszalińsko-Kołobrzeski 


55
		

/KKWD_2005_7_9_0057.djvu

			ZWOLNIENIA I NOMINACJE 


z obowiązków wikariusza: 
01.07.2005 o. Dariusz Lachowicz OFMCap. z par. pw. św. Anto 
niego z Piły 
ks. Radosław Suchorab z par. pw. Wniebowzięcia 
NMP w Kołobrzegu 
ks. Wojciech Parfianowicz z par. pw. NMP Królowej 
Różańca Świętego w Słupsku 
ks. Piotr Komisarz MS z par. pw. św. Jana Chrzcicie 
la w Trzciance 
ks. Radosław Mazur z par. pw. św. Marcina w Kołobrzegu 
ks. KrzysztofKemPa z paf. pw. MB Wsporo. Wiernych w Pile 
ks. Marek Adamczewski z parafii Tychowo 
ks. Piotr Szczepaniuk z par. pw. św. Pawła w Drawsku Pom. 
ks. Marek Jedliński z par. pw. NSJ w Słupsku 
ks. Zbigniew Werra z parafii Kretomino 
ks. Piotr Niedźwiadek z par. pw. św. Józefa w Słupsku 
ks. Piotr Flis z par. pw. Miłosierdzia Bożego w Pile 
ks. Tomasz Rembelski z par. pw. Niep. Poczęcia 
NMP w Koszalinie 
ks. Tomasz Staszkiewicz z par. pw. św. Rafała w Pile 
ks. Wojciech Marcinkiewicz z par. pw. św. Wojcie 
cha w Kołobrzegu 
ks. Sebastian Kowal z par. pw. św. Maksymiliana w Słupsku 
ks. Norbert Jastrzębski z par. pw. św. Kazimierza w Koszalinie 
ks. Wojciech Budziński z parafii Karlino 
ks. Tomasz Szelliński z par. pw. św. Michała w Świdwinie 
ks. Roman Sypniewski z parafii Rąbino 
ks. Ernest Kutwin z parafii Karlino 
ks. Andrzej Sagun z par. pw. Niep. Poczęcia NMP w Koszalinie 
ks. Krzysztof Stefan z parafii Biesiekierz 
ks. Robert Górski z par. pw. Niep. Poczęcia NMP w Koszalinie 
ks. Krzysztof Karwasz z par. pw. św. Maksymiliana w Słupsku 
ks. Jarosław Krylik z parafii Barcino 
ks. Bogdan Graf z parafii Bobolice 


ZWOLNIENI: 


10.07.2005 


10.07.2005 


25.08.2005 


26.08.2005 
26.08.2005 
26.08.2005 
26.08.2005 
26.08.2005 
26.08.2005 
26.08.2005 
26.08.2005 
26.08.2005 


26.08.2005 
26.08.2005 


26.08.2005 
26.08.2005 
26.08.2005 
26.08.2005 
26.08.2005 
26.08.2005 
26.08.2005 
26.08.2005 
26.08.2005 
26.08.2005 
26.08.2005 
26.08.2005 


56
		

/KKWD_2005_7_9_0060.djvu

			27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 


27.08.2005 


27.08.2005 


27.08.2005 


27.08.2005 


27.08.2005 


27.08.2005 


27.08.2005 


27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 


ks. Marek Jedliński w parafii Tychowo 
ks. Zbigniew Werra w par. pw. MB Wspom. Wiernych w Pile 
ks. Piotr Niedźwiadek w par. pw. św. Pawła w Drawsku Pom. 
ks. Henryk Koska w parafii w Barwicach 
ks. Piotr Flis w par. pw. Niep. Poczęcia NMP w Koszalinie 
ks. Tomasz Kmiecik w par. pw. św. Józefa NMP w Słupsku 
ks. Michał Horyd w parafii wPolanowie 
ks. Paweł Wojtalewicz w par. pw. św. Maksymiliana w Słupsku 
ks. Marcin Wolanin w par. pw. św. Maksymiliana w Słupsku 
ks. Jarosław Kubicki w par. pw. św. Rozalii w Szczecinku 
ks. Dawid Hamrol w par. pw. Narodzenia NMP 
w Szczecinku 
ks. Przemysław Gracek w par pw. św. Marcina 
w Kołobrzegu 
ks. Andrzej Kaleta w par. pw. Narodzenia NMP 
w Białogardzie 
ks. Marcin Piotrowski w par. pw. Niepokalanego Po- 
częcia NMP w Koszalinie 
ks. Rafał Kułach w par. pw. Niepokalanego Poczęcia 
NMP w Koszalinie . 
ks. Mirosław Zawiślak w par. pw. Wniebowzięcia 
NMP w Kołobrzegu 
ks. Sebastian Brzozowski w par. pw. Wniebowzięcia 
NMP w Kołobrzegu 
ks. Tomasz Rembelski w par. pw. Królowej Jadwigi 
w Złocieńcu 
ks. Tomasz Staszkiewicz w par. pw. św. Mikołaja w Wałczu 
ks. Wojciech Marcinkiewicz w par. pw. św. Pio w Ustce 
ks. Sebastial1 Kowal w par. pw. Ducha Świętego w Koszalinie 
ks. Norbert Jastrzębski w parafii Stara Łubianka 
ks. Wojciech Budzillski w par. pw. św. Michała w Świdwinie 
ks. Tomasz Szef1iński w par. pw. św. Marcina w Koszalinie 
ks. Roman Sypniewski w parafii Wie1eń 
ks. Ernest Kutwin w parafii Tarnówka 
ks. Andrzej Sagun w par. pw. św. Jacka w Słupsku 
ks. Krzysztof Stefan w par. pw. św. Antoniego w Krzyżu Wlkp. 
ks. Robert Gorski w par. pw. św. Stanisława Kostki w Pile 
ks. Krzysztof Karwasz w par. pw. św. Rafała w Pile 


59
		

/KKWD_2005_7_9_0061.djvu

			27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 


27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 


27.08.2005 


27.08.2005 
27.08.2005 


27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 


27.08.2005 


27.08.2005 


27.08.2005 
27.08.2005 


27.08.2005 
27.08.2005 
27.0K2005 


60 


ks. Jarosław Krylik w par. pw. św. Józefa NMP w Pile 
ks. Bogdan Graf w par. pw. Miłosierdzia Bożego w Pile 
ks. Jan Kalenik w parafii Okonek 
ks. Adam Jokiel w par. pw. NMP Wspom. Wiernych w Miastku 
ks. Andrzej Jarzyna w par. pw. Niep. Poczęcia NMP w Koszalinie 
ks. Arkadiusz Oslislok w par. pw. św. Wojciecha w Kołobrzegu 
ks. Grzegorz Jagodziński w parafii Kalisz POITl. 
ks. Dariusz Szyba w parafii Karlino 
ks. Jerzy Dalak w par. pw. ZITlartwychwstania Pań- 
skiego w Drawsku POITl. 
ks. Dariusz Rybiński w parafii Duninowo 
ks. Grzegorz Szewczak w parafii Borne Sulinowo 
ks. Grzegorz Stachula w Bobolice 
ks. Robert Gruszowski w parafii Biesiekierz 
ks. Bogusław Fortuński w par. pw. św. Kazimierza w Koszalinie 
ks. Wojciech Szulczewski w par. pw. św. Jana Kantego w Słupsku 
ks. Norbert Kwieciński w par. pw. NMP Królowej 
Różańca Świętego w Słupsku 
ks. Mariusz Borcz w par. pw. NMP Królowej Różań- 
ca Świętego w Słupsku 
ks. Robert GroITlek w par. pw. NSJ w Słupsku 
ks. Mariusz I(uropatnicki w par. pw. św. Maksymilia- 
na w Słupsku 
ks. Dariusz Leśniewski w par. pw. św. Ignacego w Koszalinie 
ks. Marcin Lipnicki w par. pw. św. Józefa w Koszalinie 
ks. Jerzy Uberman w parafii Barcino 
ks. Mariusz Bąk w parafii Rąbino (do wyłącznej 
obsługi wikariatu lokalnego w Lipiu) 
ks. Arkadiusz Wasilewski w par. pw. św. MaksYITli- 
liana w Słupsku 
ks. Mariusz Kuropatnicki w par. pw. MB WSPOITl. 
Wiernych w Pile 
ks. Jan Kalenik w parafii Barwice 
ks. Robert Górski w par. pw. Wniebowzięcia NMP 
w Kołobrzegu 
o. Dariusz Więcka OCD w parafii Okonek 
ks. Zbigniew Parzonka w par. pw. św. Stanisława w Pile 
ks. Bolesław Leszczyński w par. pw. Niepokalanego
		

/KKWD_2005_7_9_0062.djvu

			27.08.2005 
01.09.2005 
08.09.2005 
10.09.2005 
30.09.2005 


proboszczem: 
01.07.2005 


01.07.2005 
01.07.2005 
01.07.2005 
01.07.2005 


01.07.2005 
01.07.2005 
01.07.2005 
01.07.2005 
01.07.2005 
01.07.2005 
01.07.2005 


26.08.2005 
26.08.2005 


27.08.2005 
27.08.2005 
27.08.2005 
16.09.2005 


20.09.2005 
20.09.2005 
20.09.2005 
23.09.2005 


dziekanem: 
20.09.2005 


Poczęcia NMP w Koszalinie 
ks. Wojciech Marcinkiewicz w parafii Gościno 
ks. Jacek Sokołowski MS w par pw. św. Jana w Trzciance 
ks. Janusz ZdoI ski SDB w par. pw. Świętej Rodziny w Pile 
ks. Piotr Osiński w par. pw. NMP Król. Polski w Jastrowiu 
ks. Józef Kołek w par, pw. Wniebowzięcia NMP w Kołobrzegu 


ks. Piotr Popławski w par. pw. Aniołów Stróżów 
w Kołobrzegu- Podczelu 
ks. Tadeusz Liman w parafii Grzmiąca 
ks. Józef Siemiesz w parafii Tychowo 
ks. Waldemar Składowski w parafii w Szczeglinie 
ks. Ryszard Kizielewicz w par. pw. MB Nieustającej 
Pomocy w Świdwinie 
ks. dr Mateusz Krzywicki w par. pw. św. Antoniego w Sławnie 
ks. Jan Wszołek w parafii Malechowo 
ks. Tadeusz Nawrot w par. pw. NMP Gwiazdy Morza w Ustce 
ks. Grzegorz Fąs w par. pw. Wniebowzięcia NMP w Sławnie 
ks. Andrzej Pawelec w parafii Sikory 
ks. Marek Mierzwa w parafii Górawino 
o. Andrzej Włodarczyk OFMCap. w par. pw. 
św. Antoniego w Wałczu 
ks. dr Czesław Poloczek MIC w parafii Korzystno 
ks. Antoni Chabraszewski CR w parafii 
w Wierzchowie Pomorskim 
ks. Zbigniew Dudojć w parafii Sycewice 
ks. Krzysztof Kempa w parafii Rymań 
ks. Jarosław Aleksandrowicz w parafii Wieszyno 
ks. Janusz Brzosko w par. pw. św. Józefa NMP 
w Połczynie Zdroju 
ks. JózefDomińczak w par. pw. Miłosierdzia Bożego w Miastku 
ks. Jerzy Ruszkowski w par. pw. NMP Król. Polski w JastrowlU 
ks. Cezary Leszkowski w parafii Lędyczek 
ks. Walden1ar Dembowski w parafii Wyszewo 


ks. Kazimierz Serafin w dekanacie Jastrowie 


61
		

/KKWD_2005_7_9_0063.djvu

			administratorem parafii: 
01.07.2005 ks. Kazimierz Michalak w parafii Dzierżążno Wielkie 


dyrektorem administracyjnym (prokuratorem) WSD: 
23.09.2005 ks. Sławomir Forc 


skierowany: 
01.07.2005 


ks. dr Dariusz Jastrząb do par. pw. Niepokalanego 
Poczęcia NMP w Koszalinie 
ks. Wojciech Ebel do pracy duszpasterskiej w diecezji 
Ancona-Osimo (Włochy) 
ks. Tadeusz Skorupski do par. pw. Ducha Świętego 
w Koszalinie 


26.08.2005 


27.08.2005 


dyrektorem Instytutu Teologicznego: 
01.09.2005 ks. dr Edward Sienkiewicz w Koszalinie 


dyrektorem Domu Księży Emerytów: 
01.07.2005 ks. Jarosław Zieliński 


diecezjalnym duszpasterzem rodzin: 
08.08.2005 ks. dr Andrzej Wachowicz 


wykładowcą katechetyki i prefektem w Wyższym Seminarium Du- 
chownym Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej: 
27.08.2005 ks. dr Leszek Szurek 


skierowany na emeryturę: 
26.08.2005 ks. Jan Strzelecki 


skierowani na studia: 
01.07.2005 ks. Jarosław Zieliński na dwuletnie studia ekonomiczne 
w Poznaniu 
10.07.2005 ks. Radosław Suchorab na czteroletnie studia 
z zakresu teologii duchowości w Papieskim Uniwer 
sytecie Gregoriańskim w Rzymie 
10.07.2005 ks. Wojciech Parfianowicz na czteroletnie studia 
z zakresu środków masowego przekazu w Papieskim 


62
		

/KKWD_2005_7_9_0064.djvu

			26.08.2005 


Uniwersytecie S. Croce w Rzymie 
ks. Radosław Mazur na czteroletnie studia z zakresu 
katechetyki w Uniwersytecie Księdza Kardynała 
Wyszyńskiego w Warszawie 


do prowadzenia studium organistowskiego w Koszalinie: 
27.08.2005 ks. Andrzej Jarzyna 


kanonikiem honorowym Kolegiackiej Kapituły Pilskiej: 
08.09.2005 ks. Berthold Grabs (Niemcy) 


63
		

/KKWD_2005_7_9_0065.djvu

			POMOCE DUSZPASTERSKIE 


ks. dr Kazimierz Dullak 


UDZIAŁ W EUCHARYSTII 
W ŚWIETLE NORM OBOWIĄZUJĄCYCH 
W ROKU EUCHARYSTII 


W sprawowaniu Eucharystii chodzi o uczestnictwo w Ciele Chry- 
stusa (1 Kor 10,16). Przez Jego ludzką naturę, w której nlieszka cała peł- 
nia Bóstwa i z której ludzie nlają zostać napełnieni, człowiek konlunikuje 
się z Bogiem żywynl oraz otrzymuje łaskę Bożą. "Nic nie nloże przyjść 
od Boga do człowieka i od człowieka do Boga, jak tylko przez jego Cia- 
ło". Tak, więc sprawowanie i uczestniczenie w Eucharystii stanowi jedy- 
ne w swoinl rodzaju miejsce życiodajnej wynliany nliędzy Bogiem a 
człowiekienl, w ranlach której całe stworzenie zostaje włączone w pełnię 
życia Bożego. 
Sanla istota nlisteriunl Eucharystii nla swoje źródła w historycznej 
śnlierci i Znlartwychwstaniu Chrystusa. Niemniej "tajenlnica Eucharystii 
nloże istnieć tylko jako dzieło Kościoła". 
Synod plenarny, nlówiąc o różnorakiej formie udziału wiernych w 
liturgii eucharystycznej, przytacza nlyśIi konstytucji dogmatycznej o Ko- 
ściele: "Uczestnicząc w Ofierze eucharystycznej, tynl źródle i zarazem 
szczycie całego życia chrześcijańskiego (wierni) składają Bogu boską 
Żertwę ofiarną, a wraz z Nią sanlych siebie, w ten sposób zarówno przez 
składanie ofiary, jak i przez Konlunię świętą, wszyscy biorą właściwy 
sobie udział w czynności liturgicznej, nie jednakowo, lecz jedni tak, dru- 
dzy inaczej". Należy jednak przy tynl unikać, szczególnie w liturgii, za- 
równo klerykaliznlu świeckich, jak i sekularyzowania kapłanów (KKK 
2043). 
Skoro Eucharystia stanowi centrunl życia wspólnoty parafialnej, 
dlatego wielu zaangażowanych w różne ruchy religijne podejnluje wysił- 
ki w celu głębokiego przeżywania Mszy świętej (DPSP s1. 64, s. 173). 
Synod koszaliński zachęca duszpasterzy, by zabiegali o to, aby 
wierni uczestniczyli w Eucharystii świadonlie, czynnie, a tynl samym 


64
		

/KKWD_2005_7_9_0066.djvu

			owocnie. 


l. Przygotowanie Eucharystii zadaniem wspólnoty Ludu Bożego 
Dla pełnego przeżycia i jak najowocniejszego skorzystania ze 
szczytu religijności wiernych Kościoła rzymskokatolickiego - Euchary- 
stii, konieczne jest dobre jej przygotowanie oraz przygotowanie się sa- 
mych uczestników Ofiary. 
Dość istotnym czynnikiem pełnego przeżywania liturgii Mszy 
świętej jest samo przygotowanie się do jej sprawowania celebrującego 
kapłana. Należy zwrócić uwagę na zakradającą się rutynę czy pośpiech 
celebransa, które przyczyniają się do braku możliwości przeżywania mo- 
mentów ciszy, medytacji i pełnego czci milczenia przed Najświętszym 
Sakramentem. Nie wszędzie duszpasterze dbają o ukazanie głębi znaków 
liturgicznych, czy zachowanie równowagi pon1iędzy liturgią słowa a li- 
turgią eucharystyczną. Dlatego zwraca na to uwagę synod plenarny, by 
wyczulić uwagę przewodzących świętej liturgii (DPSP s1. 64). 
W zgromadzeniu liturgicznym istnieje podział funkcji wyznaczony 
szczegółowymi przepisami; tak duchowni jak i świeccy mają określone 
zadania. Stąd w każdym obrzędzie liturgicznym - stwierdza Sacrosanc- 
tum conci/ium - powinni być odpowiednio przygotowani ministranci, 
lektorzy, komentatorzy, kantorzy, schole oraz chór parafialny. Zespoły 
takie należy starannie formować w duchu liturgii i wdrażać je do sumien- 
nego wykonywania przypadających każdemu z nich czynności (SP 83). 
Na rynku wydawniczym ukazał się "Ceremoniał wspólnoty parafialnej", 
który wyjaśnia teologiczne podstawy posług i funkcji liturgicznych, 
przybliża szerokie pojęcie "służby liturgicznej", prezentuje gradację po- 
Sługiwania dla wiernych świeckich, zachęca do forn1acji oraz wskazuje 
na zadania duszpasterza służby liturgicznej 
Cały miejscowy zespół duszpasterski pod kierunkiem proboszcza 
winien troszczyć się o odpowiednie przygotowanie całej liturgii zmierza- 
jącej do uwielbienia Jezusa w Eucharystii. Dzieło to rozpoczyna się od 
najbliżej stojących przy oharzu, a więc kapłanów, ministrantów i lekto- 
rów, którzy mają pełnić swoje posługi godnie i pobożnie. Osiągnąć to 
można szczególnie przez wytworzenie atmosfery ciszy i modlitewnego 
skupienia jeszcze przed rozpoczęciem liturgii, czyli w zakrystii. 
Kongregacja Kultu Bożego i Dyscypliny Sakran1entów wydając 
Sugestie i propozycje na trwający Rok Eucharystii, zwraca w nich uwagę 
na katechezę przygotowującą do jak najowocniejszego przeżycia Eucha- 


65
		

/KKWD_2005_7_9_0067.djvu

			rystii stanowiącej przedmiot wiary Kościoła (RE 2). Należy w niej pod- 
kreślić, prawdę o realnej i ciągłej obecności Jezusa w Najświętszym Sa- 
kramencie, oraz zachęcać do uczestniczenia w nabożeństwach Euchary- 
stycznych i prywatnej adoracji (EdE 10; 16). 
Na barkach odpowiedzialnych za liturgię spoczywa przygotowanie 
tak mężczyzn jak i kobiet do pełnienia czynności, do jakich uprawnia i 
zobowiązuje będące ich udziałem kapłaństwo powszechne: wykonywa- 
nie czytań biblijnych, zbierania ofiar na tacę oraz opieki nad dziećmi 
uczestniczącymi we Mszy świętej. Jednocześnie zaleca się, by nie kon- 
centować posług liturgicznych wyłącznie ministrantom (którzy są w wie- 
ku dziecięcym). Zaangażowanie się dorosłych i młodzieży w pełnienie 
funkcji liturgicznych należy przyjmować jako wyznanie wiary przez te 
osoby i jako wyraz odpowiedzialności za Kościół, a także jako wezwanie 
do nienagannego życia chrześcijańskiego w rodzinie i poza nią. 
W fonnacji liturgicznej ministrantów, lektorów, komentatorów, 
kantorów, scholi i innych, należy mieć na uwadze zarówno troskę o do- 
bre wykonanie piastowanych funkcji, jak i właściwą ich postawę we- 
wnętrzną. Owocem takiej dbałości będzie pobożne zachowanie się, este- 
tyczne wykonywanie swoich funkcji oraz zaangażowanie w wypowiada- 
nie aklamacji, udział w modlitwie i śpiewie. Tak wiec chodzi o pogłębio- 
ną fonnację religijną i liturgiczną wszystkich pełniących posługi litur- 
giczne i wszystkich współdziałających w sprawowaniu liturgii. Owocem 
wspomnianej fonnacji będzie świadomości wiernych, że Ofiara Euchary- 
styczna jest składana wraz z Chrystusem przez nich samych, czyli przez 
wspólnotę Kościoła zgromadzoną jako kapłański Lud Boży. Troską 
duszpasterską należy otoczyć, poza tymi którzy są blisko ołtarza, rów- 
nież kościelnych, gospodynie, osoby pracujące w parafii na różnych od- 
cinkach. 
W fonnacji skierowanej na owocne przeżycie Eucharystii warto 
zwrócić uwagę również na to, by wierni nie spóźniali się na Mszę świętą, 
a nawet należy zachęcać ich do wcześniejszego przychodzenia, tak by 
świadomie oczekiwali na rozpoczęcie Najświętszej Ofiary. Rozumiejąc 
znaczenie poszczególnych części Eucharystycznej Ofiary, wierni nie po- 
winni również wychodzić przed jej zakończeniem. 
Ustawodawca koszaliński w zapisach synodalnych, czujność dusz- 
pasterzy nad wychowaniem wiernych do przeżywania Eucharystii widzi 
dwutorowo: przez przypominanie co pewien czas o właściwej postawie 
ciała i wykonywaniu czynności lub gestów, oraz przez ćwiczenie wyko- 


66
		

/KKWD_2005_7_9_0068.djvu

			nywania poprawnie aklamacji, śpiewów i odpowiedzi. 
Motywację mądrego przygotowania usługujących i uczestniczą- 
cych w obrzędach liturgicznych podaje OWMR: "Zachowanie przez 
wszystkich uczestników jednolitych postaw ciała jest znakiem jedności 
członków chrześcijańskiej wspólnoty zgromadzonych na sprawowaniu 
świętej liturgii: wyrażają one bowiem i kształtują duchowe przeżycia 
uczestniczących (42). 
W szystkie wspomniane działania zmierzające do przygotowania 
liturgii, jako nawiązania intymnego kontaktu z Bogiem, bardzo mocno 
sprzęgają ze sobą przygotowania zewnętrzne, wewnętrzne, jak i samą 
wiarę zgrornadzonych na liturgii. Wynikiem podejmowanych wysiłków 
będzie liturgia nacechowana pobożnością, godnością, powagą i pięknem. 


2. Dopuszczenie do Komunii świętej 
Każdy ochrzczony, któremu prawo nie zabrania, może i powinien 
być dopuszczony do Komunii świętej. Przyjęty sakrament chrztu otwiera 
bramę do pozostałych sakramentów, dlatego warunkiem przyjęcia Eu- 
charystii jest sakrament włączenia do wspólnoty z Chrystusem i Kościo- 
łem. 
Prawodawca powszechny zakazują dopuszczenia do Komunii 
świętej osoby będą(;ej w karach kościelnych oraz trwającej z uporem w 
jawnym grzechu ciężkim (kan. 915 KPK). Wobec tych osób należy jed- 
nak zachować szczególny takt i poszanowanie ich człowieczej godności. 
Kto po przyjęciu chrztu świętego jest świadom popełnionego grze- 
chu ciężkiego, nie powinien ani odprawiać Mszy świętej, ani przystępo- 
wać do Komunii świętej bez uprzedniej spowiedzi sakramentalnej. Wyją- 
tek stanowi okoliczność poważnej racji, gdy jednocześnie nie ma sposob- 
ności wyspowiadania się. W tej nadzwyczajnej sytuacji należy wzbudzić 
akt żalu doskonałego, w którym zawiera się zamiar wyspowiadania się 
jak najszybciej. Należy zwrócić uwagę na to, że tylko grzechy ciężkie 
uniemożliwiają przyjmowanie Eucharystii, lecz przyjmowanie Komunii 
świętej leczy z codziennych słabości i zabezpiecza przed popadnięciem 
w ciężkie przewinienia oraz dodaje sił do wytrwania w dobrym. 
Sobór Watykański II zaleca, by uczestniczyć we Mszy świętej w 
sposób doskonalszy, polegający na tym, "że po Komunii kapłana wierni 
przyjmują Ciało Pańskie z tej san1ej ofiary". 
Wielką troską napawa fakt, że duża część wiernych ogranicza się 
do przyjmowania Eucharystii tylko raz w roku. Ponadto zbyt mało osób 


67
		

/KKWD_2005_7_9_0069.djvu

			przystępuje do Komunii świętej przez dłuższy czas po przystąpieniu do 
sakramentu pokuty i pojednania. Istnieje często nieuzasadnione prze- 
świadczenie, że przystąpienie do Komunii świętej wymaga zawsze 
uprzedniej spowiedzi. Opinie takie duszpasterze winni korygować, a jed- 
nocześnie upowszechnić świadomość, że do Komunii świętej powinni 
przystępować wszyscy uczestnicy Eucharystii, którzy są wolni od grze- 
chu ciężkiego i posiadają szczerą intencję sakramentalnego zjednoczenia 
się z Chrystu
em. Przyjęcie Komunii świętej należy bowiem w sposób 
istotny do Mszy świętej. Innymi słowy, do pełnego uczestnictwa w Naj- 
świętszej Ofierze należy godne przyjęcie Komunii świętej. Dlatego zada- 
niem duszpasterzy - zdaniem synodu koszalińskiego - jest usilnie zachę- 
cać wszystkich wiernych do częstego, a nawet codziennego przystępowa- 
nia do Stołu Pańskiego (I SDKK st. 508-509). 
W myśl kan. 913 KPK, do Komunii świętej można dopuścić dzie- 
ci, o ile posiadają wystarczające rozeznanie j są dobrze przygotowane, 
tak by, stosownie do swojej możliwości, rozumiały tajemnicę Chrystusa 
oraz mogły z wiarą i pobożnością przyjąć ciało Chrystusa. Tak wygląda 
sytuacja zwyczajna. Natomiast w przypadku niebezpieczeństwa śmierci 
dziecka, które nie ma jeszcze siedmiu lat życia (kan. 97 
2 KPK) wystar- 
czy, gdy potrafi odróżnić Ciało Chrystusa od zwykłego chleba i może z 
szacunkiem przyjąć Komunię świętą (kan. 913 
2 KPK). Takich sytuacji 
nadzwyczajnych jest niewiele, dlatego omówienie szczegółowe tej kwe- 
stii zostanie niniejszym pominięte. 
Problem dopuszczenia, a wcześniej przygotowania dzieci do I Ko- 
munii świętej, w zwyczajnych okolicznościach, zajmuje uwagę wielu 
biskupom odpowiedzialnym za życie liturgiczne swoich diecezji. Dlatego 
wydają nawet specjalne instrukcje dla sprecyzowania i uporządkowania 
tej materii. 
Przede wszystkim rodzice i zastępujący rodziców w dziele wycho- 
wywania dzieci oraz proboszczowie mają obowiązek troszczenia się o to, 
aby dzieci, które mają zdolność używania rozumu, zostały odpowiednio 
przygotowane i jak naJszybciej, po uprzedniej spowiedzi sakramentalnej, 
posiliły się Najświętszym Sakramentem. Czujność proboszczów winna 
również mieć na uwadze to, aby nie były dopuszczone do Stołu Pańskie- 
go te dzieci, które albo nie mają używania rozumu, albo nie są dostatecz- 
nie przygotowane (kan. 914 KPK). O sytuacji niedostatecznego przygo- 
towania dziecka czy też jego rodziny napomina synod plenarny. Zwraca 
uwagę na to, że ten pierwszy pełny udział dziecka w Eucharystii jest na- 


68
		

/KKWD_2005_7_9_0070.djvu

			der często przeżywany w kategoriach zwyczajowo - obrzędowych. Prze- 
jawem takiej postawy jest nadmierne przywiązywanie uwagi do stroju 
dziecka, kosztownych prezentów, a także organizowanie wystawnych 
przyjęć (DPSP s1. 66). 
I Komunię świętą należy rozumieć jako dopełnienie chrześcijań- 
skiego wtajemniczenia i wprowadzenie w pełne uczestnictwo w Ofierze 
Eucharystycznej. 
W zasadniczej większości diecezji w Polsce, czas udzielania dzie- 
ciom po raz pierwszy Komunii Eucharystycznej przewidziany jest na 
drugą klasę szkoły podstawowej. Zaleca się również podtrzymywanie 
praktyki wczesnej Komunii świętej dzieci. Wówczas na rodziców, kate- 
chetów oraz duszpasterzy kładzie się obowiązek troski o to, by w nastę- 
pującym czasie dzieci często przystępowały do Stołu Pańskiego. 
Prawodawca koszaliński, dopuszczając możliwość przyjęcia 
"wczesnej" Komunii świętej przez dzieci, stawia im jednak warunki, o 
których mowa w Instrukcji o lnożliwości pełnego uczestnictwa dzieci 
przedszkolnych we Mszy św. z 1993 r. Dla spełnienia warunków o któ- 
rych mowa, należy przedłożyć prośbę rodziców i zapewnienie o pogłę- 
bianiu religijnego wychowania dziecka. Jednocześnie ze strony nauczają- 
cych i duszpasterza, należy rozeznać, czy dziecko jest wystarczająco roz- 
winięte umysłowo i posiada wymaganą wiedzę religijną. 
Dzieci z klas drugich, które mają przystąpić do Komunii świętej 
po raz pierwszy, zostają dopuszczone przez katechetę i proboszcza, na 
podstawie: 
l. systematycznej, trzyletniej (kI. O, I, II) katechizacji; 
2. uczestnictwa w inicjacyjnych Mszach świętych w parafii które odby- 
Wają się w regularnych odstępach czasu. 
Powyższe wskazania są bardzo selektywne, dlatego należy zwró- 
cić uwagę na to, co wydaje się być oczywistym, ale jednocześnie nie- 
zbędnym w przygotowaniu dzieci do pełnego udziału we Mszy świętej. 
Należy nauczyć je uczestniczenia w Eucharystii poprzez systematyczną 
obecność na niedzielnej Mszy świętej. Dzieci powinny posiadać odpo- 
wiedni poziom wiedzy religijnej, by w konsekwencji wyrobić przekona- 
nie, że KO!l1Unia święta ze swej natury łączy się ze Mszą świętą i nie jest 
prezentem za dobre i bezgrzeszne życie, ale leczącynl pokarmem dla sła- 
bych i skłonnych do grzechu. 
Dużo czasu należy poświęcić dzieciom z rodzin zaniedbanych reli- 
gijnie. Należy nawiązać z nil11i kontakt, a dzieciom organizować dodat- 


69
		

/KKWD_2005_7_9_0071.djvu

			kowe spotkania, najlepiej z ich rodzicami, w celu wytworzenia właściwej 
atmosfery religijnej. Ważnym też czynnikiem są odwiedziny katechety w 
domu rodzinnym tych dzieci. 
Tak szczegółowe wymagania i troska o dzieci są odpowiedzią na 
słowa Jana Pawła II: "Jakże bardzo zależy nam na tym, by spełniło się w 
tym roku oczekiwanie tylu dziecięcych serc i aby Pierwsza Komunia 
święta stała się dla nich początkiem tej mocy Ducha, do której będą mo- 
gli sięgać przez 
ałe życie. Dlatego właśnie tak doniosłe jest całe przygo- 
towanie do Pierwszej Komunii świętej, które przede wszystkim polega 
na gruntownej katechezie". 
W związku z gruntownymi przygotowaniami do dobrego przeży- 
cia w pełni owocnie, pełnego udziału we Mszy świętej, Kościół w Polsce 
wypracował bogatą tradycję dotyczącą tego dnia. Chodzi o ubogacenie 
tego doniosłego momentu w życiu dziecka również zewnętrznymi ele- 
mentami, które podkreślą uroczysty i radosny charakter tego dnia. 
Zwróćmy uwagę na to, by liturgia, która ma być bardzo uroczysta, 
zbytnio się nie przedłużała, ani nie była sprawowana z pośpiechem. Jed- 
nocześnie zaleca się, by z racji duszpasterskich grupy dzieci nie były 
zbyt liczne. Zaś dla podkreślenia religijnego charakteru uroczystości 
pierwszokomunijnej zaleca się, by dzieci miały prosty strój, w miarę 
możliwości jednakowy dla całej grupy. Prezenty zaś powinny odchodzić 
od drogich i często świeckich, na rzecz darów bardziej duchowych i 
związanych z życiem religijnym. 
Zaangażowanie dzieci w liturgię tego dnia, będzie wielkim dla 
nich przeżyciem. Dzień ten można upamiętnić ponadto przez oddanie 
dzieci Matce Bożej, złożenie przyrzeczeń abstynencji i inne; łączy się to 
najczęściej z praktyką tzw. białego tygodnia. . 
Należy stanowczo przeciwstawić się temu wszystkiemu, co zmie- 
rza do laicyzacji a nawet do profanacji uroczystości domowej związanej 
z I Komunią świętą. Należy tu mieć na uwadze szczególnie spożywanie 
alkoholu, traktowanie tej. uroczystości jako "imprezy religijnej" lub zjaz- 
du familijnego. 
Bardzo intensywna formacja i podjęte przygotowania związane z I 
Komunią świętą, nie mogą być zaniechane w czasie późniejszym. Chodzi 
o katechizację, która ma podtrzymywać w dzieciach ducha pokuty, a co 
za tym idzie zachęcić do częstej Komunii świętej, systematycznego 
udziału w coniedzielnej Mszy świętej. Tak prowadzona formacja znaj- 
dzie odzwierciedlenie w uroczyście obchodzonej rocznicy dnia, w któ- 


70
		

/KKWD_2005_7_9_0072.djvu

			rym dzieci po raz pierwszy przystąpiły do Stołu Pańskiego. 


3. Możliwość przyjmowania Komunii świętej dwa razy w ciągu dnia 
W wyniku soborowej odnowy życia i pobożności eucharystycznej 
w Kościele została dopuszczona możliwość ponownego przyjęcia Komu- 
nii świętej w tym samym dniu. 
Wiemy, który już przyjął Najświętszą Eucharystię, może ją w tym 
samym dniu przyjąć po raz drugi podczas Mszy świętej, w której uczest- 
niczy. Możliwość taka istnieje jedynie wówczas, kiedy udział wiernego 
w sprawowaniu Eucharystii jest pełny, a nie częściowy (I SDKK s1. 511). 
Mówiąc o pełnym udziale we Mszy świętej należy rozumieć uczestnicze- 
nie od początku do końca w Liturgii Eucharystycznej. Nie wszyscy ka- 
płani (duszpasterze) kładą nacisk na pełny udział w liturgii, mówiąjedy- 
nie ogólnie o uczestnictwie w sprawowanej Eucharystii, zakładając za- 
pewne przy tym, jako zupełnie oczywiste to, że udział we Mszy świętej 
jest pełny, kiedy uczestniczy się w niej od rozpoczęcia się Mszy świętej, 
poprzez Liturgię Eucharystyczną, aż po spożycie ze Stołu Pańskiego 
konsekrowanych Postaci i przyjęcie błogosławieństwa płynącego z Ofia- 
ry Mszy świętej (OWMR 46, 90) 
Kodeks Jana Pawła II nie zawiera wyraźnej zachęty do częstej i 
codziennej Komunii świętej, chociaż znajdowała się ona w projekcie no- 
wego prawa i w obowiązującej Instrukcji z 1967 r. 
Istotne jest, by przypomnieć, iż wspomniana możliwość dwukrot- 
nego przyjęcia Komunii świętej w ciągu dnia nie powinna być przekro- 
Czona. To oznacza że można przyjąć Ją dwa razy, a nie podczas każdora- 
zowego uczestnictwa w sprawowaniu Eucharystii, tj. więcej niż dwa razy 
dziennie. 
Od powyższej zasady istnieje wyjątek, przewidziany przez usta- 
wodawcę powszechnego, jak również odnotowany \v normach synodów 
partykularnych. Chodzi o sytuację niebezpieczeństwa śmierci, a więc o 
przyjęcie KOlTIunii świętej na sposób Wiatyku (kan. 921 92 KPK). W 
niebezpieczeństwie śmierci, bardzo się zaleca przyjąć Ciało Pańskie po- 
nownie, na sposób Wiatyku. W tyn1 wypadku ponowne przyjęcie Komu- 
nii świętej nie jest związane z obowiązkiem uczestniczenia we Mszy 
świętej. 


4. Komunia święta poza Mszą świętą 
Związek pomiędzy Konlunią a Ofiarą Eucharystycznąjest oczywi- 


71
		

/KKWD_2005_7_9_0073.djvu

			sty. Tylko na skutek przeistoczenia chleb i wino zostają przemienione w 
Ciało i Krew Pańską. Jednak od samego początku dopuszczano w Ko- 
ściele praktykę udzielania Komunii świętej poza Mszą świętą. Dlatego w 
kan. 918 KPK czytamy, iż usilnie zaleca się, ażeby wierni przyjmowali 
Komunię świętą podczas sprawowania Eucharystii. Ale o ile proszą o nią 
w innym czasie, a przemawia za tym słuszna przyczyna, należy prośbę 
spełnić, w ramach przewidzianych obrzędów liturgicznych. W takim 
brzmieniu również synod koszaliński przekazuje ogólną zasadę dotyczą- 
cą udzielania Komunii poza Mszą świętą (I SDKK st. 509). 
Mimo integralnej więzi pomiędzy Komunią świętą a sprawowaną 
Eucharystią, należy zauważyć, że nie zawsze i nie wszyscy mogąją przy- 
jąć w czasie celebracji, dlatego można jej udzielić również poza Mszą 
świętą. Osoby, które nie przystąpiły do Stołu Pańskiego podczas Mszy 
świętej i to z różnych powodów (np. organista podtrzymujący grą śpiew 
liturgiczny), mogą przyjąć Komunię świętą bezpośrednio po zakończonej 
Eucharystii, bez żadnych dodatkowych obrzędów. Inną okolicznością, 
którą zarysowuje ustawodawca kodeksowy, jest sytuacja, gdy kapłan nie 
ma już możliwości celebrowania Najświętszej Ofiary w niedzielę lub 
święto nakazane, lub też gdy brak jest kapłana; wówczas zaleca się, by 
wierni uczestniczyli w nabożeństwie eucharystycznym z dłuższą liturgią 
Słowa i przyjęli podczas niej Komunię świętą (kan. 1248 
2 KPK). 
Każdy szafarz Komunii świętej, czy zwyczajny, czy nadzwyczaj- 
ny, winien zwracać pilną uwagę, by udzielanie Komunii świętej poza 
Mszą, zawsze odbywało się zgodnie z przepisami liturgicznymi. Powin- 
no ono być poprzedzone odpowiednim aktem pokutnym oraz dłuższą lub 
krótszą (w zależności od okoliczności) liturgią Słowa Bożego i modlitwą 
Pańską. Po przyjęciu Komunii świętej zawsze powinno być odprawione 
dziękczynienie w postaci chwili milczenia lub śpiewu stosownej pieśni. 
Zwróćmy jeszcze uwagę na kilka istotnych wątków: 
l. każdy przyjmujący Komunię poza Mszą świętą winien pamiętać o nie- 
rozerwalności eucharystycznej Uczty i Ofiary, 
2. należy określić czas, w którym można poza Mszą przyjąć Komunię 
świętą: poza Triduum Paschalnym "każdego dnia i o każdej porze dnia", 
a jedynie czas uroczystego komunikowania pozamszalnego powinien być 
ustalony. 
3. gdy chodzi o miejsce udzielania Komunii, to uprzywilejowane jest to, 
w którym jest przechowywany Najświętszy Sakrament. Chorym oraz 
więźniom jest on niesiony do miejsca ich przebywania, zawsze w trosce 


72
		

/KKWD_2005_7_9_0074.djvu

			o należny szacunek dla świętych Postaci. Chorym można zanosić Naj- 
świ«tszy Sakrament w sposób uroczysty lub prywatny. 
Skoro z powyższego wiadomo, iż Komunię świętą można udzielać 
w dni poza Triduum Paschalnym, to warto zauważyć, że synod koszaliń- 
ski jasno sprecyzował, kiedy i komu można podczas tych dni udzielić 
Najświętszego Sakramentu: 
"l. w Wielki Czwartek podczas Mszy świętej; chorym można zanieść 
Komunię świętą o każdej porze, 
2. w Wielki Piątek podczas sprawowania liturgii Męki Pańskiej, chorym 
jak w Wielki Czwartek, 
3. w Wielką Sobotę podczas Liturgii Eucharystycznej, chorym tylko jako 
Wiatyku" (I SD KK s1. 510). 
W wielu diecezjach przyjęła się praktyka regularnego zanoszenia 
Eucharystii chorym nie opuszczającym swoich donlostw, czynią to czę- 
sto nadzwyczajni szafarze Komunii Świętej. Należy jednak dbać o to, 
aby przynajmniej raz w miesiącu, nawiedzani w donlach, mogli skorzy- 
stać z posługi sakramentalnej. Udział w Uczcie Eucharystycznej chorym 
i starszym można, a nawet należy zapewnić, przez odprawienie w ich 
domach Mszy świętej nawet kilka razy w roku. 
Omawiając zagadnienia związane z przyjmowaniem Komunii 
świętej poza celebrowaną Eucharystią, zwróćmy uwagę na specyfikę die- 
cezji koszalińsko - kołobrzeskiej. Na jej terenie, obok wspólnot Kościoła 
katolickiego, są również wierzący należący do Kościołów wschodnich 
nie mających pełnej wspólnoty z Kościołem katolickinl. Dlatego Kodeks 
Jana Pawła II przypomina nam, iż szafarze katoliccy godziwie udzielają 
członkom wspomnianych Kościołów, takich sakramentów, jak: pokuta, 
Eucharystia i namaszczenie chorych. Należy przy tym dodać, że muszą 
być wówczas spełnione dwa warunki: sami wierni o sakramenty proszą i 
są do nich odpowiednio przygotowani. Wszystko to odnosi się także do 
członków innych Kościołów, które według oceny Stolicy Apostolskiej, 
gdy chodzi o sakramenty, są w takicj samej sytuacji, co wspomniane Ko- 
ścioły wschodnie (kan. 884 
3 KPK). 


5. Zachowanie postu eucharystycznego 
Według nauki Kościoła, post to powstrzymywanie się od jedzenia 
niektórych potraw oraz czasowe ograniczanie ilości dziennego spożycia z 
motywów religijno - moralnych. Post eucharystyczny jest szczególną 
formą postu w ogóle. Podkreśla on nie tylko szacunek dla Eucharystii, 


73
		

/KKWD_2005_7_9_0075.djvu

			ale przede wszystkim jej charakter paschalny i eschatyczny. Jest oczeki- 
waniem na przyjście Chrystusa zapraszającego na swoją ucztę. 
Od połowy XX w. post, który obowiązuje przyjmujących Komu- 
nię świętą, stał się szczególnym obiektem zainteresowania teologów, a 
zwłaszcza kanonistów. Problematyka ta została ożywiona dzięki wyda- 
wanym w tej materii przez Stolicę Apostolską dokumentom. 
Kodeks z 1983 r. poświęca temu zagadnieniu zaledwie kan. 919, 
który w trzech paragrafach reguluje dyscyplinę postu eucharystycznego. 
Regulacja kodeksowa stwierdza, iż ten kto ma zamiar przyjąć Najświęt- 
szy Sakrament, powinien przynajmniej na godzinę przed przyjęciem Ko- 
munii świętej powstrzymać się od jakiegokolwiek pokarmu i napoju, z 
wyjątkiem wody i lekarstwa (
l). W takim brzmieniu dyscyplina doty- 
cząca postu eucharystycznego ma swoje odzwierciedlenie w dokumen- 
tach synodu koszalińskiego (I SDKK st. 514). 
Nie ma tu uszczegółowiającego określenia podmiotu, którego do- 
tyczy powyższy przepis. Należy wnioskować, że chodzi tak o celebrują- 
cego Mszę świętą i wiernych przyjmujących Komunię świętą. 
Na duszpasterzach spoczywa obowiązek przypominania wiernym 
o powstrzymywaniu się od pokarmów i napojów, z wyjątkiem wody i 
lekarstw, zanim przystąpią do Stołu Pańskiego. 
Od powyższej zasady prawodawca powszechny przewidział wyjąt- 
ki. Pierwszy dotyczy kapłanów, którzy tego samego dnia celebrują dwa 
lub więcej razy Najświętszą Ofiarę (
2). Mogą oni tego samego dnia, 
przed drugą lub trzecią Mszą świętą, nie zachować godzinnego postu 
eucharystycznego, a więc coś spożyć, gdyby nawet nie zachodziła prze- 
rwa jednej godziny (I SDKK st. 514 p. 3). 
Drugi wyjątek obejmuje szerszy krąg osób: w podeszłym wieku 
lub dotknięte jakąś chorobą, a także opiekujących się nimi (
3). Wszyscy 
oni mogą przyjąć Komunię świętą, chociażby spożyli coś w ciągu po- 
przedzającej ją godziny. 
Przepisy kodeksowe nie określają czasu, jaki powinien upłynąć od 
przyjęcia posiłku do przystąpienia do Komunii świętej. Regulacja poso- 
borowa żądała, aby upłynęło około piętnastu minut. Ale w sytuacji przyj- 
mowania Wiatyku lub spożywania Eucharystii, żeby nie dopuścić do 
znieważenia Najświętszego Sakramentu, chrześcijanin bez zachowania 
jakiegokolwiek postu spożywa Ciało Pańskie. 


74
		

/KKWD_2005_7_9_0076.djvu

			6. Obowiązek przyjęcia Eucharystii 
Obowiązek wiernych przystępowania do Komunii świętej wynika 
posrednio z polecenia Chrystusa: "Bierzcie i jedzcie, to jest Ciało mo- 
je" (Mt 26,26), oraz - od strony negatywnej: "Jeśli nie będziecie spoży- 
wali Ciała Syna Człowieczego i nie będziecie pili Krwi Jego, nie będzie- 
cie mieli życia w sobie. Kto spożywa moje Ciało i pije moją Krew, ma 
życie wieczne, a Ja go wskrzeszę w dniu ostatecznym" (J 6,53-54). Dla- 
tego w Katechizmie w ramach przykazań kościelnych, zamieszczono 
określone minimum w przyjmowaniu Komunii świętej. 
Prawodawca Kościoła powszechnego jednoznacznie zobowiązuje 
wiernych, którzy już raz przyjęli Komunię świętą, do przyjmowania jej 
przynajmniej raz w roku (kan. 920 
 l KPK). Realizacja tego nakazu win- 
na nastąpić w okresie wielkanocnym, po przygotowaniu się przez sakra- 
ment pojednania. Trzecie przykazanie kościelne określa minimum w 
przyjmowaniu Świętych Postaci w związku ze świętami wielkanocnymi. 
Ale w przypadku odpowiedniej przyczyny możliwe jest odejście od 
wskazanego wyżej czasu, na rzecz innego okresu w ciągu roku (kan. 920 

2 KPK). 
Należy zatrzymać się na s fonnułowaniu: "w okresie wielkanoc- 
nym". Prawodawca tak zaleca, ponieważ Jezus Chrystus ustanowił Naj- 
świętszy Sakrament w czasie Ostatniej Wieczerzy. Komunia święta zaś 
jest pamiątką tak Wieczernika, jak i Golgoty, a także zlnartwychwstania 
Chrystusa, czego uobecnieniem jest właśnie Eucharystia. Dla pełniejsze- 
go przeżywania tak bogatej w treść tajemnicy paschalnej potrzebny jest 
dłuższy okres czasu. Dlatego już w starożytności chrześcijańskiej prze- 
dłużano obchody Wielkanocy do pięćdziesięciu dni (quinquagesima), a 
więc do niedzieli Zesłania Ducha Świętego. 
Przedział czasowy zarysowany przez synod koszaliński, w którym 
należy zadośćuczynić omawianemu obowiązkowi, zamyka się pomiędzy 
Środą Popielcową a niedzielą Trójcy Świętej (I SDKK s1. 516). Trudno 
tu dostrzec precyzyjnie nakreślony, według zasad liturgicznych, okres 
wielkanocny. Rodzi się pytanie: skąd tak daleko posunięte jest rozszerze- 
nie przedziału czasowego? Kodeks z 1917 r. zalnykał on1awiany okres 
ramami od niedzieli palmowej do niedzieli "białej", czyli pierwszej po 
Wielkanocy. Ten okres był zbyt krótki, dlatego biskupi n1iejscowi, posia- 
dający odpowiednie uprawnienia, rozciągali go od IV niedzieli Wielkie- 
go Postu do niedzieli Trójcy Świętej. 
W Polsce istniała od dawna praktyka przyjmowania Komunii 


75
		

/KKWD_2005_7_9_0077.djvu

			świętej wielkanocnej, poczynając od niedzieli przed Środą Popielcową, a 
kończąc na niedzieli Trójcy Świętej. Ten brak zgodności pomiędzy zapi- 
sem kodeksowym a faktyczną praktyką był przyczyną próśb kierowa- 
nych do prymasa Polski Stefana Wyszyńskiego o uregulowanie omawia- 
nej kwestii (mocą specjalnych uprawnień). W odpowiedzi został wydany 
dekret akceptujący prośbę biskupów, wydłużający okres zadośćczynienia 
obowiązkowi przyjmowania Komunii świętej wielkanocnej. Wyjaśnienia 
na nowo sformułowanych przykazań kościelnych dokonane przez bisku- 
pa P. Liberę nie objęły trzeciego spośród nich, widocznie dlatego że 
kwestia okresu wielkanocnego wydawała się autorowi oczywistą. 
Obowiązek przyjęcia Komunii świętej wielkanocnej zakłada odpo- 
wiednią dyspozycję u wiernego, tzn. że jest on w stanie łaski uświęcają- 
cej, gdyż Eucharystia nie przywraca utraconej łaski (RE 9). Dlatego nie 
czyni się zadość obowiązkowi przyjęcia Najświętszej Eucharystii wielka- 
nocnej przez świętokradzkie przyjęcie Komunii świętej. 


7. Obowiązek uczestnictwa w niedzielnej i świątecznej Eucharystii 
Omawiając zagadnienia dotyczące uczestnictwa w Eucharystii, nie 
powinno się w tym miejscu pominąć problemu związanego z obowiąz- 
kiem wiernych uczestniczenia w niedzielnej i świątecznej Mszy świętej. 
Co prawda układ kodeksowy zamieszcza tę kwestię w Tytule II - Czasy 
święte, w rozdziale Dni świąteczne, to jednak nie stoi w sprzeczności 
nawiązanie w tym miejscu do tej sprawy (SP st. 86). 
Jako kontynuację tradycji apostolskiej Kościół wybrał niedzielę 
jako dzień, w którym świętuje dzieło Jezusa Chrystusa w myśl Jego pole- 
cenia: "To czyńcie na moją pamiątkę". Niedziela jest zatem naj starszym i 
pierwszym dniem świątecznym Kościoła, nazwanym też dniem Pańskim. 
W tym dniu wszyscy wierni powinni schodzić się razem, by słuchać Sło- 
wa Bożego i uczestniczyć w Eucharystii. Zatem Msza święta niedzielna 
zachowuje pierwszeństwo i szczególne znaczenie w życiu Kościoła. Jest 
bowiem celebrowana w tym dniu przez wszystkie wspólnoty parafialne 
Kościoła powszechnego, a to lepiej wyraża jego jedność oraz utrwala 
wśród wiernych świadomość, że osiągają oni zbawienie we wspólnocie 
ludu Bożego. Ojciec święty Jan Paweł II dobitnie stwierdził: "Jest na- 
prawdę sprawą najwyższej wagi, aby każdy chrześcijanin uświadomił 
sobie, że nie może żyć wiarą i nie może w pełni uczestniczyć w życiu 
chrześcijańskiej wspólnoty, jeśli nie bierze regularnie udziału w niedziel- 
nym zgromadzeniu eucharystycznym". 


76
		

/KKWD_2005_7_9_0078.djvu

			W kan. 1247 KPK jednoznacznie został sprecyzowany obowiązek 
uczestniczenia wiernych we Mszy świętej w niedziele -i nakazane dni 
świąteczne. Treść tego kanonu znajduje swe odzwierciedlenie w dyspo- 
zycjach prawa liturgicznego, gdzie podkreśla się z jednej strony obowią- 
zek udziału we Mszy świętej, a z drugiej nadanie bardzo uroczystego 
charakteru całej oprawie liturgicznej. Stać się to może dzięki przygoto- 
waniom poczynionym przez samego celebransa, służbę liturgiczną i 
wszystkich wiernych. To przygotowanie obejmuje wybór odpowiednich 
tekstów czytań, śpiewów i opracowanie komentarzy. Należy zatroszczyć 
się o właściwy wystrój kościoła, jego czystość, dobór odpowiednich szat 
i naczyń liturgicznych. Podniosły, uroczysty charakter liturgii nadaje pro- 
cesja na wejście, procesja z darami, udział chóru i scholi. Wyrazem czyn- 
nego uczestnictwa we Mszy świętej jest także postawa zewnętrzna za- 
chowana przez wszystkich w niej uczestniczących, ujawnia ona bowiem 
myśli i nastawienia duchowe oraz wywiera na nie wpływ. Wszystko to, 
przygotowane zgodnie z przepisami liturgicznymi, ma nadać celebracji 
charakter świąteczny, jaki winien mieć dzień upamiętniający Zmar- 
twychwstanie Pana. 
Aby dać większą szansę spełnienia obowiązku niedzielnej Mszy 
świętej wiernym, tam gdzie ich dobro duchowe tego wymaga, można 
niedzielną i świąteczną Mszę świętą odprawiać w przeddzień wieczorem, 
według formularza z niedzieli lub święta. Synod plenarny, słowami listu 
apostolskiego Dies D01nini wyjaśnia: "Czas na wypełnienie obowiązku 
niedzielnego rozpoczyna się już w sobotę wieczorem, kiedy odprawia się 
pierwsze nieszpory z niedzieli. Z liturgicznego punktu widzenia bowiem 
te właśnie nieszpory rozpoczynają dzień świąteczny. W konsekwencji 
Msza święta zwana czasem przedświąteczną, która jednak w rzeczywi- 
stości ma charakter w pełni świąteczny, jest sprawowana według liturgii 
niedzielnej...". Wspomniana możliwość partycypowania w przeddzień 
wieczorem niedzielnej lub świątecznej Mszy świętej dotyczy również 
Mszy świętych związanych z zawieranien1 małżeństwa. Jednak należy 
zwrócić uwagę na to, by tak zarysowana możliwość udziału we Mszy 
świętej wigilijnej, nie przyczyniała się do stopniowego zatracenia święto- 
ści niedzieli. 
Chcąc zadośćuczynić obowiązkowi udziału we Mszy świętej w 
niedziele i święta nakazane, winni brać w niej udział, gdziekolwiek jest 
odprawiana w obrządku katolickim. 
Kościół przewiduje dwie sytuacje, które odbiegają od powyższej 


77
		

/KKWD_2005_7_9_0079.djvu

			zasady. Pierwsza dotyczy okoliczności zagrożenia życia lub niemożliwo- 
ści dotarcia do własnego kapłana. Wówczas przynależący do Kościoła 
katolickiego mogą uczestniczyć w Ofierze eucharystycznej i przyjąć Ko- 
munię świętą w Kościołach wschodnich prawosławnych, zachowując 
przepisy liturgiczne i zwyczaje tam obowiązujące. Druga sytuacja jest 
podyktowana okolicznością sytuacyjną. O ile katolik z uzasadnionych 
powodów uczestniczy w świętej liturgii Mszy świętej niedzielnej lub 
świątecznej u wschodnich braci nie mających pełnej łączności z Kościo- 
łem katolickim, tym samym zadośćczyni obowiązkowi udziału we Mszy 
świętej (DKW 20-21). 
Wymienione w kan. 1246 
 l obowiązującego Kodeksu dni świą- 
teczne, nie wszystkie w równej mierze, w polskiej rzeczywistości można 
świętować. Jedne z nich są dniami ustawowo wolnymi od pracy, inne zaś 
w świetle prawa państwowego nie różnią się od dni powszednich. Ten 
stan rzeczy zmienił się częściowo w ostatnich latach przemian społeczno 
- politycznych w Polsce. Jednak kodeksowe dni świąteczne nie utożsa- 
miają się z dniami świątecznymi, czyli wolnymi od pracy w świetle pra- 
wa pracy. 
W 1951 r. pojawiła się potrzeba zwolnienia wiernych z obowiązku 
uczestnictwa w Eucharystii w te dni, w które nie dało się pogodzić obo- 
wiązku pracy i świętowania. Papież Pius XII dn. 5.03.1951 r. wydał dla 
Polski Dyspensę, zwalniającą wszystkich wiernych w kraju od obowiąz- 
ku uczestnictwa we Mszy świętej, a także wstrzymywania się od podej- 
mowania prac służebnych w następujące dni: Matki Boskie) Gromnicznej 
(2.02), Wniebowstąpienie Pańskie, drugi dzień Zielonych Swiąt i uroczy- 
stość św. Apostołów Piotra i Pawła (29.06). Prymas Polski S. Wyszyński 
przedłużył ten dokument dn. 19.03.1964 r. aż do odwołania. W następ- 
nym roku została wydana kolejna dyspensa rozszerzająca listę świąt o 
Objawienie Pańskie (6.01), Wniebowzięcie (15.08) i Niepokalane Poczę- 
cie NMP (8.12). W nawiązaniu do otrzymanych dyspens, zachęca się 
jednocześnie wiernych do tego, by w miarę swoich możliwości brali 
udział w Najświętszej Ofierze i starali się zachować świąteczny charakter 
tych dni. 
Najnowsza regulacja dotycząca świąt zniesionych w Polsce, obo- 
wiązująca od 30.11.2003 r., została określona Dekretem Kongregacji ds. 
Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów. Na prośbę Prymasa Polski 
reprezentującego Konferencję Episkopatu Polski pozwolono na obchód 
uroczystości Wniebowzięcia Pańskiego w następną tj. siódmą niedzielę 


78
		

/KKWD_2005_7_9_0080.djvu

			--- 


Wielkanocy, natomiast obchodzenie uroczystości św. Józefa (19.03.), św. 
Piotra i Pawła (29.06.) oraz Niepokalanego Poczęcia NMP (8.12.) nie 
będzie już obowiązywało w przyszłości jako święta nakazane. 
W nawiązaniu do kan. 1245 KPK przypomnijmy oprawie dyspen- 
sowania przez proboszczów - dla słusznej przyczyny - od obowiązku 
uczestniczenia we Mszy świętej i powstrzymywania się od prac służeb- 
nych. Ustawodawca nie precyzuje przy tym szczegółów związanych z 
konkretyzacją tej dyspozycji. 
Obok możliwości zwolnienia, dla słusznej przyczyny, z obowiązku 
uczestniczenia we Mszy świętej w dni przewidziane przez Kodeks, istnie- 
je inny problem. Mianowicie samowolne dyspensowanie się wiernych, 
dorosłych, młodzieży i dzieci uczestniczących w ciągu tygodnia w kate- 
chizacji, od udziału w niedzielnej czy świątecznej liturgii Mszy świętej, 
bierność i obojętność wielu uczestników Mszy świętej, niechętne podej- 
mowanie posług liturgicznych przez młodzież męską i mężczyzn, noto- 
ryczne spóźnianie się na liturgię, czy wręcz pozostawanie poza świątynią 
podczas Mszy świętej, mimo że wewnątrz jest wystarczająco dużo miej- 
sca dla wszystkich. Źródeł takich postaw należy upatrywać w braku 
ukształtowania w pełni świadomości wielu wiernych przez katechizację, 
kazania i inne formy nauczania. W konsekwencj i prowadzi to do naraża- 
nia ich na utratę wiary i łaski Bożej. 
W trosce o zapewnienie Eucharystii należytego miejsca w świado- 
mości i życiu ludu Bożego dokumenty Stolicy Apostolskiej zachęcają do 
wkładu formacyjnego duszpasterzy, katechetów i wychowawców oraz 
rodziców. Wielkie znaczenie ma również san10 przygotowanie liturgii, 
tak by zachęcało do udziału w niej wszystkich należących do wspólnoty 
parafialnej. Przeżywanie Eucharystii we wspólnocie parafialnej odzwier- 
ciedla i reprezentuje Kościół powszechny w określonym czasie i miejscu. 
Stąd wskazane jest, by podjęć wzajemne uzgodnienia porządku Mszy 
świętych w poszczególnych wspólnotach, tak by w kościele parafialnym 
koncentrowało się sprawowanie Eucharystii. Można iść jeszcze dalej, dla 
podkreślenia jedności wspólnoty parafialnej, zaprosić małe wspólnoty 
zakonne niekleryckie oraz inne wspólnoty pracujące na terenie parafii do 
czynnego uczestnictwa w sprawowaniu Eucharystii w kościele parafial- 
nym. Jednocześnie zaleca się, by dla podkreślenia jedności wspólnoty 
parafialnej Msze święte dla n1ałych grup i wspólnot celebrować w dni 
powszednie tygodnia. 
Należy mieć wyostrzoną czujność i apelować do wszystkich wier- 


79
		

/KKWD_2005_7_9_0081.djvu

			nych, zwłaszcza rodziców i wychowawców, by przeciwstawiali się za- 
mierzonej desakralizacji dni świętych. Uczynić to można przez wytwo- 
rzenie w swoim środowisku takiego klimatu duchowego, w którym 
wszyscy będą się czuli zachęceni do udziału w tych dniach we Mszy 
świętej. Sposobnością ku temu może być odprawianie Mszy świętej tzw. 
szkolnej z udziałem uczniów, ich rodziców i nauczycieli religii. 
Msza święta jest dla chrześcijan szkołą wiary, modlitwy i moral- 
ności, wychowuje w duchu ofiarności i rodzi świadomość wspólnoty 
wszystkich chrześcijan. Należący do Kościoła nie może zapomnieć o 
wspólnocie, z którą razem sprawuje Eucharystię i za którą jest odpowie- 
dzialny. Z tak rozumianej Eucharystii jako źródła wspólnototwórczego 
rodzi się w konsekwencji pragnienie przeżywania i współcelebrowania 
Mszy świętej codziennie, co jest ideałem, do którego należy zdążać. 
Poprzez świadomy i czynny udział we Mszy świętej niedzielnej, 
jak też świątecznej, wierni podkreślają i umacniają wież wspólnotową 
parafii, która też ujawnia się w życiu codziennym poprzez niesienie po- 
mocy bliźnim, w których rozpoznają Chrystusa. 


Przypisy: 


l) J.Corbon, Liturgie de source, Paris 1983, s. 73. 
2) J. B. Auer, Theologie der Eucharistie in katholischer Sicht, w: Eucharistie- 
Zeichen der Einheit. Erstes Regensburger Okumenisches Symposiun, pod red. 
C. Suttnera, Regensburg 1970, s. 54. 
3) Drugi Polski SYnod Plenarny, Warszawa 1999, st. 89, s.177 (dalej: DPSP); 
KK 11; Zob. Pius XII, Encyklika Mediator Dei z dn. 20.11.1947, w: AAS 39 
(1947), s. 552. 
4) I Synod Diecezji Koszalińsko - Kołobrzeskiej, Koszalin 1986-1990, st. 495, 
s. 78 (dalej: I SDKK); Zob. KL 11. 
5) Jan Paweł II, Dies Dominica/31.05.1998/, Watykan 1998, n. 34-36; Tegoż, 
Ecclesia de Eucharistia, Kraków 2003, n. 41 (dalej: EdE); Kongregacja Kultu 
Bożego i Dyscypliny Sakramentów, Rok Eucharystii, Kraków 2004, n.8 (dalej: 
RE). 
6) L. Maldonado, Liturgia jako działanie wspólnotowe; celebracja Eucharystii 
po Soborze Watykańskim II, w: Eucharystia, pod red. P. Góralczyka, Poznań - 
Warszawa 1986, s. 201-217. 
7) KL 29-31; OWMR roz. III; M. Dziegiński, Fonnacja ministrancka - program 
ogólnopolski a adaptacje diecezjalne, ,,Anamnesis" 34 (2003), s. 70-71. 
8) Ceremoniał wspólnoty parafialnej, pod red. S. Szczepańca, Kraków 2002. 


80
		

/KKWD_2005_7_9_0082.djvu

			9) B. Nadolski, Urzeczywistnienie się Kościoła w liturgii, Poznań 1981, s. 20- 
26; L. Sikorski, Parafialna grupa ministrancka, "Koszalińsko - Kołobrzeskie 
Wiadomości Diecezjalne" (dalej: KKWD) 4-6 (2003), s. 70-75. 
10) Instrukcja Episkopatu Polski w związku z wydanym nowym mszałem rzym- 
skim z dn. 11.03.1987, n. 23, w: Dokumenty duszpastersko - liturgiczne Episko- 
patu Polski 1966-1993, pod red. Cz. Krakowiaka i L. Adamowicza, Lublin 1994, 
s.65. 
11) Ceremoniał wspólnoty (dz. cyt.) poddany dyskusji liturgistów i zaintereso- 
wanych liturgią, podkreśla w swych uwagach również na punktualność i ją uza- 
sadnia (1c). 
12) I SDKK s1. 498; s1. 512-513; przy niniejszym zapisie ustawodawca czyni 
odniesienie do Instrukcji Episkopatu Polski o kulcie Tajemnicy Eucharystycznej 
poza Mszą świętą z dn. 11.12.1987, w: Dokumenty Duszpastersko - Liturgicz- 
ne, dz. cyt., s. 91-99. 
13) Kan. 912 KPK; Zob. E. Szczot. Prawo wiernego do Eucharystii według Ko- 
deksu Prawa Kanonicznego z 1983 f., Lublin 1998, (mps w bibl. KUL). 
14) Kan. 916 KPK; EdE 36; S.C. Ritum, Instructio de Cultu Mysterii eucharis- 
tici. Eucharisticum mysterium /25.05.2967/, w:AAS 59(1967), s.539-573, n. 35. 
15) Kongregacja Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, Redemptionis Sac- 
ramentumi, Kraków 2004, n.83 (dalej: RS); Eucharisticum mysterium 35. 
16) KL 55; OWMR 85; RS 89; Św. Kongregacja Dyscypliny Sakramentów, 
Instrukcja Immenae caritatis z dn. 29.01.1973, n.2, w: AAS 65 (1973), s. 267- 
268. 
17) D. Pedrycz, Częsta i codzienna Komunia święta w świetle Prawa Kanonicz- 
nego od św. Piusa X do nowego Kodeksu Prawa Kanonicznego, Warszawa 19- 
83, (mps w bib!. UKSW). 
18) RS 83; 88; KL 55. 
19) Stwierdzenie "pełne uczestnictwo" często używa się szczególnie przy okazji 
przygotowania dzieci do I Komunii świętej, podkreślając zainicjowanie pełnej 
komunii dziecka z Chrystusem. 
20) M. Pastuszko, Uczestnictwo w Najświętszej Eucharystii (kanony 912-923), 
"Prawo Kanoniczne" 36 (1993), nr 3-4, s. 50-53. 
21) RS 87; Zob. S. Hartlieb, Wtajemniczenie chrześcijańskie w przygotowaniu 
dzieci do I Komunii św., w: Program duszpasterski na rok 1992/93, Katowice 
1992, s. 242-247; B. Migut, Piernsza Komunia święta w świetle instrukcji wy- 
branych polskich synodów diecezjalnych po Soborze WatykaI1skim II, w: 
KKWD 1-3 (1997), s. 27-37. 
22) H. Sobeczko, Nowa księga liturgiczna "Obrzędy chrześcijańskiego wtajem- 
niczenia dorosłych" a przygotowanie wiernych do pełnego udziału w Euchary- 
stii, w: PrograITI duszpasterski na rok 1992/93, dz. cyt., s. 238-241. 
23) Zob. Dyrektorium Katechetyczne z 1974, n. 139; E. Szczotek, Wczesna Ko- 
munia święta, w: Program duszpasterski na rok 1992/93, dz. cyt., s. 252-256. 


81
		

/KKWD_2005_7_9_0083.djvu

			24) Zasady dotyczące przygotowania dzieci i młodzieży do sakramentów świę- 
tych w Diecezji Koszalińsko - Kołobrzeskiej z dn. 3.06.2000, w: KKWD 7-9 
(2001), s.51. 
25) Tamże, s. 51. 
26) KKK 1393-1395; Zob. Święta Kongregacja do spraw Sakramentów Swię- 
tych, Dekret Quam singularis z dn. 8.08.1910 r. o wcześniejszym dopuszczaniu 
dzieci do pierwszej Komunii świętej, w: AAS 2 (1910), s. 577-583. 
27) KL 14; KDK 48; DWCH 3; 6; DWR 5; Kan. 226 
2 KPK. 
28 Jan Paweł II, Nauczanie papieskie, t. II, l: styczeń - czerwiec 1979, Poznań 
1990, s. 481 - 483. 
29) J. Wysocki, Rytuał rodzinny, Olsztyn 1981, s. 244-245. 
30) M. Tomasik, Współpraca rodziców z katechetą w przygotowaniu dzieci do I 
Komunii św., "Katecheta" 20 (1976), s. 166-171. 
31) J. Wysocki, Rytuał, dz. cyt., s. 257-259; P. Góralczyk, Chrzest i pierwsza 
Komunia święta w rodzinie, w: Rytuał religijny w rodzinie, pod red W. Piwo- 
warskiego, W. Zdaniewicza, Warszawa - Poznań 1988, s. 70-71. 
32) J. Grypowicz, Praktyka I Komunii świętej w Polsce i nowe problemy pasto- 
ralne, ,,Ateneum Kapłańskie" 70 (1977), s. 257; K. Wojaczek
 Rytuał pierwszej 
Komunii świętej w rodzinie, w: Rytuał religijny w rodzinie, dz. cyt., s. 206-209. 
33) J. Charytański, Wychowanie eucharystyczne po pierwszej Komunii Świętej, 
w: Program duszpasterski na rok 1992/93, dz. cyt., s.257-276. 
34) Warto zwrócić uwagę na następujące po sobie dokumenty w dziedzinie udo- 
stępnienia Komunii świętej wiernym, po raz drugi w tym samym dniu: S.C. Ri- 
tuum, Instructio ad executionem constitutionis de sacra Liturgia recte ordinan- 
dam. Inter oecumenici diei 26 sept. 1964, w: AAS 56 (1964), s. 887-900; S.C. 
Rituum, Instructio altera ad executionem constitutionis de sacra Liturgia recte 
ordinandam. Tres abhic annos diei 4 maii 1967, w: AAS 59 (1967), s. 442-448; 
S.C. Ritum, Instructio de cultu Mysterii eucharistici. Eucharisticum Mysterium 
diei 25 maii 1967, w: AAS 59 (1967), s. 539-573; S.C. pro Sacramentis, Instruc- 
tio de Communione sacramentali quibisdam in adiunctis faciliore reddenda. Im- 
mensae caritatis die 29 ianuarii 1973, w: AAS 65 (1973), s. 264-271. 
35) Kan. 917 KPK; M. Pastuszko, Uczestnictwo w Najświętszej Eucharystii, dz. 
cyt., s. 67-73. 
36) Can. 37, w: Schema documenti pontificii quo disciplina canonica de sacra- 
mentis recognoscitur. Typis Polyglottis Vaticanis 1975. 
37) Euchal isticum mysterium. 
38) Papieska Komisja Interpretacyjna. Odpowiedź z dni 26.07.1984 r., w: AAS 
76 (1984), s. 746-747. 
39) Kan. 917 KPK; RS 95. 
40) Eucharisticum mysterium 39. 
41) Dla szafarza Eucharystii słuszną przyczyną, o której wspomina kan.918 
KPK, by udzielić proszącemu Kom1Jnii świętej, będzie każda jego rozumna 


82
		

/KKWD_2005_7_9_0084.djvu

			prośba o udzielenie mu Komunii (Zob. kan. 843 
 l KPK). Należy przy tym za- 
chować odpowiedni obrzęd liturgiczny, zgodnie z RYtuałem Rzymskim. W Pol- 
sce obowiązuje Instrukcja Komunia święta i Kult Tajemnicy Eucharystycznej 
poza Mszą świętą. Dostosowane do zwyczajów diecezji polskich. Katowice 198- 
5 n. 13-18 s. 16-18. 
42) II Synod Diecezji Częstochowskiej, Częstochowa 1987, nr 2.3.27. 
43) KonIunia Święta i Kult, n. 13-25. 
44) Tamże, obrzęd z dłuższą Liturgią Słowa Bożego s. 22-27; obrzęd z krótszą 
Liturgią Słowa Bożego s. 28-36; Zob. S.C. Rituum, Decreturn generale quo 
novus rubricarum Breviarii ac Missalis Romani Codex promulgatur. Novum 
rubricarum, w: AAS 59 (1960), s. 580 i nast; 
45) Komunia Święta i Kult, n. 16. 
46) Komunia Święta i Kult, n. 18; Sakramenty chorych. Obrzędy i duszpaster- 
stwo. Katowice 1978, n.52-85. 
47) H. Juros, Post, w: Słownik Teologiczny, pod red. A. Zuberbiera, Katowice 
1998, s. 435-437; Słownik teologii biblijnej, pod red. X. Leon-Dufour, Poznań - 
Warszawa 1982, s. 730-732. 
48) Zob. M. Pastuszko, Post eucharystyczny obecnie obowiązujący, "Prawo 
Kanoniczne" 20 (1977), nr 1-2, s. 195-199; Tenże, Post eucharystyczny, "Prawo 
Kanoniczne" 29 (1986), nr 1-2, s. 185-201. 
49) Pius XII, Konstytucja Apostolska Christus Dominus z dn. 6.01.1953 r., w: 
AAS 45 (1953), s. 15-24; Tenże, Motu proprio Sacram Communionem z dn. 
19.03.1957 r., w: AAS 49 (1957), s. 177-178; S.C.S.Officii, Decreturn de isiunio 
eucharistico a sacerdotibus litantibus servando z dn. 10.01.1964 r., w: AAS 56 
(1964), s. 212; Paweł VI, Rescriptum in quo tempus ieiunii servandi regucitur ad 
unam horam ante S. Communionem z dn.21.11.1964 r., w: AAS 57 (1965), s. 
186; Kongregacja Sakramentów, Instrukcja Immensae caritatis z dn. 29.01.1973 
r., w: AAS 65 (1973), s. 264-271. 
50) Komunia Święta i Kult, n. 24. 
51) Tamże; I SDKK sto 514 p.l ,2,4. 
52) Kongregacja Sakramentów, Instrukcja Immensae caritatis na temat ułatwie- 
nia w niektórych wypadkach przyjmowania Komunii sakranlentalnej z dn. 
29.01.1973 r., w: AAS 65 (1973), s. 264-271. 
53) M. Pastuszko, Najświętsza Eucharystia, dz. cyt., s. 183-190; Zob. can. 858 

 l CI C. 
54) KKK 2041; Zob. KKK 1457 Corrigenda z 1998 r.; M. Nowak, Żyć Mszą 
świętą, Warszawa 1997, s. 147 nn. 
55) M. Pastuszko, Wielkanocna Komunia święta, "Prawo Kanoniczne" 30 
(1987), nr] -2, s. 70-77. 
56) KKK 2042; SP st. 26. 
57) Kongregacja Kultu Bożego, List okólny o przygotowaniu i obchodzeniu 
Swiąt Paschalnych "Pachlalis sollemnitatis" z dn. 16.01.1988 f., "Anamnesis" 


83
		

/KKWD_2005_7_9_0085.djvu

			26 (2001), s. 9-27. 
58) T. Sinka, Zarys liturgiki, Gościkowo - Paradyż 1988, s. 140; R. Berger, Ma- 
ły słownik liturgiczny, Poznań 1990, s. 109; Ogólne Normy Roku Liturgicznego 
i Kalendarza n. 22-26. 
59) S. Wyszyński, Decretum z dnia 6.02.1958 r., N.634/58/P.; Decretum z dnia 
10.01.1963 r., N.140/63/P, ad N.634/58/P.; Decretum z dnia 11.11.1969 r. 
N.410/69/P, w: M. Pastuszko, Najświętsza Eucharystia, dz. cyt., s. 195-196. 
60) P. Libera, Wykładnia niektórych sformułowań przykazań kościelnych, w: 
KKWD 1-3 (2003)" s. 11-12. 
61) Zob. kan. ] 246- ] 248 KPK. 
62) KL ] 06; RE 8. 
63) Eucharisticum mysterium 25; OWMR 75. 
64) Dies Domini 8]; RE 8. 
65) OWMR ] ]2-] 15; KL 42; KK 28; DP 5; Eucharisticum misterium 26; KKK 
2042; RE 8. 
66) Dies Domini 34-36; KL 29-3]; SP st. 64, s. 173; OWMR 115 nn. 
67) OWMR 272-275; RS 37-40. 
68) DPSP st. 87; Dies Domini 50; MnD. 
69) Kan. ] 248 
 l KPK; Eucharisticum misterium 28. 
70) DPSP st. 26; Dies Domioni 49. 
71) Do świąt nakazanych zalicza Kodeks Jana Pawła II następujące: Boże Naro- 
dzenie, Objawienie Pańskie, Wniebowstąpienie, Ciała i Krwi. Pańskiej, Świętej 
Bożej Rodzicielki, Niepokalane Poczęcie, Wniebowzięcie, św. Józefa, świętych 
Apostołów Piotra i Pawła, oraz W s.lystkich Świętych (kan.] 246 
] KPK). 
72) Kan. 1248 
] KPK; J. Gręźlikowski, Czczenie dni świętych w świetle norm 
Kodeksu Prawa Kanonicznego, w: Program duszpasterski na rok 1992/93, dz. 
cyt., s.] 77-178. 
73) W. Bar, Prawo państwowe o kulcie religijnym, w: Prawo wyznaniowe, pod 
red. H. Misztala, Lublin 2000, s. 326. 
74) Pius XII, Dyspensa z dn. 5.03.]951 r. N.]746/51/P, w: Z. Janczewski, Pra- 
wodawstwo Konferencji Episkopatu Polski i Prymasów w zakresie sakramentów 
wtajemniczenia chrześcijańskiego, "Prawo Kanoniczne

 40 (] 997), nr 3-4, s. 
]64. 
75) S. Wyszyński, Dyspensa. Przedłużenie aż do odwołania dyspensy Ojca Św. 
Od obowiązku uczestnictwa we Mszy św. i od powstrzymywania się od prac 
służebnych w święta cywilnie zniesione dn. ]9.03.]964 r. N.]3]2/64/P, w: Jan- 
czewski, Prawodawstwo Konferencji Episkopatu, dz. cyt., s. ]64. 
76) S. Wyszyński, Dyspensa, udzielenie aż do odwołania dyspensy od obowiąz- 
ku uczestnictwa we Mszy św. i od powstrzymywania się od prac służebnych w 
święta cywilnie zniesione dn. 8.03.1965 r. N.982/65/P. - ad.N.1312/64/P, w: Z. 
Janczewski, Prawodawstwo Konferencji Episkopatu, dz. cyt., s. 164. 
77) Ta zachęta jest tym bardziej zasadna, im więcej mówi się i zachęca wiernych 


84
		

/KKWD_2005_7_9_0086.djvu

			do częstego, a wręcz codziennego, uczestnictwa w Najświętszej Ofierze Mszy 
świętej. 
78) Dekret Pro1. 1784/0l/L z dn. 4.03.2003 r., w: "KKWD" 1-3 (2003), s. 9-10. 
79) E. Sztafrowski, Podręcznik prawa kanonicznego, t. 4, Warszawa 1986, s. 
260-261. 
80) O różnych nadużyciach związanych z liturgią czytamy w instrukcji Reden1p- 
tionis Sacramentun1, która już w podtytule dodaje: O zachowaniu i unikaniu 
pewnych rzeczy dotyczących Najświętszej Eucharystii (169-175). 
81) RE 32-39; RS 14-35. 
82) Kongregacja Kultu Bożego, Instrukcja o Mszach dla grup specjalnych, w: 
KKWD 1-3 (1996), s. 15-17. 
83) H. Sin10n, Niedziela jako dzień Słowa Bożego. Zbawczy i wspólnototwór- 
czy charakter Liturgii Słowa, w: Wielkanoc i niedziela. Studia liturgiczno - pa- 
storalne, t. 2, pod red. H. Sobeczko, Opole 1994, s. 137-154. 
84) Eucharisticum misterium 27; Z. Wit, Msze św. W grupach specjalnych, w: 
Mszał księgą życia chrześcijańskiego, pod red. B. Nadolskiego, Poznań 1989, s. 
451-468. 
85) Eucharisticum misterium 11, W. Głowa, Niedziela dniem wspólnoty, w: 
Misterium liturgii w Katechizmie Kościoła katolickiego, pod red. J, Kopcia, 
Opole 1995, s. 180-182. 
86) R. Kamiński, Teologiczne spojrzenie na parafię, "Ateneum Kapłańskie" 76 
(1984), s. 383-390. 
87) Tan1że, s. 392-394. 


85
		

/KKWD_2005_7_9_0087.djvu

			KOSZALIŃSKO-KOŁOBRZESKIE 
WIADOMOŚCI DIECEZJALNE 
ORGAN URZĘDOWY KURll BISKUPIEJ W KOSZALINIE 
kwartalnik 


ISSN 1734-9621 


Wydawca: 
Kuria Biskupia Koszalińsko-Kołobrzeska 
75-950 Koszalin 
ul. ks. kard. St. Wyszyńskiego 25 
skr. poczt. 167, tel. (094) 343 87 10 
Redakcja: ks. Krzysztof Zadarko 
Emilia Gawrońska 


86
		

/KKWD_2005_7_9_0088.djvu

			Cz