/Pr_II_0481_1982_1_4.djvu

			'.t . . 
., ," " 
.' .., ,\ot.: 
"! o 
. .", . 

 ,t)
 
j .. . . ' 
. . 
& 
 
. ,,- I' 
y 
" " , 
, .' '.'" 
.... .. " 
. 
.' 


I l. 


1 


... 


" 



 


" 


-
. - . 
ł 


., 


.. 


... 


'. 



 


r'ł:
 1,-1' .. 
.. 
:' 
. 
, 
 

 

 


-= 
. 


. 
..... 


. 


. 


II 
. 


.. 


t 


.. 


. . . 



 . .;' 
.... . . ił . 


. 
 
.' t 
. 
. 
, - 
. 
. 


. 


.. 
. .. 
t . 
.. 


. 


. . 
. 
. 


. 


. 
. .. 
,.' 
. 


! 


,. 


I, 


. 


e. 
, 
, -.. .' 
.. 

. 1). .. 
. 

. 
"'. t 
. . 
. \.,,,., " 
I 
"I 


,'Ii 


, 


. ... 


. 


. 
. - 
, 


0 0 



 
- 


.
. . 
" 
-- 
 
. . 
. , .. O" 
,. . ..' 


.. 


. 



 . 
. 
0# ,. 
.'\. 


ł- 
oI 
.. 


'. 


ł- ' 


e. 
.. 


. 


. '. 


.. 


O' 


.. 
.. 


-. 


, 
.' 


. 


'. ° 


. 


;0 



.' 
.t, 


.... 
l. 


",-.. 
 


, .. 
, . 
I, 
. . 
" \ 
. e.e ... 


. , 


...... 
.-. 


". 
. . 


l' , . 
. , 


. , 


," 


. 
". 


.. 
. 


. 


<» 
O 


. 


I 


..' . 'i.' 
.- ,. t 
, ...' 
I ,'
 
.4 .
'.. . 
, ; 


. 


. 


.., 
.. 
.... .... t, 

 , 
.'..
. 


. 
.r; 
... 
 . 


. 
, ':.\. 


. 
a"o 


... . 
 
 


", . 


.- 
.. 


. 
", ' 


.t 


.
t.' 
. , 


-o .... ... .. 
. '... 
. . .. 
...- -. 


.- 


. 


.' 


.. 



 . .- 
J, 


-. 


.. 


. . 


II. '. , 
, 
 .,. .. 
lO 
. . .' 
.. 
 
.. " 
. 


. 


Ił 


".. ' 
'\.. 


. 
." ° 1 " 
.. , -; " '... .. : łt ".t 
"' I I.,. 
J '. ._ J 
.. .... 
t' . ,." . 
.t,_ to.; 
 "'- 
I t,'.... ł'. 
 -: 

 ... ';: '!. ,. '... -, 

'. -) . . .....'" 
'.. \..... ........... .. 
. .'.,.-(. .."" 
. f' , . 
... .-ł. 


. . 


. 
,t' 
.-.r.' 


.. ' 
. ..- 
. . 
... t 


.'ł. 


". 


'Ił 


'. 

, 

 


.. ,..: 
. 


0, 
" 
. 


'. ' 
.. 
. . 
-. .." 



" 
, . 
-. 
° . 


... 


'\ 
 
.' 


;
 


..
 
..- ... 


o 


i, 



' 


lo' 


-' I 


. 
'.. 


"" 
. , .. 
"'''' 
 
\
 .";,,, .. 
, .
. 


.. 


I 
f 



. 


. 
. .. 


.. 


'CI 


. 


. 
.... 
" 
łI
'; 


. 
. 


" 



 
I 


.. 


t 


." 


'. 
,"..:-. .. 
, . 


. 
.. ..'.... ,". . 
, ,.. 
. . 
, t. 
.. . 
., 
. ., 
.. 
. 


I 


!. 


. 


"" 



'" 
. 


',' 


4 


.,
 


.
 

. 


Q 


" 


.. 


'.. 
l. 


. 
'J 


, 


. 


" 


.. 


o . 


. -' 
.... 


'. 




9
1 N1 
-y 


.
:r 
t .1::" . 
e" 
.
, ' 


Bibliotekarz 


ZACHODNIO POMORSKI 


KWART · LNIK 


1-4 
1982 



WOJEWODZRA I MIEJSKA BIRLIOTERA PUBLICZNA 
IM. STANISł.AWA STASZICA W SZCZECINIE 
WOJEWODZHA I MIEJSKA BIBLIOTEKA PUBLICZNA 
IM. JOACHIMA LELEWELA W KOSZALINIE 
WOJEWODZRA I MIEJSRA BIBLIQTERA PPT\ł.. ICZNA 
I 
IM. MARIJ DĄBROWSKIEJ W SŁUPSKU 
STOWARZYSZENIE BIBLIOTEKARZY POLSKICH 
OKRJ,;GI W SZCZECINIE, KOSZALINIE I SŁUPSKU 


BIBLIOTEKARZ 
ZACHODNIOPOMORSKI 


KWARTALNIK 


Rocznik XXIII 


Nr 1-4 (61) 


SZCZECIN 1982 



KOLEGIUM 


Przewodniczący: 
Sekretarz: 
Członkowie: 


{ 


(' 


IOh/t 


REDARC y JNE 


Stanisław Krzywicki 
Władysław Michnal 
Teresa Jasińska 
Zenon Jońca 
Tadeusz Matgja8zek 
Zofia Mielcarek 
Danuta Przemłeniecka 


Redaktor techniczny 
Jacek Paszkowski 
Okłlldke proJektowa' 
Marian NI/czka 


J 


'I 
II 


WIMBPIII 212183, 500 egz. B-5; H.9 


"'I/dllwca Wojewódzka I Miejska BIbIlolella Publiczna 
Im. SI.nlsłllwlI Stllszlca w SzczecInie 


Indeks 35263 



s P I S 


TRE:SCI 


1. STANISŁAW KRZYWICKI 


ProdukCja wydawnicza w 1982 r, a zaopatrzenie bibliotek ......,........., 4 
2, JAN BURAKOWSKI 


Ill.6 
PAN.' l\i1NSWIT 5.5 5.'8 105,'5 
Pozostałe 19.6 24,0 122,4 


Główne I na,Jtrudniejaze obowil!\zkl zwiększenia produkcji wydawniczej 
spoczywały zwłaszcza na wydawnictwach i drukarn.lach, Wydawnictwa chCl!\c 
zreal1zować zwiększony program produkcji ksil!\żek muaillły często dostosowy- 



6 


wać al
 do warunk6w technlczno-produkcyJnych I materiałowych przemysłu 
poligraficznego dokonujqc na bleżqco zmian w zamierzeniach wydawniczych, 
Drukarn1e wykonały swe zadania, mimo dużych braków w zaopatrzeniu 
materiałowym I przy chronicznym braku 'rodk6w dewizowych, Przemysły 
WBp6łpracujqce z poligraflq udzielały w mlar
 awolch możliwości pomocy w 
dostawach materlał6w I urzqdzeń. Przemysł papierniczy wykonał globalne 
do.tawy papIeru w 102 % lecz wystł:powały nle,dobory papierów szlachetnych, 
kartonu I tektury. Przemysł chemiczny zrealizował swej e dostawy w granicach 
50 - 80 procent zaleznle od aaortymentu materlał6w. Przemysł lekki dostar- 
czył pł6tna introligatorskiego Wlelko&ci 70 % potrzeb, Dostawy przemysłu ma- 
.zynowego zabezpieczyły w pełni potrzeby przemysłu pollgraf1czne&o. 
$rodk1 dewizowe nie zaspAkajały minimalnych potrzeb na materiały, aurow- 
ce. części zamienne i aprzęt - sprowadzane z dru8J.ego obszaru płatniczego, 


ll, Społeczne skutki wzrostu cen Iu;lażki były analIzowane przez spec- 
jalny 
sp6ł, dzlałc,jqcy przy Wydzial!" Kultury KC PZPR, Na podstawie' bo- 
gatego materiału żr6dłowego zOlitał opracowany obszerny raport. Z raportu 
tego pragnł: przedstawić niekt6re zagadnienia, Intere.u)qce moim zdaniem 
środowisko bibliotekarzy, 


1, Ruch cen kllia!ek nie jest procesem zakonczonym, Założenia I informacje 
Departamentu Ksiqzki MK i Sztuki, zawarte w dokumencie pt. "Og6lne cele 
i zasady reformy gospodarczej w sferze produkcji i rozpowszechniania 
ksiq2Jek" (kwiecień 1982), precyzujq przyczyny powodujqce nacisk na !y_ 
wlołowe ruchy cen Iu;lqżek. Gł6
e powody tego stanu rzeczy Departament 
Ksiqżki upatruje 
a) w defIcycie mocy przerobowych drukarn i nacisku klerownich." drukarń 
na wydawcow łatwo akceptujqcych wzrost kosztow usług, 
b) w niezakończeniu prOCbSU ruch6w cen papieru, ustalanyct. przez papier_ 
nie I niedostosowaniu ich do struktury dostaw wg potrzeb wydawnictw 
i drukarń, 
c) we lluktuaCJi koszt6
 wydawnictw z racji trwajqcych nacisk6w na regu- 
lację plac I honorari6w autorskich (w tym 9
aficznych) oraz weryfikacji 
programów wydawniczych na rzecz zwiększenia wznowi en, zmniejszenia 
pozycji de(icytowych, 
d) w pojawieniu Fię niezdrowej konkurencji wydawnictw, pr6bujqcych prze- 
chwytywać pozycje dochodowe z Innych wydawnictw z naruazel1iem do- 
tychczasowych zasad specjalizacji, 
e) w monopolu przedalębior.tw księgarskich, uCIeczce od &Wladczonych 
uaług. np, transportowych (w tym .prawa marz Inleprzeszacowania 
zapaa6w) , 



Udział poszczegolnych oficyn w produkcji książki przedstawia następujl\ca tabela 


tytuły ark, wydawnicze egzemplarze w łys, 
Lp. Nazwa wydawnictwa 1981 1982 1981 1982 1981 1982 
1 2 3 4 5 6 7 8 '- 
1, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne 88 104 2,482 2,820 742 984 
2, Wydawnictwo Arkady 66 53 1,376 1.270 938 1.044 
3, Wydawnictwa Komun..ikacji i Ll\czności 108 130 2,359 2.980 1,252 1,835 
4. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne 194 180 3,687 3,466 2,811. 3,020 
5, Państwowe Wydawnictwo Ekononuczne 81 86 1,761 1,576 351 591 
6, Wydawnictwo "WieIbliotece" 
czy "Kslqżka dla bIblIotek), 


3, Mijające ćwierćwiecze od wydania cz. I ostatniego kataloQ.u wzorcoW8Q,o 
typu unIwersalnego w Polsce unaocznia problem aktualizacji podstawowego 
zestawu ksil!!:żek dla bIbliotek publicznych. Nie rozwlążq go specjalistyczne 
biblIografIe przedmiotowe typu L i t e r a t u r a p I Ił k n a. Złudne 
jest także 'oczekIwanie, że rozwinIęte wyższe szkolnictwo bIbliotekoznawcze 
dostarczy kadry biblIotecznej na tyłe wykształconej, że wzorcowe katalogi 
stanq sIę zbędne, AnI stan kadrowy wsp6łczesnych blblIote\( publicznych nIe 
wskazuje na zasadnicze zmiany w poziomIe wykształcenIa pracownlk6w anI 
sytuacja rynkowa kslqżkI polskiej, A tym bardziej aktualny stan Informacji ble- 
żqcej (od bibliografll po wydawnictwa informujqce o ruchu wydawniczym) nIe 
rokujq poprawy katastrofalnej dzi' sytuacjL 



- 18 - 


4. Katalogi tego typu, jako nĄjtrudn1ejsze z wszelkich zestawów bibliograficz- 
nych winny powstawać w specje.listycznych pracowniach B-Iblioteki Narodowej, 
dysponujqcej odpowiednimi fachowcami, źródłami I warsztatem, Dopóki jednak 
z tego źródła bibliotekarze nie otrzymaj q tej niezbędnej w Ich pracy codzien_ 
nej pomocy. skazani sq na wysiłki samodzielne zespołów pracowniczych bi- 
bliotek wojewódzkich, by nie zostawiać bibliotekarzy bibliotek gminnych sam 
na sam z ze.nlke,lqcym rynkIel1'1 księgarskim na wsi, 


5. Zasady opracowe.nla wzorcowych katalogów jako bibliografli specje.lnych op- 
racowała Krystyna RAMLAU-KLEKOWSKA z Instytutu Bibliograficznego Bi- 
blioteki Narodowej i opublIkowała w Metodyce Bibliograficznej, Poradniku dla 
autorów bibliografil specje.lnych (W-wa 1963 s, 265-290), Tak więc zaintere- 
sowani mogq zaczerpnqć infonnacji dotyczqcych nie tylko historii bibliografii 
ze.!ecajqcych w Polsce, e.le takze szczegółowych wskazań metodycznych do- 
tyczqcych założeń i celów, doboru tematów, form opisu, układu i wystroju 
... ewnętrznego. Materiał ten warto jednak dopełnic pra1ctycznymi wskazaniami 
etapów pracy i rodzajów operacji zwiqzanych z konkretyzacjami różnych 
Y'Pów zestawów wzorcowych. Uwagi te oparte zostanq na doświadczeniach 
krakowskich z prób opracowe.nla modelowej struktury zbiorów biblioteki fi- 
lialnej oraz zestawów podstawowych: Najwybitniejszych dzieł współczesnej 
prozy (1977); lektury obowiqzkowe, nadobowiqzkowe i zestawy filmow prze- 
widziane w programie szkoły dziesięcioletniej (1978) oraz Literatura piękna 
dla bibliotek. Spis' podstawowy (1981) x); opracowane przez zespół kierowa_ 
ny przez dra Jacka Wojciechowskiego, 


6, Próby konstruowania 
Zarówno mOdelowej struktury zblOrów biblioteki filie.lnej jak i jej rzeczowe 
!conkretyzacje w formie zestawów podstawowych lektur, literatury współczes- 
nej czy literatury pięknej dla bibliotek, miały na celu pomóc bibliotekarzom 
bibliotek terenowych w racjone.lnym kompletowaniu żywych czytelniczo zbio- 
r6w bibliotecznych. w prowadzeniu prawidłowej selekcji materiałów zdezaktu- 
alizowanycp z uwzględnieniem zarówno potrzeb i zainteresowań środowisk, 
grup społecznych I zawod, 'Ych jak i historycznych uwarunkowan cywilizacji, 
gospodarki i kultury społeczeństwa. 
A) Podstawowym elementem tej próby jest analiza demo
raficzno-społeczna 
środowisk obsługiw
ych przez biblioteki, przeprowadzanie typolo
ii rejonów 
obsługi I Ich cech społeczno..demograficznych, zawodowych i kulturowych je.- 
ko podstawy okre'lajqcej ramy orge.nlzacyjne i typy funkcji bibliotek w śro- 
dowisku, 


X ) Llteratura plęlma dla bibliotek. Spis podstawowy. Kraków; Miejska Bi- 
blioteka Publiczna 1981 



- 19 - 


a) biblioteki unlwer.alne wieJ.lde ( Iz: odmlał'\(\ wlelkomleJ.ldch bibliotek w 
o.ledlach o rozproszonej zabudowie I typie kultury rolnej) 
b) blblloteld malomleJ.lde .( mleJ.ko-am1nne) 
c) blblloteld wlelkomleJ.lde wlelooddzlałcwe I wielofunkcyjne 
d) wy.pecJalIzowane typy bibliotek (blbl, .enlora, Qłuchonlemych, ociemnia.- 
łych, .tareJ ksl
1d Itp.). 


R6:f:nlca .zaplecza .połeczno-demoaratlcznego I wyznaczeJ
ce Inne funkcje 
hipotetyczne zalntere.owanla odblorc6w wre.zcle odmienny z_l..g I wlelko'ć 
zblorow, a łnkżE' ata.n organlzacyjno-lunl(cJonBlny .twar"'.£.J
 
B) pod.ławy kon.trukcyJne do kreowania modelu .trukture1neaa zbiorów w 
w co neJmnleJ 3 wariantach: 
a) un1wer.e1nvm (o atrukturze 40'Jb literatury pl
kneJ dla doroałych. 25 'II> 
pl'mlenn1ctwa dla dzieci I 35'11> literatury niebeletrystycznej): 
b) Jednoarupowym: dla doro-łvch (60 'II> literatury piękneJ,' 40 'Jb pl'mlennlctwa 
niebeletrystycznego) albo dla dzieci (75'11> literatury pięknej dla dzieci, 
25'11> pl'mlennlctwa Inform8Cyjno-populaJT\onaukowego); 
c) wieloRI'UDowvm (wielofunkcyjnym) '.tanowll!jcym Jekby poł
czenle dwóch 
lub trzech typów Jednogrupowych (JednofunkcyJnych) , 
C) Zr6dłem tych konstrukcji mog
 być wł_ne badania 'rodowl.kowe. pozwa.- 
la.J
ce okre'lIć model oczeldwanv, analiza kI1ku reallzowłU\Ych ,(rzeczywl.łych) 
cblorów. albo przeprowadzenie analizy por6wnawczeJ po.tu1owanych wcz:e'nleJ 
modeli np. Wandy D
brow.ldeJ, Stanisława Sleldenlkłego I Klary Slelderycz 
(1957), Ryazarda Przelaskow.ldego (1967) lub Jadwlal KołodzleJaldeJ (1976) 
I na Jej podstawie utworzenie modelu &aktualizowanego, 
D) Teoretycznv model etruktury zbiorów trzeba poddać konfrontacji praktyc_ 
neJ przez ze.
wienle go w cz...ciach lub w celo'cI z zawarto'cI
 zbiorów 
realizowanych oraz z modelem o z l' k1warrvm przez czytelników, o.ll\8nl
tym 
poprzez badanla .rodowlekowe lub przynajmniej przez ana1lZ4ł zapotrzebowań 
c kart ksl
1d I Juirtoteld dezyderat6w. 
E) Zweryfikowany model .trukturalny .
owl punkt WY.I'cla do opracowanIa 
konkretnych zestawów wzorcowvc tt. Jeko ir6dła doboru zbiorów I Informacja 
oraz ayatematycznego wycof:fWanla materiałów mu-twych czytelniczo. 1)t cayn- 
no'cI. wymagaJ
ce rozleatej wiedzy I kompetencji w ro:f:nych zakr-ł.ach pl"- 
mlenn1czych których nie mo:f:e zapewnIć Jedna o.oba wykorwJ
 c reauły ce_ 
poły, Wyapecjallzowanl bibliotekarze; Inetruktorzy .pecjQJJ'cI. pracownicy In- 
formacji, pracownlry .pecjall'c1 innych dzlel6w lub pozyakanł apecjall4c1 - 
Innych Inatytucjl (wydawcy, księgarze. krytycy literaccy, członkowie etowa.- 
rzyazeń I organizacji .połecznych), Praca ta mo:f:e być wykonana całc'c1o- 
wo dla po.zc;:zeg61nych typów bibliotek dla dzieci, dla doro.łych lub neJcc'l"- 
clej _ etapowo wecłłua cakre.ów tematycznych: 



- 20 _ 


a) Uteratura piękna dla doro.łych 
b) Uteratura dla dzled I młodzieży (łub odrębne pl'mlennlctwo dla młodzieży) 
c) pl'mlennictwo nlebeletryatyczne (z podziałem na tematy odpowiadajqce 
poazczególnym zakreaom wiedzy I trupom wiekowym), 
Zeatawy te bywe,)q częato uzupełniane od
.bnyml aplaaml lektur azkolnych, 
czy.eatawaml .pecjalnym1 (jak np, J<.Jeaozblór podrecznv aromadzldeJ bib- 
1I0teld p
bllcznej. Wyd. 2 zmlen, I uzupełnione, W-wa 1970 w opracowaniu 
LeokadII OpłaWIIldej J aeleny Wlęcek z IK1Cz BN). 
F) W'ród mo
lIwo'd praktycznych rozwIqzań tego typu zestawów ne,)cz.
 
cleJ występuje naat'łpujqcy wariant: 
a) dokonanie azeroldego wyboru dzieł reprezentowanych w oparciu o biblio- 
are.fle ogólne bleżqce lub apecJallatyczne lub o dobrze prowadzony kał- 
log blbllot!1d woJewódzldeJ, 
b) .-weryfikowanie tego zeatawu w wybranych bibliotekach w konaultAcjl c 
czytelnikami. 
c) .aoplnłowanie fachowe przez dobrany ze
pół konaultantów recenzentów, 


W przypadku powierzenia wykonania zeatawu oaobom z zewnqtrz. weryfikacji 
proponowanego z_tawu dOkonuJq bll.Jllotekll.rze, a oplnluJq również konaultan- 
ci fachowcy (kryteria doboru), 
G) Przekonsultowany z_taw zoałĄje poddany obr6bce technicznej I przełe- 
zany do zwielokrotnienia w ustalonym wcze'nleJ formade I nakładzie uwz8lęd- 
nle,)qcym potrzeby nie tytko właanych bibliotek, lecz tak:te wymian. między- 
blbllotecznq. 


7', Praktyczne wykorzystanie zestaw6w W"Zorcowych, zalecone z reguły w m_ 
todycznych _kpzówkach. poleaa nas 


a) por6wnanlu wzorca z reallzowanym zakresem zblor6w 
b) odnotowaniu r6:f;
c 
c) uwz8llldnJenlu braków bleżqcych atrat w planach zakup6w, 
NI.&aa
lonq lecz nadal nlec10cenlanq roi. apełnlajq te z_tawy w lcazłałło.. 
wanlu zblor6w do nowych bibliotek. zwłaazcza w obecnej aytuacJf kryzyau 
kal¥ld. ady półld kal.garalde puato_zeJq a biblioteczne magazyny rezerw 
g-łtownle topnleJq. W aytuacJl przec1łuże,)qcejo _I. Inlekoordynowanego 
proc_u wydawnlczeao, poddaneao nael_kom praw rynkowych, wymykajqcych 
al. apołeczneJ kontroli lnatytucJI upoWllzechnlanla. akompletowanle podstawo- 
wego &aaobu zbiorów bibliotecznych wymaga systematycznej pracy od !I do 
10 lat. Granice te wyznacza przede wazyaUdm częatoWwo'
 W"Znowleń kal... 
jar.ldch, W tak dłuaotrwałym proceale, przy częato zmlnlajqcych si. biblio- 
tekarzach, c_tawy W"Zorcowe .ł. nlezaatqplone, 



- 21 - 


8, W przeciwień
twie do innych wzorc6w 2Bstawy bibliografIczne m
q tę wadę;, 
ż e się; szybko starzejq (zwłaszcza spisy wydawnictw popularno-naukowych 
i społeczno-politycznych), Ponadto uleg
q dezaktualizacji z upływem czasu 
w miarę; ukazania się; nowych wydawnIctw, 
Przeciwdziałanie tym procesom systemem tradycyjnym wymaga samodziel_ 
nych poszukiwań bibliotekarza w bieżqcych bibliografiach lub ofertach rynku 
księ;garskiego l w C'Qarciu o nIe U.l:upełnianie spisów o nowe publikacje lub 
Z'5stę;powanie przestarzałych informacyjnie publikacji aktualniejszymi, 
Zestawy podstawowe winny być weryfikowane nie rzadziej niż co 5 lat. 
O gromne zasługi w tym zakresie może oddać automatyzacja 'proces6w infor- 
macyjnych, zaplanowana w Blbllotece Narodowej, ktora winna być połqczona 
z bibliotekami wojewódzkimi końc6wkami komputerowymi, 



- 22 - 


STANISLA W KRZYWICKI 


W lila' . SiaKI. 


Biblioteki w strukturze przyszłego 
Uniwersytetu Szczecińskiego 


Wielokrotnie podejmowano w SzczecInie micjatywę utworzenia uniwersyte- 
tu. GodzI .u
 w tym miej.cu przypomnieć, ze 440 lat łemu powołano Peda- 
Qoglum .zczecińllkie, które z czasem miało przekształcić .ię; w Uniwersytet. 
inICjatywy po roku 1945 nie miały poważniejszego zaplecza w kadrze 
naukowej i woh do podjęcia tego zadania przez władze, Nie można więc 
wcześnlej..zych ""atalii" widzieć w wymiarze realnych działań, 
Realne prze.łanki do podjęcia teQo ogromnee,o zadania powstały w końcu 
lat lIiedemdzie.i
tych. Rozstrzygaj
cym argumentem jest oczywiści
 .tan kadry 
naukowej, dZlałaJ
cł1J w Szczecinie, Dziś Szczecin :na więcej samodzielnych 
pracowników nauki dla przyszłego uniwer.ytetu niz w CzaIIle powołania uni- 
wersytetów miał pdańsk czy ŚI
sk. 
Na podstawie danych Komitetu d/s powołania Uniwersytetu Zachodnio-Po- 
morskiego z 1982 roku IItan kadry dle przyszłej uczelni liczył ogółem 587 
pracowników naukowo-dydaktycznych. w tym 101 lIamodzlelnych pracownikóv. 
naukowych, Do 1985 roku zgodnie z planemi kształcenia wszystkich Jednos- 
tek naukowych, które przyjęły na siebiE' to zadanie na rzecz uniwprllytetu, 
tytuł doktora habilitowanego uzyska 52 pracownikow; ponadto spoza Szcze- 
cma planuj. .Ię; .prowadzić 36 .amodzielnych pracowników naukowych. Łqcz- 
nie zatem w 19&5 r. Uniwersytet zatrudniałby 189 .amodzlelnych pracowników 
nauki, Stan zatrudnienia w tej grupie pracownikow bę;dzie Więc podobny do 
obsady kadrowej średniej wielkości uniwersytetów krajowych, 
PrzYJmujĄc tę; prognoszę; kadrowĄ, Komitet d/s uniwersytetu dokonał analizy 
przedstawił nastę;puJĄce uzasadnienie powołania uniwerAytetu w Szcze' inie, 
a) Połozenie Pomorza Zachodniego .przYJa wyrmanie mu
dzynarodoweJ, lecz 
z ara z e.... decyduje o tym. że jest to obszar otwart
 na ekspansję; k aj 
ballenu Bał'''¥ku . Morza Połnocnego zwłaszcza państw niemieckich. Histo- 
ria Szczecma śWiadczy o tym najdobitniej. Obecl i. ekspar 9Ja ta ro ::ryV.b 
IIlę w pła.zczyźnle wyśc, u mlę;dz
 dwoma bIlikarni państw, Je D istotnym 
czyrmlklem .tał SIę; rownlez rozw badań naukowych oraz kształce....iE k",dr, 
w t
m o .trukture.cr uniwersyteckic... Por..>wnanle _h lokehoł:acji I Ile 
w tym załozonych po roI< A 3}4 obrazuje rys. 1, 


MieJ.c. .zcze
 Jlne przypada tut..., ut Iwers -tele. T1 ca: ,sh Łut. m, tuW"1- 
rzyszenlom Rf "'. ukierunkowuJĄC m d 
łaln- Akoweo na praw-,p, t 



- 23 - 


n e, kulturowe i ekonomiczne uzasadnienie roszczen terytorialnych. Tej oten- 
sYWle na ziemiach b
d
cych przedmiotem nasilonej penetracji przeciwstaWl
 
my bardzo nieliczny potencjał naukowy, Jego rozbudowanie przez powołanie 
uniwersytetu w SzczeclTue staje, si
 zatem racj
 państwow
 I strategicznI\- 
U niwersytet ten bowiem służyć będzie utwierdzaniu polskości u ujścia Odry 
oraz umacnianiu Psycho-społecznej i kulturowej tożsamości społeczeństwa. 
b) DemografIczne i kulturow£> , Blisko 70 % społeczeństwa rE'glonu to ludzie 
młodzi, wychowani na ziemiach przył
czonych do Macierzy w 1945 r" poz- 
bawionych cil\Słości kulturowej, jakq daje wielowiekowe bytowanie, Znaczna 
Ich część, z racji zatrudmenia w gospodarce morskiej.. kontaktuje si
 ze 
środowiskami zawodowymi kraj6w Europy Zachodniej i Innych kontynent6w, 
Stwarza to .ytuacje, w kt6rych dochodzi do zderzenia subkultur, do konfron- 
tacji odmiennych .ystemów warto'ci.. ideologii i stylów życia. 
Do konfrontacji na takq skalę nie przYQotowuje istniej
cy na Pomorzu Za.- 
chodnim system kształcenia 1 badan, gdyż wymodelcwany został głównie na 
użytek stery produkcji materialnej, Rod:ł::ić on może ponadto ujemne . skutki' 
kulturowe, takie jak przesadny UtyUłaryzm,'- rozluźnienie wi
zl ze wsp6Ino
 
narodow
 oraz osłabienie dyscypliny społecznej.' Wcrunkiem skutecznego 
przeciwdziałania tym negatywnym zjawiskom jest wł
czenie do wspomnianego 
systemu uniwersyteckiego ośrodka nauk humanistycznych, społecznych I po_ 
litycznych, kt6ry b
dzie dawał szerokie, intelektualne uZa8adnienie wartoś- 
c iom patriotycznym i socjalistycznym, Zadan tych bowiem nie wykonaj
 ist- 
niej
ce w Szczecinie wyższe szkoły zawodowe, pozauczelmane plac6wki b
 
dawcze czy też uniwersytety w Poznaniu i Gdańsku, leż
ce o wiele dalej 
od Szczecina niż uniwersytety w GreifsWaldzie, Rostocku i Berlinie oraz w 
podobnej odległości niekt6re ze skandynawskich, 


c) Gospodarcze i społeczne, Dzi
ki nadmorskiemu położeniu re8ion spełn.l.:l 
wiele tunkcji ogólnokrajowych, szczeg6lnie w zakresie gospod
rki morskiej; 
w przewozach ładunk6w drog
 inorsk
 ponad 80 % krajowej wielkości jako 
zaplecze dla Śl¥ka l Wielkopolski, w tonazu CIoty transportowej około 70 % 
krajowej wielkości. w rybołówstwie morskim ponad 50 %, w przeładunkach w 
portach morskich ponad 40'Jb: w przemysie, zwłaszcza bezpośrednio zwiqza- 
nym z gospodarkq morsk
, stoczniowym, produkcYJnym i remontowym, konte- 
nerowym wyposażenia okrętowego; w przemyśle ukierunkowanym na przet- 
warzanie 1 uszlachetn.iftn.le surowc6w przewożonych transportem morskim J 
- rvdl¥lowym (kwas lIiarkowy - ponad 40 % produkcji krajoweJ).. nawozy to_ 
torowe w przeliczeniu na czysty IIkładmk łl\czme z WIeloskładnikowymi _ 36 % 
produkcji krejoweJ. energJ.a elektryczna ponad 10 % zainstalowanej mocy, pro- 
dukCJa papienA r6wrueż porad 10 % produkcji w ':raju; w rolnictWIe, w kt6rym 
około 70 % uzytk6w rolnych należy do wysokotowarowego sektora uspołeczruo- 




 


z S R 


--- 


------.-, 
\ 
" 

 
. 
{/ 
", 
, 
. 
t 


Imm
'n'£n' Ił' filUJ.tnl S'Jt:
ł' r:U.TUru . Ii::mu "ÓLIWOQ
O 


. .-1wnyte' ,"ch wybrze_y morskich (por, rys, 2), Wiqże się to 
nie tyle ze skr "ar em l..1taj głównych azlakow handlowych co ze specy_ 
flkl\ obszarvw przymor-kich i podobienstwem Ich problem6w.' niezależnie od 
zerok, ci 8 1 ,vaticzp j, Walory Polski rozpatrywane w tym aspekcie.uzasad- 


x ) HistorycznE uk!oztałtowana kraina geograticzna. obejmujl\ca m, In. vlOj, 
szczerińskle..- kosZalińrkie I CZ':ŚC10WO &łupakie, 



- 
. 


M, PóŁNOCNE 


z S R R 


- 
. 



 


J'* 


.... 


lI\ft8I 


.,... 2 
1JUłł'Elłft"JE"n' 1ł' 
 STREF}' BUnlru . MURU PÓIJIOQKO 


.--. . -- . 
 .. łIa,)IIII rra.-:t.. 811htla 



- 27 - 


niaj
 zatem powołanie Uniwersytetu w SZC2ecinie, ukierun
owanego m, In, 
na prob'emy krajów Południa. przygotowuj
cego spor
 liczbę młodych Pole.- 
ków do podjęcia pracy w tych krajach i dla tych krajów, W dialogu państw 
Południa i Północy, który się rozpocz
ł, nie powinno zabrakn
ć Polski, któ- 
rej historia i kultura wskazuje na duże możliwości wzajemnego porozumienia 
się, 
W strukturze funkcjonowania nauki, Uniwersytet spełniałby cztery bloki 
zadań: 


1). ośrodka kształcenia kadr oraz badań naukowych w specjalnościach def.._ 
cytowych w skali kraju a służ.."cych morzu" Odnosi się to zwłaszcza do oce- 
anograCii.. technik i technolog.ti rybac
ch, biologiJ morza i środowiska przymo_ 
rza; pozyskiwania i przetworstwa surowców żywnościowych pochodzenia mor- 
skiego, zwłaszcza niekonwencjonalnych.. jak wodorosty, kryt,' antarktyczny, 
glony, drobnoustroje; transportu morskiego i środl
dowego, ekonomiKi portow, 
planowania i ekonomikI rozwoju miast i regionów nadmorskich oraz turystyki 
n.!dmorskiej i wypoczynku, Specjalności te wymagaj
 wsparcia szerzej rep..- 
rezentowanymi niż dotychczas wynikami badań matematyczno-tlzyczno-chemicz- 
nych oraz wynikami badań przyrodniczych i ekonomicznych, 
2) ośrodka kształcenia i badan w dziedzinie nauk humanistycznYCh, społecz_ 
nych J prawnych, zwi
zanych ściśle z pozost.
i rodzajami badań, sh.1ż
cych 
także podnoszeniu kultury morskiej społeczeństwa, Byłyby to obok filologii 
polskiej, filologie obce, naukI historyczne i społeczne, ukierunkowane na ba- 
dania stosunków polsko-skandynawskIch oraz słowi>u1sko-germańskich, a tak_ 
z e nauki prawne w zakresie pr
wa morskiego. finansowego i międzynarodowe_ 
go prdwa przewozowego, prawa międzynarodowego _ publicznego i prywatne- 


go, 
3) centrum studiow, badań i informacji, ukierunkowanego na kraje Południa 
i wyspecjalizowanego w upowszechnianiu wiedzy o kulturze, warunkach przy- 
rodniczych, problemach gospodarczych, społecznych 1 politycznych tych krajów 
o raz wymianie intelektualnej j świadczeniu ush.1g w takich dziedzinach, jak 
transport morski, uprawa I eksploatacja zasobowożywionych i nieożywtonych 
mórz, przetwórstwo i przechowalnictwo żywności, kształtowanie I planowanie 
regionów na styku l
d - morze, badania społeczne, archeolo£lczne, etnogre.- 
flczne i inne, 
4) centrum integrujl\ce środowisko naukowe Szczecina. koordynujl\ce badania 
naukowe w zachodniej strefie polskIego Bałtyku I prowadz
ce wymianę Inte _ 
lektualni'\ z ośrodkami naukowymi krajów morskIch oraz z naukowymi oŚrodka- 
mi polskimi. Możliwości w tym zakre&le ilustruje rys, 3. " 


Uniwersytet Jako odrębna jednostka dydaktyczno-naukowa współpracować 
będzie z funkcJonujl\cyml nadal szkołami wyższymi Szczecina 



--1"",\ 
, ' 
, \ 
I \ z 5 
I 1 
I " 
-łIlw. ' " 
. , '- 
.: I 
I \ 
./ .. 
l,' ) 
, 


. 


, 



'- (' 
. ......\ 
r 


\ 


Bys. , 

 BtZPQSR£DH 1EJ WYMIAh'Y HAUwr
cl PRZr

 mm
!ERSnEn' 
 Q
h'lG-P:)?:oRSKra;O 'H SZ[lEmu
 


_ _ ___ .ci........., 
 --'* 
_ _ __ .ci..,......., .a...s.. - -" ..... 


-.. 



- 2 


Politechnikq Szczecińskq 
- Akademiq Rouuczq 
- Pomorskq Akademiq Medycznq 
Wyższq Szkołq Mo rskq 
,r plac wkami PAN i towarzystwami naukowymi. 


ałożeniem więc koncepcji jest zachowanie dorobku szczecińskich szkoł 

 i'J..S.1:ych oraz podstawowych struktur, stanowiqcych o r. bności uczelni 
profesjonalnych, 
Zrealizowanie koncepcji Uniwersytetu da podstawy do scalenia naukowego 
CJ rodka szczecinskiego i jego ukierunkowania na zadania nowej polityki mor_ 
skiej Pańc;twa. spożytkowania położenia geopolitycznego i geograficznego 
Pomorza Zachodniego dla pomnożenia dorobku narodowego, 
Dla o iqgnięcia powyższego celu postuluje się przyjęci. następujących 
działań: 


a) wykorzystanie istnieJqcego potencjału naukowo-badawczego Wyższej Szko- 
ły PedagogIcznej. Wydziału Ekonomicznego Politechniki Szczecińskiej, Wy- 
działu Rybactwa Mo rskiego. Technolgli Żywności Akademii Rolniczej, Zak- 
łada się pozyskanie pracowników naukowych z wyższych uczelni i pla- 
c(..wek PAN, 
b) przyjęcie częsci istniejqcej bazy lokalowej szczecińskich uczelni, 
) sukce ywne rozbudowywanie Istnlejqcych placówek, 


uziałania te powinny umożliwIć utworzenie nastqpujqcych jednostek nau- 
kowo-clydaktycznych Uniwersytetu: 
Wydziału Nauk o Morzu lub alternatywnie: 
- Wydziału Biologii Morza i Wydziału Nauk o Zywnośc1 
Wydziału Ekonomicznego 
Wydziała Matematyczno-Fizyczno-Chemicznego 
- Wydziału Nauk Humanistycznych I Wydziału Nauk Społecznych oraz 2 
instytut w na prawach wydziału Instytutu Prawa i Administracji oraz [nstytutu 
Kultury Fizycznej I Turystyki, 
Zakłada się. że Uniwersytet £zczeciński będzie kształcić od 7 - 8 tys, 
c; tudent6w na stucUach stacjonarnych. wieczorowych i zaocznych. a więc ty_ 
J e ile dzi 
 kształc \ plac .wkl naukowo-clydaktyczne. kt6re weszłyby do struk- 
tury przyszłej uczelni, 
Przed-tawiłem ob-'l:erniej dorobek merytoryczny Komitetu dIs Uniwersyte- 
tu zrZLcini " J, 
talpnia majq zasadniczy wpływ na formowanIe polity- 
ki rromedzenia zbior')w r kształtowama siecI bibliotecznej, Jak widać z powyż- 
. z o prze
q' l jest wiele obszarów tematycznych w przyszłej strukturze 
u czelnI. skromnie reprezentowanych 'w zasobach bibliotecznych, 
Bibliotekarzy najbardziej interesuje perspektywa rozwoju sieci bibliotek 



- 30 - 


uczelnianych. Jak wiadomo w Gaańsku I na Slqsku bazę bibliotek uczelni
 
nych tworzq biblIoteki instytucji, ktore weszły w skład uniwersytetu. Pozos- 
tawiono poza zasIęgiem tych uczelni dwie ra,ajwiększe bibl10teki dzl
eJqce na 
tamtym terenie: BIbl10tekę Gdańskq i Bibliotekę 
lq.skq, 
Utworzony dec
jq Wojewody Szczecińskiego Komitet d/s powołania Uni- 
wersytetu Zachodniopomorskiego w SzczecInie przYJqł" koncepcję przedstawio- 
nq przez 'rodowisko bibliotekarzy, 
Wychodzqc z założenia, że jednq z pOdstawowych instytucji zaplecza 
naukowo-badawczego uniwersytetu powinna być biblioteka z odpowiednim za- 
sobem zbiorów, funkcję Biblioteki Głownej może pełnić ;edynie Ksiqżnica 
Szczecińska. Ma ona bogate zbiory liczqce ponad 1 mln, jednostel<:, Pocho- 
d zq one z zabezpieczonych zbiorów byłych biblIotek Pomorza Zachodniego 
or!W: lIcznych zakupów, wymIany i darów dużych bibliotek Krakowa, Lubbna, 
Warszawy. Od 1969 roku placówka ta otrzymuje krajowy egzemplaz:z obowiqz- 
kowy piśmiennictwa polskiego. Zgromadzenie w Szczecinie tak dużych nauko- 
wych zbiorow biblIotecznych jest uważane za jedno z najWIększych oslqg_ 
nlęć kulturalnych, Uzupełniajq te zbiory zasoby zgromadzone w bibliotekach 
W
szej Szkoły Pedagogicznej, Państwowego Archiwum w SzczecInie oraz 
"v1uzeum Narodowego, 
Kslqżmca SzczecIńska otrzymała w 1965 r, prawa biblioteki nauko-"'L). 
D eC
Ja ta spowodowała dalszq rozbudowę zbiorów naukowych oraz rozpo- 
częcie planowej organizacji informacji naukowej, Ważnym dzj4łaniem było zor- 
o _ 
ganlzowanie ośrodka prac nad bIbliografiq regionalnq. obejmujqrq pI
mlennic_ 
two kreJowe zagraruczne, 


KslqznIca Szczecińska będqc blbliotekq ogolnq, od połowy lat pIP dzie- 
siqtych zwiększa zakupy zbiorow z zakresu nauk spdecznych i humanistycz- 
nych, Działanie to było podyktowane faktem Istnienia bibliotek wyższych uczel_ 
nI w Szczecinie. Rozpoczęto równocze nIP działalua (przy wspołpracy m, In, 
bibliotek NRD) zmierzajqce do zgromadzenia cało ::i pi 'miennictwa o Pomorzu 
Zachodnim we wszystkich pr ekrojach czasowych I przec;ln lotowych w Ks1r
- 
nicy SzczecInskiej, 
Władze szczecińskie pra! 
rzenie jej funkcji podjęły dE 
go planu Ksiq_nica Lzcz uoSka 
i posladac... ok. 800 mi" w z:ytelni
 h, 
ta ok. 
 tys. studentow, 
Ksiqżnlca -,zczeciń.ska pełniqc nadal funkCJe bIblioteki re onalneJ I 'dz 
utrzymywana ze środków kultury I sztuki, Jej rozbudowa będzie fmaT'sowana 
a Narodowego Funduszu Kultury, Przyjmujqc te załozenia, zapewnia się In- 
tegrację całego systemu bibliotecznego w regionie zwiększajqc tym samym 
oddziaływanie Biblioteki na środowisko, 


<1peNn1c dalszy rozwój Bibliotec ,roz c- 
rozbudoWIe, Po pełnym zrealizowdniu te- 
r.. -ła I--'"mieścić 2,5 mln, wolu 
in 


kI lalnie z usług K__,,\znlc' korzys- 



- 31 - 


Proponuje się powołanie następujqcych bibliotek wydziałowych: 
BlbUoteka Nauk Humanistycznych i Społecznych, Biblioteka ta powsta- 
łaby na hazie obecnej Biblioteki Gł6wnej WSp, Do jej obowlqzk6w na.- 
leżałoby gromadzenie I opracowanie zblor6w dla bibliotek wydziałowych, 


Biblioteka Matematyczno-Przyrodnicza 
Biblioteka Wydziału Ekonomicznego (powstała na bazie obecnej BlbUote- 
ki Wydziału Inżynieryjno-Ekonomicznego Politechniki Szczecińskiej), Bi_ 
blioteka ta obsługiwałaby kierunek Prawa i Administracji, 
Biblioteki Wydziałowe będq nastawione na pełnq obsługę studentów, 'srod_ 
ki na ich utrzymanje zapewniałby resort Szkolnictwa Wyższego, Pracę biblio- 
tek wydziałowych koordynowałaby Ksiqżnica Szczecińska. Zakłada się prze- 
jęcie do bibliotek wydziałowych części zbior6w z innych bibliotek uczelni 
s zczedńskich za zgodq ich rektor6w, 
Ksiqżnica Szczecińska będzie miała zadanie koordynacji polityki grona- 
d zenia zbiorów. ich udostępniania a przede wszystkim zoraanizowania nowo_ 
cz onego ośrodka informacji naukowej, W ośrodku tym będq Skoncentrowane 
prace bibliograficzne i informacYJne na rzecz uczelni regionu, Bazę technł_ 
c znq dla tego ośrodka (lOkal. urzqdzenla techniczne. bazę poligraficznq) 
zapewni się w ramach rozbudowy Ksiqżnicy. 
Ważnq plac6wkq przyszłego uniwersytetu powinien być nowoczesny zak.- 
ład małej poligrafii. Można go zorganizować na bazie zakładu poligraficznego 
S zcz£>cińskich Zakładów Graficznych. Organizację zakładu małej poUgrafil 
przejmie na siebie administracja Wyższej Szkoły Pedagogicznej. 
Ważnym i sprzyjeJqcym elementem dla Uniwersytetu Za chodniopomorskie- 
go jest fakt powołania w 1982 r. Wydawnictwa Panstwowego "Glob" w 
Szczecinie oraz Oddziału Zakładu Wydawniczego Ossolineum. Fakt ten two- 
r zy duże mozliv.ości lokalnej działalności wydawniczej dla szczecińskiego 
&rodowiska akademickiego, 
Przedstawiony tu :ł: konieczności skrótowo model nie należy do oryginal_ 
nych, Takle rozwiqzanie występowało i występuje w wielu krajach. Może 
by<... on jedynie szokujqcy w naszej polskiej praktyce. rozkochanej w po- 
działach resortowych a nie zadaniowych, Sqdzę.. że koncepcja ta w natural_ 
ny sposób mogła sip zrodzić w naszym Szczecinsklm środowisku. gdyż ma 
ono tradycję systemo-nego widzenia bibliotek w regionie. Trzeba tej koncep- 
cji dać szansę sprawdzenia się. więcej wtedy moze będzie przykład6w rac:- 
jonalnego wykorzystania środków społecznych na poszczeg6lne zadania. 



- 32 - 


n:CYUA jUDER 
1.\:.'-JlISZ GLAPA 


Y\' I \1 BP - Szczecin 


Poszukiwania bibliograficzne literatury 
o Pomorzu Zachodnim w Bibliotece 
Uniwersytetu Greisfwaldzkiego 


Biblioteka Uniwersytetu Greifwaldzkiego powstała wraz z założeniem 
.czelni w 1456 roku, a za jej twórcę uwaza się pierwszego rektora Uniwer- 
",ytetu. ówczesnego burmistrza miasta, Heinricha Rubenowa, Dzieje Uniwersy- 
tetu, a takze Biblioteki Uniwersyteckiej szczegółowo przedstawiajq prace: 
"F'estschrift zur 500_Jahrfeier der UnlversitS.t Greifswald, 17,10,1' 5t.,. Band 
I _ II, Greifswald 1956" (tu zwłaszcza interesujqcy dla nas jest artykuł Wil- 
helma Brauna: Aus der GeschIchte der UniversitRtsbiblioU1ek) oraz "Das 
10j&1rige Jubil8.um der UniversitS.t Greifswald 1956". Warto nadmienlć.ż.e prace te 
.ko dar UnlversitS.tsbibllothek Greifswald dla WiMBP znajdujq s w Oddzia- 
Pomorzoznawczym WiMBP w Szczecinie. 
rromadzone od wieków zbiory Biblioteki (dalej używamy skrótu UB Gr ) 
_I'ry W dużej czę d _ z racji lokalizacji Uniwersytetu - na pi .miennic- 
pomorskim, toteż je
t wysoce prawdopodobne, iż Biblioteka T]nlwersyte- 
t.u im, Ernsta MorHza Arndta w Greifswaldzie posIada obecnie naj 1.1 , ęl zy 
zbiór literautry pomorskiej wydanej do 1945 roku, Mimo słusznych "'4 t pliwoś- 
cI. czy katalogi UBGr ujmujq całość piśmiennictwa dotyczqcego Pomorza, 
stanowiq one jednak najszerszq bazę wyjściowq do badań tego piśmiennictwa. 
Celowołć prowadzenia podobnych badań uzasadnia nIe tylko ,oraz powszech- 
niejsze zainteresowanie społeczeństwa problematykq reglOnalnq, ale tald:e co- 
raz bardziej realna perspektywa powołania Uniwersytetu Zachodniopomorskie- 
qo, Istnieje więc pilna potrzeba sporzqdzenia w mIarę pełnego war&ztatu in- 
formacyjno-bibllografIcznego. dotyczqcego piśmiennictwa pomorzoznawczego 
oraz niezwykle bogatego czab
pI.;mlennictwa pomorskiego sprzed 1945 roku, 
w postaci kartotek lub wykazów, a poiniej. byt może nawet w formie wy(!aw- 
nlctw, tworzenie takiego Informatorlum reglonalnL o będzie Wił c probq upo- 
rzqdkowanIa naszej wiedzy o wydawnictwacl, pomorzoznawczych czasop- 
miennictwte pomorskim wraz z umiej 3wieniem ich w konkretnych bibliote - 
kach. co będzie niezwykle pomocn
 naukowcom, p.,dejmuj...cym pracE badaw- 
-:2 nad przE"9zł., ciq Pomorza. studentom l miłe nikom naszE"-O regionu. 
r ranie informl torium jest zadaniPM obli< z:onym na wiele lat. jednak 
nipm<..żliwym do zrf'alizowania. 
Pomysł ten (co prawda ograniczony do sporz dzenla wykazu czasopism) 
powstał lalka lat wcześniej. kiedy to ówcześni pracownicy OddzIału Pomorzo- 



- 33 - 


znawczego WIMBP w Szczecinie, mgr Janina Parafiallowicz I mgr Przemy_ 
ław Fenrych przebywali w BibUotece Uniwersyteckiej w Greifswaldzle, (!)w 
pobyt w 1979 roku przyni6sł wstępnq orientację w wielkości zbior6w pomor- 
s kich w UBGr, Plonem tego wyjazdu był też ar
uł zatytułowany "Biblioteka 
Uniwersytetu Greifswaldzkiego" , zamieszczony w Bibliotekarzu Zachodniopo- 
morskim 1980 nr 1 s,26-30, Autorzy poświęcajq część swego om6wienia prze- 
glqdowi zbior6w pomorskich w UBGr. ze względu jednl'\l- r.ł1 tytuł artykułu 
robiq to dość pobieżnie, 
Dzięki ogromnej życzliwości Dyrekcji Biblioteki Unlwersyt!,!ckiej w Grelfs- 
waldzie i dobrze ukła.dajqcej sIę współpracy z WiMBP w Szczecinie poszu- 
kiwania biblioĘraficzne o Pomorzu Zachodnim mogły być kontynuowane przez 
autorów poniższej notatki, Nasz pobyt w dniach 25 - 31. X, 1902 r, w Greif- 
a waldzie stanowił drugq fazę pracy nad informatorlum regionalnym - gromadze- 
nie wstępnych informacji bibliograficznych o piśmiennictwie pomorzoznawczym 
(zajmujqcym się problematykq pomorski\) I czasopiśmiennictwie pomorskim 
(ukazujqcym się na tereni
 Pomorza), 
Podstawq penetracji bibliograficznych stały się 3 tomy katalogu rzeczo- 
wego ) Sachkatalog) obejmujqcego historię Pomorza ) Geschichte pommern) 
do 1959 roku, a także dwa tomy zawierajqce wykaz czasopism pomorskich, 
zgromadzonych do 1945 roku w UBGr (wykaz ułożony jest według miejsc 
wydania czasopism w porzqdku alfabetycznyY:1.) 
Na zawartość katalogu historii Pomorza składajq się następuJqce poddzia.- 


ły: 


1, Bibliografie, 
2, Druki og6lne. 
3, Og6lne historie Pomorza: 


a) ir6dła: - dokumenty 
_ dawniejsze ir6dła 
b) om6wienie.. 


4, poszczeg6lne okresy, 
5. poszczeg6lne regiony: 


a) Vorpommern: - Szwedzkie NeuVCirpommem 
l Rugia 
_ Pruskie Vorpommern 


b) Ostpommern. 
6, Poszczeg6lne miejscowości (alfabetycznie). 
7, Pomorskie rody, biografie i pamiętniki: 
a) r6d kslqżęcy 
b) pozostałe rody (alfabetycznie), 


Całość stanowi więc przebogatq dOkumentację piśmiennictwa pomorzoznaw- 
c zeg9 od czasów najdawniejszych, szczeg6lnie cennq 
e względu na wykaz 
bibliografii pomorskich. zaczynajqcy się od prac J,C,C. Oelrich&a z drualej 



_ 34 - 


połowy XVIII wieku a kończqcy się na Bibliografil Rugii (1945-1954) W, Ru- 
dolfa i A. Burkhardta, wydanej w Rostocku w' 1955 r, (BibliographIe der Insel 
ROgen (1945-1954 ). 
W wykazie tym niezwykle ważnq pozycjq jest 3-tomowa "P"mmersche Bi- 
bliographIe" obejmujqca całość piśmienmctwa o Pomorzu w latach 1899-1939, 
Bibliografia ta została złożona z corocznych dodatków bibliograficznych sta.- 
nowlqcych część czasopisma "Pommersche Jahrbł1cher", które było wydawane 
przez 
Ugisch-Pommerschen Geschichtverein zu Greifswald und Stralsund 
od 1899 do 1939 roku, W księgozbiorze Ksiqżnicy Szczecińskiej zachowało 
się jedynie 13 rocznIków tego czasopisma, częściowo L.zupełniejq je zbiory 
Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Szczecinie, nie stanowi q one jed- 
nak kompletu bibliograficznego, 
Warto przy okazji doc'lać, że od 1924 do 1939 roku autorem dodatku biblio- 
graficznego w "Pommersche JahrbUcher" był doświadczony bibliograf Hans 
Ziegler, który wcześniej (w latach 1912-1922) prowadził dział bibliograficzny 
w "ZeitschrUt fOr deutsche Mundarten" zatytułowany "Bibliographie der nieder- 
leut.5chen Literature Pommerns", Publikował także przedmiotowe zestawy bib- 
.iograficzne w czasopiśmie "Pommersche Heimat", Hans Ziegier był pracowni- 
kiem Bibliotek! Uniwersyteckiej w GreUswaldzie do lat 60-tych, 
Pracę nad katalogiem hIstorh Pomorza rozpoczęliśmy _ w oparciu o ana- 
lizę dotychczasowych potrzeb czytelników Oddziału Pomorzoznawc.zego WIMBP 
- od poszukiwań bibliograficznych na temat poszczególnych miejscowości Po- 
morza. W tym miejscu czytelnikom należy się pewne wyjaśnienie pojęcia"Po- 
morze", gdyż jest to termin wieioznacznie stosowany w historiografii, co zresz- 
tq jest widoczne także w katalogu UBGr - Geschichte Pommern, Tematowi te- 
rn u należałoby chyba poświęcić odrębne rozważania. Obecnie należy _ jak 
.ię wydaje - przyjqć, Iż termin ten określa byłe księstwo Gryfitow tj, tereny 
na wsch6d zach6d od Odry, p6:£niejszq prowincję pruskq "Pommern" w od- 
r6żnieniu od "Pommerellen" (Pomorze Gdańskie). W naszych poszukiwaniach 
bibliograficznych skoncentrowaliśmy sIę na części Pomorza tj, na terenach 
na wsch6d od Odry, sporzqd
ajqc spis literatury zgromadzonej w UB Gr, do- 
tyczqcej 53 miejscowości tego ohszaru, 
Szczeg6lnie l1czne okazały się informacje o wydawnictwach dotyczqcych 
Szczecina., kt6rych opis zajmuje w katalo .. eschichte Pommern kilkadzle- 
slqt stron, Na uwagę zasługuje tE.1: fakt, w wykazach literaturowych o po- 
s zczeg6lnyr.h miejscowościach Pomorza wielokrotnie podawano opr6cz prac- 
zwartych, odpowiednie artykuły, publikowane w czasopismach pomorskich I 
nie tytko, Powoływano sl
 także na powszechnie wówczas publikowane spra- 
wozdania roczne (Jahresbericht) różnych miejscowych instytucji, organizacji 
i stowarzyszeń, Nie trzeba też chyba nikogo przekonywać, jak cennym sq 
one przyczynk!em do poznania przeszłości miejscowości, środowiska czy 
regionu, 



- 35 _ 


Dalszy etap poszukiwań bIbliograficznych w UniversIi&ŁsbibliCJthek stano- 
wiło sporzqdzęnIe wykazu czasopIsm wychodzqcych na terenIe Pomorza Za.- 
chodnIego (w znaczeniu obszaru na wschód od Odry), a będqcych w posIa.- 
daniu UBGr, WprawdzIe publikowana w 1936 roku praca MarUna VJehrmanna 
"Die Ipom'nerschen Zeitungen und Zeitschriften In alter und neuer Zelt" poda.- 
wała kompletny spIs czasopism pomorskich i ich umIejscowienie, jednakże 
obecnie jest to praca mocno zdezaktualizowana, Przykłado'J\ o, Wehrmann nie 
pOdaje w swym opracowaniu, iż UBGr posiada trzy roczniod (niestety, niepeł_ 
ne) jednego ze starszych szczecińskich czasopism "WOchenthch StetUnische 
F rag - und Anzeigungs-Nachrichten" wydawanego od 1727 roku, tj roczniki 
1762, 1773 i 1775, Od 1776 r, czasopismo to ukazywało się jako Stett1nis- 
cher InteHgenzzettel, katalogi UBGr rejestrujq 9 zachowanych roczników 
(także niepełnych) z okresu 1779-1908, W zbiorach Biblioteki Uniwersytetu 
G reifswaldzkiego znajdujq sIę także roczniki KOniglige Privileglerte Stett1ni_ 
sche Zeitung od 1759 (nr 8) do 1860 (czasopismo ukazywało się pod tym 
tytułem w latach 1755-1809, potem jako Stettiner Zeitung PriViliglerte), Łqcz_ 
ni
 w U13Gr zgromadzono 72 tytuły prasy szczecińskiej, oddzielnie _ zgod- 
nie z ówczesnym podziałem miasta - potraktowano czasopisma wychodzqce 
w Zdrojach (w zbiorach UBGr -1).. Podjuchach (1) i DqbIu (2). 
Podczas penetracji katalogu czasopism pomorskich sporzqdzono wykaz 
264 czasopis,n (z zaznaczeniem posIadanych w UBGr roczników). wycho_ 
dzqcych w 51 mie.jscowościach Pomorza Zachodniego, Nie jest to Jeszcze 
s pis kompletny, ponieważ praca nad wykazem nie zosŁała zakończona ze 
względu na ograniczony czas pobytu. Ponadto należałoby się zastanowić. 
czy przeglqd czasopism można ograniczyć do tych. które wydawane były na 
terenie dZisiejszego Pomorza Zachodniego, jak to zostało dotqd postanowIo- 
ne, Bardziej słusznym stanowiskiem wydaje się sporz:qdzenie kartoteki obej- 
m.ujqcej wszystkie czasopisma na obszarze historycznego ksIęstwa Gryfltów. 
p onleważ z reguły zawierajq one informacje nie tylko lokalne, ale także wia.- 
domości o Innych, czasem odległych miejscowościach danego regionu. 



36 - 


JULIAN GALCZYNSKI 


BIblIole.. Główn. W:;M - Slczecln 


Wybrane zagadnienia optymalizacji procesu 
profilowania zbiorów w bibliotekach uczelnianych, 
Próba budowy modelu cybernetycznego 


1, Ustalenia wstępne 


Przez profilowanie zbiorow będziemy rozumieć proces ustalenIa zakresu 
treściowego zasobów bibliotecznych, Jak również rodzaJów gromadzonych 
dokumentów _ prymarnych. pochodnych I wtórnych. ich profilu językowego, 
&; tosownie do zadań określonych dla danej placówki, 
Wynika ste,d, że profil zbiorów to ściśle określony zakres tematyczny 
wraz z Jego zasięgiem wydawn1czo-lcrmalnym (rodzaje dokumentów, języki 
opublikowanIa) oraz wewnętrzna struktura zasobów, odpowladaJ/\ca polom za- 
interesowanIa środowiska naukowego (zawodowego) obsługiwanego przez da- 
n/\ bibliotekę. 
W niniejszym artykule rozpatr70ne zostan/\ przesłanki l niezbędne warun- 
ki, które powinny być spełnione, aby proces profilowania zbiorów prowadził 
do wytkniętego celu: odpowiedno&
, (pertynencji) zasobów w stosunku 
o ak- 
tualnych l potencjalnych potrzeb użytkowników zbioru, Co sIę zaś tyczy me- 
tod stosowanych w tym zakresie ZOSUv1/\ one (z braku miejsca) omówione 
w innym artykule. 
Profilowanie zasobów bibliotecznych jest procesem bardzo skomplikowan rrn, 
z wieloma nIewIadomymI, Przy czym mużna założyć. iż Im mnieJ
zy jE''St sto- 
pIeń nieokre loności ( przy podejmowaniu decyzji nabycia), tym wi kszy sto- 
pień pewnołci i'! zgro.)mad2'?ny zasób pozwoli na makc;ymalne zaspokojenie 
potrzeb Informa' yjnJLh słu an g" rod viska. W praktyce profilowanie 
zbiorów reallzo.....ane- jest an :znie do plant')wanIa poprzez cele, Dostoso- 
wanIe zasob v do znanych ,nym stopniu) potrz"b 'rodoWI ka. PrzJ 
czym jest to za :>zpnle 
 nł ym uwz im nił rn skali wiel- 


ko -I zasobu, je
o vv 
W grę wchodzi tu za.s .da mlmn -łlza 'JI . 



 t- 
z.neJ I formai 10-wydawnu zej). 


zWll\zany h 


omadz ni
rll, 


opracowywanIem, prz"rhowywan 
 -'''..... z:blC. w,w porcj do ok- 
reślonych potrzeb obsłu 
v anego )wI a, 
Optymalnym wydawałoby siE' zbi<...rem byłby ta1(l za.- bI.':>llot zny. kt .r, - 
go rz/\d wielkości I struktura Wł WT1
trzna, s' ł
daj/\ca.l! z konkretny.;!, po- 
LYCJI Inwenłarzowych,oJyłyby tak dobran, iż mogłyby liczyć na wił lokrotne 
(l cil\8łe) udo&;tępmanIe, 
 Il\d m o<;n
 by było załozyć, ż.
 poziom trafnośd 



- 37 - 


doboru można mIerzyc stosunkiem liczby udostępnIen do liczby jednostek 
zbIoru (w określonym przedzIale czasu)1, 
Takiego założenia jednak nie mozna w pełni uznać za zasadne, głównie 
dlatego, iż potrzeby Informacyjne użytkowników zasobów bibliotek naukowych 
tj, pracowników nauki. personelu Inżynieryjno-technicznego I studentów, nIe 
s /\ powtarzalne w dłuższym odcinku czasu (z wyj/\tklem części zbIorów o 
charakterze dydaktycznym) one również zmIeniaj/\ się w mIarę postępu prac 
badawczych (w ramach tej 
amej tematyki), niezależnie od procesu starze- 
nIa się Informacji i zmian profilu badawczego danego zespołu pracowniczego, 
Potrzeby tego typu śrotiowiska cechuje duży dynamIzm, Nie sianowi/\ one 
constans. 5rodowisko to odnosi się do biblioteki Instrumentalnie. Traktuje j/\ 
przede wszystkim Jako "zbiornicę informacJi". z kto rej w możgwie najkrót- 
szym odcinku czasu motna czerpać Informacje zawarte w dokumentach (naj- 
lepiej odcinki tekstu), niezbędne do rozwi/\zania aktualnego problemu badaw- 
czego, Wskaznik częstotliwości korzystanIa z poszczególnych dokumentów 
J 
m oże być zatem stosowany w bibliotekach uczelnianych jedynie do zbiorów 
dydaktycznych, 


2, BIblioteka iako układ wz
ędnle odosobniony 


Jeśli traktować bibliotekę naukow/\ jako układ względnie odosobniony, któ- 
rego zadaniem jest pośredniczenie' pomiędzy funkcjonuj/\cym strumIeniem in.- 
formacji dokumentalnej a jej użytkownikami, to na wej:"cIu systemu mamy dwa 
rOdzaje zasileń: 


lnformacjyne (dane o istnlej/\cym strumieniu informacji, upostaciowanym w 
konkrf'tnych dokumentach,odpowiadaj/\cych potrzebom utytkownlków Infor- 
macji ), 
energetyczne (środki finansowe. reguluj/\ce wielkość i strukturę wpływaj
 
cego dokumentalne'ło strumienia informacjI (DSl), 
Na wyjściu ystemu s/\ dokumenty udo!"tępniane według konkretnych za- 
potrzebowań, względnie Informacja faktograficzna lub dokumentalna, opracowa- 
n a na podstawie zbiorów, 
WejscIe i wyj cie t....10 układu s/\ sprzężone zwrotnie, Sprzężenie to umoż- 
U",.a arh 'cułuwaru" potrzeb użytkownik IW. zbioru ( odnośnie do poszczegóI- 
lych dokumLnt a tak_e tematyki podpól zblorow). Odgrywa więc ono rolę 
z:ynnlka ",teruJą zar. wno wielko cI/\ wpływaj/\cego strumienia Informacji 


jak 


je
( 


tr 


&truktur -ł- 


· 
""..
 7 ł 
,;. !.pr;.. żt.rue udgrywa tym Wlększ/\ rolę, im więcej pra- 
yc h, ni jno-t hmcznyct _ i studentów, korzysta ze 
Ij J mac r7V billl
tf' Je-:lnak _< rodowisko uczelniane korzysta rów- 
z ino. ch bibli k, gdzI. przekazuj. swoje dezyderaty odgrywaj/\c Wn 
c7ynnIka steruj/\t.._go doborem księ"'':)zbIoru. 



_ 38 - 


I na odwr6t. czytelrucy z Innych uczelni, instytucji i przedsi
biorstw, ko- 
rzystajqc z dan"'j bIblioteki odgrywajq w nIej rol
 czynnika sterujqcego, 
BIblioteka taka st3Je w6wczas przed dyle>matem, w jakim stopniu jej zbiory 
odzwierciedlać powinny potrzeby środoWIsk pozauczelruanych, Ma to istotne 
z naczenIe, gdy bIblioteka dysponuje ograniczonymi możliwobciami finansowy- 
mi i magazynowymi, 


Schemat nr 1 przeJstawia biblIotek
 jako układ wzgl
dnie odosobnIony 
ze sprz
żenlem zwrotnym, 


WE 


(energetyczne )c::::> 1 
(inform acjyne) 
 


BIblioteka 



 


WY (zbiory adekwatne 
do potrzeb środowiska) 


WE 


dezyderaty aterujqce 


Należy w tym miejscu podkreślić, że w konkretnych warunkach sprz
że- 
I ale to może rue spełniać w pełni założonej roll, N a przeszkodzIe stojq m, in, 
a.st
pujqce przyczyny: 
_ dezyderaty mogq dotyczyć dokumentów nIedost
pny"::h na rynku ksi
garskIm, 
_ dezyderaty dotyczq pozycJi uznanych w bIbliotece za pozaprofilowe. 


'l'en ostatni przypadek może mieć znaczeni
, zwłaszcza w przypadku gdy 
bIblioteka stanowi ogniwo w jednolitym systemie centralnej biblioteki naukowej 
posladajqc wyznaczony profil, stanowiqcy "podpoie" w zakresIe wyznaczon.ym 
przez ten system. 


3 . Strumień Informacii dokumentalnej a biblioteka spec]allstycz
 


StrumIeń Informac]i dokumentalne] odzwierciedla w określonej materialne] 
formie dokonania nauki, pojmowanej jako jednolity system o zasi'i"
u świato- 
wym, Struktura tego systemu jest nlezwykIe skomplikowana i wielopoziomowa, 
Poszczeg61ne elementy systemu zorletnowane tematycznie tworzq ókreślonq 
całość treściowq. J
dnakże nIe można powiedzieć z wystarczajqcq pewnościq, 
by "brzegi" strumieni _ element6w (podzbiory systemu) były hermetycznie od- 
dzielone od "brzeg6w" Innych element6w-strumieni tematycznych, Każdy z 
tych strumieni odpowiada raczej określonej tematyce badawcze] nIż poszcze- 
g6lnej d).3cyplInle wiedzy, Jednakże z uwagi na to, iż każdy *' najmnIejszych 
elementów tych podsystem6w _ dokument, stanowiqcy pewnq jpdnostk
 infor- 
macji, reprezentuje najcz
ścIej wycinek określonych badań nad takim czy In.- 
nym tematem, leżqcym cz
sto w punkcie przeci
cla si
 dwu dyscyplin nauko- 
wych. IstnleJq wi
c trudności z jednoznacznym podporze,dkowaniem go okreś- 
lonej dyscyplinie. 2 ) 
Tak wi
c nie można postawić znaku równości mił:- 
pll.narnym I o azerszym zakresIe. 


7. ZależnoścI mIędzy bIblioteka stanowiaca ol1.niwo systemu a systemem 
bibliotecznym jako c::lłoścIa 
Zasadq podejścIa aysi.emowego jest uwzględnIenIe wszystkIch typ6w rele.- 
cjI zarówno mIędzy elementami systemu, jak I mIędzy nImI a systemem jako 
cllłoścIq. W tym świelie również zasoby poszczególnych bIbliotek - elementów 
systemu nie mogq być rozpatrywane w apos6b Izolowany. 
Jednq sz; za.sad przyjętych przy powoływanIu systemu biblIotek centralnych 
było stworzenIe warunków do optymalnego rozwoju nauki, - technIki I gospodar- 
ki narodowej. BIblioteki centralne wraz z systemamI wsp6łdzlełajqcymI z nImI 
bibliotek "specjalistycznych" aterowac majq zasilanIem nauki w dokumentalny 
strumień informacji o zasIęgu światowym. Przy czym odbywat sIę to ma w 
warunkach mInImalizowania kosztów tej operacjL 
Poszczególne aystemy bIblioteczne (dzledzinowo-gałęzlowe) dzlełaj",c na 
zasadzie ,filtrów InformacjI dzlllłat me,)q w określonych przestrzenIach tematy- 
c znych,' obE'jmujqcych komplekay dzleł6w nauki, technIki itp. 
W ramach każdego z tych strumIenI "dziedzlnowo-gałęziowych" następuje 
dalsze "filtrowanie" dokumentalnych strumIenI informacjI pomiędzy ognIwa bi- 
blioteczne systemu. Za podstawę tego podziału słuzq: tematyka,' jej aspekt,' 
przestrzeń geograficzna.' rodzaje język6w dokument6w, rod?aje dokumentów 
oraz przedziałY odcInków czasowych (daty wydania lub okresy.. ktorych do- 
tyczq dokumenty), 
Wszystko to zmierza do pogodzenia dwu sprzecznych elementów: komplet- 
ności i selektywności aktualnego strumienIa informacjI dokumentalnej I zaso- 
bów retrospektywnych, z elill1inacjq" gdzie jest to tytko możlIwe. zjawiska 
dublowania tych samych zbIorów (dokumentów). Drugq sprzecznościq jest 
dqżenIe zespołow badawczych do kompletnoścI zasob6w w określonych ple.- 
cówkach bibliotecznych i tematykach 
 zasadq racjonalizacji rgromadzenIa 
z bior6w, 
Profl1ujqc zasoby biblioteczne iiystemu i jego ognIw należy pogodzIć- roz- 
bieżne Interesy, systemu i użytkownlk6w systemu jako całoścI i poszczegól- 
nych ogniw, 


8, WvmoQj stosowane przy określaniu właścIwep,o profilu zbiorów bibliotecznych 


Przedstawiam zatem wymogi, ktorych uwzględnienIe powinno przyczynit aię 
zar6wno do właściwego określenia profilu i jego struktury wewnętrznej (całe- 
go systemu jak i jego ogniw), Każdy z tych wymog6w stanowi odr
bny temat 
badawczy. ktore!io szczeg6łowe omowienie przekracza ramy niniejszego arty- 



- 45 _ 


kułu, Tak więc przy profl1owaruu należy: 
uwzględnit (możliwie precyzyjnie) pole przedmiotowe danego Systemu bI- 
bliotecznego i pozostałych systemów, z wyznaczeniem tzw, "stref azarych" 
i podjęcia w tej sprawie odpowiednich ustaleń, 
bi£..!:
co modyfikowat zakres poszczeg61nych systemów bibl10tecznych w 
skali "makro".. 
uzgodnit pole tematyczne (Zakres i zasięg) profilu zasob6w systemu z 
zakresem tematycznym wszystkich 
tualnych tematyk badawczych, Istot- 
nych dla instytutów, uczelni, Instytucji i przedsiębiorstw działaj
cych w 
obrębie Systemu, 
przeanalizować ustalone już aktualnie tematyki, pod 
tem wyłonienia apos_ 
r6d nich tych, ktore wykraczaJ
 w spos6b istotny poza zakres pola tema- 
tycznego, przyjętego dla ich systemu, Ustalenie z innymi systemami bibl1o- 
tecznymi, które z nich odpowiedzialne będ
 za gromadzenie dokumentow 
z tych tematyk, względnIe przyjęc1e innego, warIantu rozwil\Zarua, 
opracowat przez odpowIedni zespÓł znawców prognozy mozliwych do pod- 
Jęcia (w określonym horyzoncie czasowym) tematów badawczych w danej 
dZled2.ime nauki, technIki czy gospodarki narodowej, za której zasllarue 
dokumentacyjne odpowiedzIalny jest dany system, 
enumeracja długoterminowych trendow rozwojowych w odpowiednich aferach 
nauki, techniki i gospodarki światowej (l krajowej), których odzwierciedle- 
nie powinno zna1eźt miejsce w dokumentalnym strumieniu informacji (DSI) 
danego systemu bibliotecznego, 
przeanalizowat te przoduj
ce w skali śWlatowej (i krajowej) zespoły ba- 
dawcze (sZkoły naukowe), konstruktorskie i przemysłowe, techniczne oraz 
instytucje, których "twory intelek"&ualne" upostacIowane w dokumentalnym 
strumieniu informacji decyduj
 o przyroście "absolutnym InformacjI". 
dokładnie wyspecyfIkować tematyki już zgromadzonych :uwob6w wrQZ oz 
Ich 10ka1izacj
 w poszczeg61nych ogruwach systemu, w jedno1łłym języ.
u 
lnformacyjno-wyszukiwawczym. 
okre'Ut aktualne I przewidywane moż1łwości finansowe systemu I poszcze- 
gólnych jego ogniw,' umoi:l1wiajl\ce gromadzenie określonej czę'c1 'wlatowe- 
go dokumentalnego strumleni
 informacji, 
określlć moż!Jwośc1 wydawnicze całego systemu poszcze g61nych jego 0S- 
niw 'w zakr",sie publikacjI własnych (naukowych I technicznych), które 
mogłyby być podstawl\ do wymiany z ośrodkam! zagranicznymi. 
dokanat przestrzennej analizy obrazujl\cej rozmieszczeni. atruktury wew_ 
nętrznej przyjętego profilu zasob6w bibliotecznych, jako prze.łanki dopu.. 
azczania ewentualnego dubloweł'1.\a okre'lonych dokumentów ( np, ośrodek 
trdjmiejski l azczec1ńskl w zakresie gospodarki morskiej), 
dokonać dokładnego wyspecyflk'bwanJa atruktury wewnętrznej posiadanych 



- 4,6 _ 


w .yatemie zbiorów (według rodzaJ6w). wraz z Ich prze.trzennym rozml_ 
szczeniem. 
wykonać dokładnl\ AOallZfł latniejl\cych powll!\Zań i ustaleń pomiędzy po.. 
.zczeg61nym1 ogniwami .yatemu a innymi bibl10tekami w regionie (określił- 
nie rozkładu zbiorów w płaszczyźnie regionalnej). 
okrelilić mo:!liwolic1 techniczne systemu w zakresie urzl\dzeń m1krofototech- 
nicznych i urzl\dzeń s:!:ybkIego pOwielania dokumentów. dla stworzenia za.. 
sobu zbior6w "archiwalnych" lub szczeg6lnie cennych. a takze dla szyb- 
kiej InformllCji o po.iadanych zasobach w skal1 systemu. 
okre.lić metody i sposoby bieżl\cej informacji o posiadanych i wpływaJ q- 
cych zaaobach. w ceiu inform lICyjnego zasilania nauki I techniki w przes- 
trzeni tematycznej wyznaczonej dla syatemu. 


Dokładne rozpoznanie stanu rzeczy w każdym z wymieruonych tematów 
oraz Implikacje z nich wypływajl\ce sq przesłankq operatywnego i .prawnego 
dzjełanIa eystemu jako całości, 
W rzeczywistości badań tego 'ł'odzaJu nie prowadzono w odniesieniu do 
wszystkich powołanych system6w bibl1otecznych. a co gorsza nie prowadzi 
się ich w sposób zo."ganlzowany (komplekliowo) W niektórych przypadkach 
badania takle zawleszono (np, w gospodarce >morskiej), Wymagania te sq 
obowil\zujqce równieź w odniesieniu do każdego z poszczeg6lnych ogniw 
system6w bibliotecznych, Zbyt cZfłsto jeszcze wiele bibllotek posługuje siłł 
ramowym profilem gromadzenia zbiorów. Gruntowne aualityczne badania nale- 
żq raczej do wyjl\tków. sprzEtżenia zwrotne majq charakter incydentalny. a 
brak wyspecyfikowanego zakresu uzupełniany jest intuicjq zespołu aromadzq- 
c ego, 
Duże biblio
ekI uczeiniane w dqżeniu do szczeg6łowych danych regulujq- 
cych proces uzupełniania zbiorów. przenoszq decyzje na szczebie bibliotek 
wydziełowych czy instytutowych. co pozwala im ściślej powiqzać zespoły pra- 
c ownicze ty
h komórek naukowo-dydaktycznych ,z zespołami bibliotecznymi 
odpowiednich szczebl1, 
Przedstawiona problematyka profilowania nie wyczerpuje całości zagadnie- 
nia, stqd potrzeba ł:ontynuowan.la tych badan i publikowania rozwiqzań w tym 
zakresie, 
4, Wnioski 
1, Powołanie poszczegóinych systemów bibl10tecznych nie zostało poprzedzo- 
ne dostatecznie wnikliwymi anal1zaml i badaniami, 
2, Badania winny zm1erzać w kierunku opracowania spójnego zespołu metod 
i .posobów określania profilów zbiorów w skal1 systemów l Ich ogniw. przy 
czym badania winny być prowadzone zespołowo i centralnie kierowane 
(w ramach tych systemów), 



- 47 - 


3, Brak jest metod okreslajqcych efektywność ato_owanych obecnie Bposobów 
prolUowania I modyfjkacjl zasobów zarówno w Bkall całych aystemów jak 
I kh ogniw, 


B jbllo
ra!la 
1, Umanskjj V. L: Ob odnoj metodlkje ocenkj nau<:;no-techniC!!eakjch dokumen- 
tov, - Nauc,-tech,Inf,Ser, 1 nr 10 B, 1-6, rya, tab, 
2. Polovrukov B, F,: SŁaUstika !urnalnogo cJUrovanJja na prjmere lUrnala 
"Kvantovaja elektronika", - Nauc,tech. In!, Ser, 1 nr 2 a,21-25 
3. BrookeB B, C,: A critical commentary of Lelmkuhler''' "exact" formalJza- 
tlon of the Bradford Law, - J,Doc, 1981 vol, 37 nr 2 s, 77_85, rya, blbUogr, 
4, Profilowanie zbiorów blbUoteczno-Jnfornacyjnych w bjbUotekach WYZBzych 
azkół morskjcn. Praca zbjor. pod kjer. J, Gałczyńskjego. Cz. 1-3, Szcz_ 
cln: WSM 1979 - 1981, 86 B, tab + 246 a, tab + 46 a, 
5, Lawrence G, S.:: A cOBt model for storage and weedlng programs. _ CoU. 
ReB. LIbr, 1981 vol. 42 nr 2 a, 139-147, rys. bjbUogr, Peacock P, G.: 
The BelecUon of perlodJeala for bJndJng,...ASLIB Proc. 1981 vol. 33 nr 6 
B. 257 - 259,' bjbUogt', 



_ 48 - 


STANISł.A W KRZYWICKI 
WIlii' . S_I. 


Aktualne problemy funkcjonowania 
bibliotek zakładowych w Polsce 


1, Siet biblioteczna 


Bibliotek! zakładowe stanowiq waznq częśt systemu bibliotecznego zajmu- 
je,cego si41 czytelnictwem powszechnym, Ich organizacje, od samego pocze,tku 
zajmowały lIi41 zwie,zk! zawodowe, Do 1955 roku bibliotek! te posiadały status 
placówek zwie,zków zawodowych, które je samodzielnie organizowały l wy- 
poc;azały, Tak! zakres dzUJ:alnoscl zwie,zków wynikał z ich statutowych za- 
dań.. obliguje,cych je do szerok!ego upowszechniania kultury w środoWlsku 
robotniczym, Dopiero uchwała nr 941/55 Prezydium Rze,du z dnia 2, XII, 1955 r, 
" w spraWle zasad W"'ze,dzania i finansowania placówek kulturalno-oświatowych 
o raz w sprawie płac pracowników kulturwno-oświatowych" odjęła zwie,zkom 
zawodowym obowie,zek świadczeń materialnych w zakresie rozbudowy bazy 
l utrzymania obiek16,,-; IItworzyła prawno-finansowe podstawy do tworzenia l 
u trzymania placówek kultury oraz zatrudmania pracowników przez uspołecz- 
nione zakłady pracy. Natomiast liczne dokumenty władz zwie,zkowych obligo- 
wały rady zakładowe zwiqzk6w branzowych do łozenia środków finansowych 
n a działalno&ć merytorycznq placówek kultury, Srodki te wynosiły rocznie po- 
nad 3 mld zł w llkali całego kre.Ju. 
W zakładowym lIystemie placówek kultury bibliotek! i upowszechnianie ksiq- 
zki zajmowały drugorzędne mlejsca, 'I'ym nalezy tłumaczyć słabe, dynamlkę ich 
r07woju i zcsięgu oddziaływania. Bibliotek! zakładowe w dotkliwy sposób od- 

 zuwały równIez "zakręty" w nas zej historii, Sytuację tę charakteryzuje, nas- 


tępuje,ce dane: 
Lata Liczba Zbiory Cz)telnIcy 
bibliotek 
1949 7.000 x ) 1,2 mln 
1956 4,191 7,'5 mln 875,000 
1957 2.830 4.3 mln 560,000 
1975 5.222 15, 8 mln 1.652,000 
1980 3.700 14.7 mln 1,150,000 
x) wraz z punktami bibliotecznynu 


Wypozyczema 


21 mln 


16,7 mln 


Na podstawie licznych sygnałów z ter"enu kraju, napływajqcych do Zespo- 
łu Party]ne
o Bibliotekarzy, działaje,cego przy Wydzi
e Kulturv KC PZPR, 



- 49 _ 


o pogarszaj
cych si
 warunkach pracy bibIJotek zakładowych postanowiono 
dokonać analizy na tej podstawie sprecyzować wnioskl dla działan prak _ 
tycznych. Pr6b
 określenia sytuacji bibliotek i czytelnictwa w zakładach pra- 
cy w 1982 r, były analizy opracowane przez Komitety Wojewódzkle. Uzupeł- 
nieniE 11 tego materiału s
 anklety dostarczone przez wielkle zakłady pracy, 
obj
te bezpośrednI
 opiek
 ze strony KC PZPR, 
Z analizy tego materiału rysuj
 si
 skomplikowane problemy wiqż
ce silł 
z działalności
 bibliotek zakładowych TV Polsc.e. 
Po raz pierwszy w swej historii sieć bibIJotek zakładowych pozostała bez 
swego formalnc-prawnego opiekuna. Dotychczasowe akty prawne wydawane 
głównie przez CRZZ przestały faktycznie działać, Opiek
 merytoryczn
nad 
sieci
 bibliotek zakładowych od 1961 roku sprawuj
 wojew6dzkle biblioteki 
publiczne. W wyniku reorganizacji administracji terenowej w roku 1975 nas- 
tąpiło duże zr6żnicowanie faktycznie udzielonej pomocy ze strony bibliotek 
wojewódzklch, Wiele starych wOjewództw posiadaj
cych tradycje 0plekl nad 
bibliotekami zakładowymi oraz odpowiednie warunkl atopniowo rozszerzało 
zakres swojej pomocy bibliotekom zakładowym, Bibliotekl w. nowo utworzonych 
województwach miały do rozwiqzania wiele własnych problem6w; a pomoc z 
i ch strony udzielana bibliotekom zakładowym była z natury ograniczona. Prob- 
lem ten jest wyraźnie zarysowany w analizach przesłanych przez Komitety 
W ojewódzkle, Po sierpniu 1980 roku niemal wszystkie zwi
zkl zawodowe w 
minimalnym s
pnIu interesowały si
 sytuacj
 bibliotek 'zakładowych l ograni- 
C:7.yły do minimum pomoc materialn
 tym plac6wkom, P04stawowym źr6dłem 
stały si
 w tym układzie fundusze socjalne zakład6w pracy. Duży nacisk za- 
ł6g na wykorzystanie tego funduszu na rozne. doraźne I cele wpływał na ueta- 
wiczne zmniejszanie lIi
 nakład6w finansowych na potrzeby bibliotek, a w kon- 
s.ekwencji na likw:' cłacj
 tyd"I plac' wek, Z najpclniejszeJ analizy nadesłanej 
przez KW FZPR w Katowicach wyruka, że w ostatnich 2 latach liczba l ibUc- 
tek w tym wojewodztwie zmniejszyła sif" z 453 (wg danych byłej WRZZ z 
1980 r,) do 211 aktualnie. Jest to jedyny przykład tak drastycznego zm ieJ- 
s zanIa sieci bibliotocznej. Z analizy materiałów innych województw, m. in. 
s zczecińsklego; łódzklego, poznanskleao i krakowsklego, gdzie była zorgani- 
zowana systematyczna opieka ze strony bibliotek wojewódzklch.regrea aieci 
tych plac6wek jest nieznaczny. W wielu natomiast nowych województwach trud- 
no ustalić daJ,e p równawcze. 
Jak można przypuszczać na podstawie materiał6w przesłanych do Wydzi
 
łu Kultury KC PZPR, dopiero teraz zainteresowano a11ł losem tych bibliotek, 
Z analizy materiałów województwa azczecińsklego, pozna.ńsklego i ł6dzkle- 
go wynika, że sieć bibliotek zakładowych obejmuje około 30 % pracownik6w 
zatrudnionych w zakładach uspołecznionych," zaś 70 %, ał6wnie mniejszych 
zakładów nie posIada własnych plac6wek bibUotecznych.-Postulat CRZZ do
 



_ 50- 


czqcy orQanlzacjl mi
dzyzakładowych bibliotek nie doczekał altz realizacjI. 
W cz
ści luk'ł tę wypełnletJq biblioteki publiczne organlzujqc zakładowe punk.. 
ty biblioteczne, 
Aktualnie &iet bIbliotek zakładowych stanowi l/lO cz
6ć sieci bibliotek 
publicznych. W podobnych proporcjach znejduje to odbicie w stanie ksl
go- 
zblor6w i liczbie czytelnik6w, 
Jedynie wojew6dztwo katowickie ma w tym zakresie wyższe wskaŹniki, 


2, Ksi
80zbi01jl' 


KsI'łgozbiory bibliotek zw!qzkowych mejq najcz'łściej charakter uniwersal- 
ny, Ze wzgl
du na to.. że duża liczba bibliotek nie podała podziału na spec- 
Jal1zacj
 zbiorów, przytoczone dane aq orientacyjne (od chwili rozbicia ruchu 
zwiqzkowego ustMa wszelka sprawozdawczość GUS-owska): 


Literatura pl
kna lltanowi 50 60% zbior6w 
Literatura popularnonaukowa 20 30% zbior6w 
_ Literatura społeczno-polityczna 15 20% zbiorów 
_ Literatura dla dzieci i młodz. 10 20% zbior6w 


W bibliotekach dużych zakrell tematyczny ksi
gozbioru J
st bardziej zr6żni- 
c cwany, natomiast w mniejszych. nie poaiaciejqcych fachowego personelu - 
dominuje literatura piękna. 
Zakup kalq2:ek orgaruzowany przez poszczeg61ne biblioteki zakładowe od- 
biega zdecydowanie na niekorzyść w por6wnanlu z bibliotekami publicznymi, 
5 rodkl przeznaczone na zakuP. szczeg6inIe w mruejszych zakładach pracy. 
nie sq obwarowane żadnymi wskaźrukamI ani normami, Isb-ueje zatem ogromna 
dowolność w' tej dziedzinie, 
W pismach Komitetów Wojew6dzkich PZPR cytuje lIi41 wiele przykład6w 
zakład6w pracy. które nie przeznaczajq w og61e żadnych środk6w na zakup 
z biorów. W tej liczbie znejdujq się rownież wielkie zakłady pracy. b
dqce 
pod bezpośredniq opiekq KC PZPR.. np, KZE Urutra" Teipoid" Kraków, Ne- 
gatywnym zjawiskiem w bibliotekach zakładowych jest pełna decentralizacJa 
zakupu, Zakupy te IIq cz
stokroć I pJ'zypadkowe i nieregularne, Zdarzajq 
si
 r6wnleż prz
ady bibliotek. nawet w dużych zakładach pracy. kt6re nie 
prowacizq od lat zakupu ksl
gozbior6w. 
W Informacjach Komitet6w Wojew6dzklch I ankietach zakładów pracy syg- 
na1lzujo ai
 draatyczne zmniejszanie lIi
 6rodków przeznaczonych na zakup 
ksiqżek.. .rednio o ok, 50 % w stosunku do ostatnich lat, co przy wzroście 
ceny kalqzki oznacza. że zdecydowana większość bibliotek dysponuje dziś 
1/4 funduazćw przeznaczonych na zakup w por6wnanIu do roku 1979, W 
wielu duzych zakładach lIpadek ten jest bardziej draatyczny, 



- .1. - 


3. Czytelnictwo 


Na podstawie szacunkowych danych czytelnicy biblIotek zakładowych lit&- 
nowiq 15 % lIczby czytelnIk6w biblIotek publIcznych. Ponad połowa biblIotek 
zakładowych pełni również funkcje bibliotek 6rodowiskowych. a wi

 udost
p- 
nIajqcych zbiory czytelnikom spoza terenu zakłeldu. co Jelit zgodne z dotyc
 
czasowymi ustaleniami o otwartym charakterze biblIotek zakl.:u:l )wych. 
Z ankiet przekazanych przez wielkie zakłady pracy wyn11U' duże zr6żnI- 
cowanie w zasl
gu czytelnictwa w pOllzczególnych zakładach. Przeci
tnle z 
księgozbior6w bibliotek zakładowych korzY5lteł
 około 23 % zatrudnionych pr_ 
cownik6w. W zależności od poziomu biblioteki i tradycji rozczytania środowi_ 
ka zakładu pracy waha lil
 od 5 - 80 % członk6w załogi. Do najboo'dzlej po- 
czytnych kslqżek zaliczajq si
 pozycj. z literatury pi
knej. kt6ra w całoksz- 
tałcie 
dostępnianla kliiqżek lltanuwi 80 %. 
Pozytywnym zjawiskiem wymagajqcym odnotowania jest stosunkowo nIeduży 
s paciek liczby czytelnIkow i wypożyczeń w bibliotekach dobrze zorganlzow_ 
nych i systematycznie zaopatrywanych w kaięgozbl6r. Czytelnictwo należy do 
tej 8J'upy usług kulturaln
rch. w kt6rej to regres jest stoaunkowo najmniejazy.. 
co świadczy o trwałej pozycji ksiqżki w zakładach pracy. 


4, Kadra 


Pracownicy bibliotek zakład?wych charakteryzuj q si
 dobrq znajomoścIq 
zainteresowań zał6a. wśr6d kt6rych działa biblioteka. Sq oni jednak nazbyt 
cz
sto odrywani od swojej pracy zawodowej do wykonywania r6żnych prac, 
głównie z zakresu usług lIocjalnych. Sytuacja ta powoduje nIewykonywanle 
elementarnych prac, koniecznych do normalnego funkcjonowania biblIotek. 
Poziom przygotowania og61nego i zawodowego bibliotekarzy zakładowYch 
odbiega na niekorzyść w por6wnaniu z pracownikamI sieci bibllotek publIcz- 
nych. Duży wpływ na t
 aytuacj
 ma status materialny bibliotekarzy bibliotek 
zakładowych. Na pods
wie danych por6wnawczych średnie płace bibllotek_ 
rzy bibliotek zakładowych IIq niższe od płac biblIotekarzy w innych sieciach. 
Cz
ść tych płac jelit żenujqco niska i utrzymuj. 8ilł na poziomie płac mIni- 
malnych. 


5. Lokale 


Baza i wyposażenie bibliotek w zakładach pracy należy zdecydowanie do 
naj gorszych. w por6wnaniu z innymi siecIami bibliotek, Analiza materiałów Ko- 
mitetów Wojew6dzklch PZPR potwierdza w pełni powyzazq ocenił, Do rzadko
 
ci należq zakłady zapewnia./qce elementarne warunki lokalowe I wyposażenie 
swoim plac6wkom, Z InfonnacJi zawartych w ankietach wielkich zakładów pra.- 
cy, zatrudnIajqcych powyzej 5,000 pracownik6w wynika, że na potrzeby biblIo- 



52 


tek przeznacza sl
 lokale o powierzchni w granIcach 20 _ 30 m 2 , Nierzad- 
kie sl\ przykłady budowanych od podstaw dużych zakładów bez pomieszczeń 
dla biblioteki, 
Wiele KomItetów Wojewódzkich przekazało swoje wnioski dotyczl\ce biblio- 
tek zakładowych, W wieiu wypadkach pOkrywajl\ sl
 one z 'wnioskami Zespo- 
łu Partyjnego Bibliotekarzy, Dotyczl\ one nast
pujl\cych problemów: 


1, Uspołecznione przedsi
biorstwa nIe mogl\ być zwolruone z odpowiedzialnoś_ 
ci za _ placówki I działalność kulturalnq na rzecz własnych załóg pracowni_ 
czych. 
2. W trybie pilnym należy uregulować zasady działania i status prawny biblio- 
tek zakładowych. Podejmowane w poszczególnych województwach proby lo- 
kalnego rozwil\Zania Istniejqcego stanu nie mogq zas
plć przepisu precyzu.. 
Jl\cego zasady organizacyjne działalnoścI bibliotek zakładowych, obowiqzkow 
zakład6w pracy wobec tych placówek oraz zasad nadzoru merytorycznego, 
sprawowanego przez Wojewódzkie Biblioteki Publiczne, Przepis ten powinIen 
przewidywać wielowarlantowość rozwiqzanIa zasad funkcjonowania piacówek 
zakładowych I bibliotek środowiskowych, Jak potwierdzajq dobre doświadcze_ 
nia wieiu województw, należy zmierzać do Integracji siecI bibliotek zakłado- 
wych z slecIl\ bibliotek publicznych, 
Powinna być wzmocruona pozycja Wojew6dzklch Bibliotek Pubhcznych w sto- 
sunku do bibliotek zakładowych, Biblioteki wojewódzkie powinny obligatoryj_ 
nie sprawować opiek
 nad bibliotekami ZakładOwymI, świadczqc Im pomoc In- 
struktażowo-metodycznq" oraz pomagać w zakupie zbior6w, mieć wpływ na 
obsadlZ kadrowq, 
3. Określić w kt6rych zakładach pracy muszl\ działać biblioteki za.;dadowe, 
ludostępnIajqcer beietrystyk
, lub f We bibliotek publicznych, Jako kryterium 
należy przyjqć liczb
 zatrudnIonych. Sugerujemy.'- że taka biblioteka (filia) 
winna działać w zakładach zatrud.ni8.)qcyCh od 1000 pracownlk6w wzwyż, 
Poniżej tej wielkości winny działać punkty biblioteczne, 
4, Z uwagi na przeprowadzonq w zakładach pracy reformę, MKIS winno op.- 
racować wr 
rcowq umo
 zawieranq przez biblioteki publiczne I zakłady pra- 
LY w .prawach działaniu w zakładzie filli blbliotec-nej, biblioteki publicznej. 
przy czym zakład pracy :2 ..bo", qzany byłby do zapewnienIa bibliotece odpo- 
wiedniego lokalu.. wyposażenie. w pr 't, świadczeń komunalnych _ biblioteka 
publiczna za6 dostarczałaby książki I zatrudniała pracownika. 
5. DoprowadzIć w zakładach pracy do mtegracji bibliotek ogólnych i technicz_ 
nych. Te ostAtnie sl\ z reguły bardzo ałab
 zar6wno pod względem kadrowym 
jak l zasobów oraz bazy lokalowej I wyposażenia technicznego, 
6. Zahamować apadek, a w mIarę możliwości rozszerzyć sieć bibliotek zakł_ 
dowych I punktów bibliotecznych, gł6wnie przez zwi
kazenIe nakładów finan- 
sowych pochodzl\cych z przecł-lfi:biorstw i terenowych funduszy kultury.. przez- 



- 53 - 


no.czonych na popraw
 bazy lokalowej, zakup ksie,
ek I etaty dla pracowni.- 
ków bibliotek. 
7, Pracownicy bibliotek zakładowych powinni podlegać tym samym prawom I 
obowie,zkom co pracownicy bibliotek publicznych. Dotyczy to wymogów kwalJ,. 
fikacyJnych i wynagrodzenia. 
8, Biblioteki zakładowe powinny uzyskać te same prawa. co bib-teki publiczne 
przy zakupach ksi
gozbiorów, Powinny być ustalone wskaź 'l:akupów w 
zoleżnoec1 od wielkości załogi, Kanon ksie,żek dla bibliotek powinien uwzg1ęc:i.- 
niać zainteresowanla i potrzeby środowiska robotniczeao, 

I, Należy podje,ć szeroke, działolność organIzacyJno-propagandowe, z udziałem 
rodków masowego przekazu w celu zwi
kszenIa zasięgu. czytelnlctwa wśród 
załóg zakładów pracy, podniesienla rangi ksie,żki bib
oteki w systemie upow- 
szechnienia kultury w zakładach pracy, 
Po szerokiej dyskusji i wizytacjach w wielu zakładowych bibliotekach przY'- 
j
to wnioski, które Wydział Kultury KC PZPR przekazał do wszystkich woje- 
v/odztw, Wnioski te ustalaje, szereg działań zmlerzaJe,cych do zatrzymam a re
 
resu i odbudowy bazy placówek bibliotecznych. 


Wnioski dotycze,ce bezpośrednio bibliotek otrzymały nast
puje,ce, redakcj
: 


1. Z przeprowadzonej analizy w październlku 1982 r. pr:7<>z Zespół Partyjny 
Bibliotekarzy, wyłania lIi
 szczególnle krytyrzny obraz s,{tuacji bibliotek zak- 
ładowych, Placówki te nawie,zuJe,c do tradycji ruchu robotnlczego.- spełniały 
ważne, Cunkcj
 w lIystemie edukacjI. Gł6wnym opiekunem społecznym tych pla.- 
cówek były zwle,zki zawodowe,- podstawowe środki na Ich utrzymanie przeka.- 
zywały zakłady pracy, 
Jak wynika z cytowanej analizy IIkromna sieć bibliotek zakładowych w 1982 
r, i- uwzgl
dnieje,c wzrost cen otrzymywała 1/4 'rodków z .roku 1978. Sytuacja 
ta powodowała lIkwldacj
 bibliotek (np, w katowickim ponad 50 '10) i pozbawie- 
nia ich środków na bieże,ce zakupy zbiorów, 
W tej trudnej sytuacji znacznej pomocy merytorycznej. organizacyjnej, a 
nawet finansowej (zakup zbiorów) udzielały Wojewódzkie Blblioteld Publiczne. 
2, Na podstawie analizy Z ell pół uatallł nast
puje,c. wnioski: 
a) zobowie,zać instancje i organizacje partyjne zakłeldów pracy do kazUlłto- 
wanIa uczestnictwa w kulturze a zwłaazcza rozwijania czytelnlctwa włr6d 
załóg robotniczych, 
Zgodnie z uchwałe, IX Nadzwyczajnego Zjazdu PZPR - WIIzystkie komitety 
fabryczne i zakładowe winny powołać komisje kultury. które b
de, lIyste- 
matycznie oceniać sytuacj
 IIpołeczno-kultura].ne, w zakłeldzie pracy. Or- 
ganizacje i instancje party)ne zakładów pracy winny także inspirować or- 
ganizacje młodzieżowe I tworze,ce sl
 zwie,zki zawodowe do podejmowa.- 
nia programowej działolnoec1 kulturalnej w IIwych 'rodowiskach oraz roz- 
wijania ruchu społeczno-kulturolnegoi 



- 54 - 


b) zobowf"rzać Klub Poselski PZPR do przyspieszenia prac nad ustaw"r o 
upowszechnianiu kultury l nowelizacj"r ustawy o bIbliotekach, Ustawy te 
powInny określić odpowiedzIalność socjalistycznego przedsiębiorstwa za 
rozw6j kultury wśród załogi zakładu l zapewnić prawne podstawy funkcjo.. 
nowanIa bIbliotek zakładowych i Innych placówek kultury, Zakładom pra.- 
cy prowadz"rcym dzIałalność kulturaln"r i utrzymuj"rcym placówki kultury 
winno sIę ustawowo zapewnić ulgi podatkowe,' 
c) zobowi"rzać Ministra Kultury l SztukI - odpowiedzialnego na mocy usta.- 
wy o bibliotekach z 1968 roku za politykę biblioteczn"r w kr8ju _ do me- 
rytorycznego nadzoru I pomocy metodycznej dla sieci bibliotek zakładow 
pracy. Zobowi"rzać Pańatwow"r Radę Biblioteczn"r do analizy stanu czY'- 
telnIctwa w zakładach pracy. 



- 55 _ 


BARBARA BARTCZAK 
W.III. . s"ClrcJD 


Aktualne problemy funkcjonowania 
bibHotek zakładowych w województwie szczecłi1skłm 


Wojew6dzka I Miejska Biblioteka Publiczna w SzczecInie od wielu lat prQ- 
wadz
 analizł: stanu bibliotek I czytelnictwa w zakładach pracy. Wyniki tych 
analiz były przeds!awiane władzom zwłl\zkowym I kierownictwom włł:kszych 
zakład6w pracy, N
e odnotowaliśmy włł:kszego zainteresowanIa problemem 
funkcjonowania ksll\Zek w zakładach u adresat6w,'- jak r6Wnleż organizacji 
partyjnych. 
Po sierpniu 1980 
 niemaI wszystkie zwłl\zki zawodowe w minimalnym etop- 
niu Interesowały sił: sytuacjq bibliotek zakłeldowych I ogranIczyły do mInimum 
pomoc materialnl\ udzIelanq tym placówkom. Podatawowym :!r6dłem siMy sił: 
w tym układzie fundusze aOCJalne zakład6w pracy, Duży nacisk zał6g na wy.. 
korzystan1e tego funduszu na rÓżne doraźne cele wpływał na ustawiczne 
zmniejszanie sił: nakład6w finansowych na potrzeby blb"otek I w konsekwen- 
cji na likwidacjł: tych bibliotek, Istniało wyr
ne niedocenlanie funkcji kslqżkI. 
a tym samym I blbliotpk w całym systemie społeczno-wychowawczym w zakł 
dach pracy, 
Sieć bibliotek zakładowych liczy w naszym wojew6dztwie 31 plac6wek I 
50 punktów bibliotecznych, LIczba ta od wielu lat nie ulega zmianie, Na 355 
tys. pracownlk6w zatrudnionych w zakładach uspołecznionych wojew6dztwa 
szczecińskiego Istn.lejqca aleć obejmuje 75 tya, os6b. Tak wił:c poza zasię- 
giem siecI bibliotek zakładowych w gospodarce uspołecznionej pozostaje 280 
tya, os6b. Aktualnie aleć bibliotek zakładowych atanowi 1/ 10 cZł:ść siecI bi- 
bliotek publIcznych, W podobnych proporcjach zneJduje to odbicIe w iloścI 
kslł:gozblor6w I czytelnik6w. 
Informacja nasza dotyczy działalnoścI biblIotek zakładowych, Nadmieniamy.. 
że na rzecz pracownlk6w zakład6w uspołecznionych działa sieć bibliotek pub- 
licznych przede wszystkim w mIejscu zamieszkania. Blbliotek1 publiczne pro- 
wadzq r6wn1eż punkty w zakładach pracy. Powszechny charakter ma ta dzl&- 
łalność na wsi w Państwowych Gospodarstwach Rolnych, kt6re to przedal
 
biorstwa od ponad 20 lat objł:te 81\ slecJl\ biblIotek publicznych. 


Sytuacja lokalowa bibliotek zakładowych 
Z przeprowartzonych analiz wynika,' że etan bazy lokalowej niemal wszY'- 
stldch bibliotek jest bardzo .zły, Liczne Interwencje ze strony WIMBP,'- a u.- 
przednio również WRZZ nie odnosiły większych rezultat6w. Wiele bibliotek w 



- 56 - 


dużych zakładach pracy,' jak SzczeclnskIe Zakłady Celulozowo-Paplernlcze, 
Szczecińskie Zakłady Piekarn.lcze, utraciły swoje lokale na rzecz pomiesz- 
.:zeń biurowych i socjalnych,. Sq całe resorty, gdzie sprawa ksiqżki i bib
o- 
tek zeJmuje marginalne miejsce, Do nich należy przede wszystkim przemysł 
odzieżowy. Rozbudowany obiekt neJwi
kszego producenta odzieży ZPO "Od- 
ra" zabezpieczył na potrzeby biblioteki 8 m 2. W Zakładach Piekarniczych, 
w obiekcie admJnistracyjno-socjalnym przewidziano wszystkie urzqdzenia 
m, In. 4wieWce i kIub. nie zabezpieczono natomiast żadnego pomieszczenia 
na potrzeby biblioteki. Po interwencjach ze strony WIMBP zdecydowano si
 
na zabudow"'lnie cz
ścl klatki schodowej. Należy nadmienic.. że w tym zakła.- 
dzie były środki na zbudowanie basenu kqpielowego,; kt6ry od czasu urucho- 
mienia zakładu jest nieczynny. 
Por6wnujqc sytuacj
 lokalowq bJbllotek w zakładach pracy z n.ienejlepszq 
aytuacjq lokaJl bibliotek publicznych stwierdzamy, że warunki tych pIerwszych 
aq dużo gorsze i w potrzebach zakład6w pra.=y zajmujq zdecydowanie ostał- 
nie miejsce. W wi
kszości przypadków lokale bibliotek zakładowych nie Sq w 
stanie pomieścić ksl
gozblor6w, nie m6wiqc już o warunkach Ich udost
pnia- 
nla. Lokale bibliotek zakładowych znajdujq si
 cz
sto w znacznym oddaleniu 
od zakło!ld6w pracy, 


Kadra bibliotekarzy 


Od lat odnotowujemy negatywny dob6r bibliotekarzy bibliotek zakładowych. 
rekrutujq sl
 oni' gł6wnie z grupy pracownik6w administracyjnych (w 50'*'), 
bez przygotowania bibliotecznego; ustawicznie sq wykorzystywani do innych 
czynności traktujLtC prac
 z ksiqżkq jako drugorz
dnq. Sytuacja ta powoduje 
niewykonywanie elementarnych prac.. koniecznych do normalneao funkcjonowa- 
nia bibliotek, 


Zbiory blbUoteczne 


Kal
gozblory bibliotek zakładowych meJq neJcz
śclej charakter unJweraaloRY: 


Uteratura pl
kna 
literatura popularno na. owa 
literabua społeczno-polityczna 
1iteratura dla dzieci l młodzle7y 


50 60 ')!, zblor6w 
20 30 ')!, zblor6w 
15 - 20 ')!, zblor6w 
10 - 20 ')!,.. zbior6w 


W bibliotekach dużych zakres tematyczny ksi
gozbloru jest bardziej zr6żnico- 
wany.. natomiastlw mniejszych,=- nie po&lo.deJqcych fachowego personelu dominu- 
Je literatura p1
kna (80 ')!,), 
Zakup ksiqżek oraanJzowany przez poszczeg61ne biblioteki zakładowe od- 
biega zdecydowanie na niekorzylić w por6wnanlu z bibliotekami publicznymi, 
SrodkI prze,znaczone na zakup,' IIzczea61nie w mniejszych zakładach pracy 
ni. aq obwarowane żadnymi wa
nikami. ani normami. Istniej. zatem ogrom- 



- 57 - 


na dowolnośc5 w tej dzledzlnIe, 
Biblioteki zakładowe w woj, szczec1ńskim posladajl\ ksl
80zbi6r liczl\CY 
360 tys, wol,. co daje średnIl\ 483 ksil\Żki na 100 pracownIk6w. W roku 
ubiegłym wskaźnIk ten był nIższy i wynosił 439, W c1
u roku 1981 zaku- 
piono 4,868 wol, na sum
 600 Łys, złotycli1, Srednio na 100 pracownik6w wy- 
datkowano kwot
 800.- zł. w roku 1980 -960.:' zł, 
Obserwuje si
 wc1l\ż dużl\ rozpi
tość zasobności zbiorów v' bibliotekach 
poszczeg61nych zakład6w pracy tj. ok, 2,235 wol/l00 pracow{1

6w w Urz
 
dzle Miejskim do 127 w PŻM.' dysproprocje utrzymuj q al
 od lat. 
Wielkości środk6w wydawanych na zakup ksiqżek sl\ bardzo różne w po- 
szczególnych zakładach i nIe zawsze uzasadnIone ich wielkośc1q. 


Nejw.!ęcej na ten cel wydajq: 


Najmniej: 


78 Łys, zł 
78 tys. zł 
153 Łys, zł 
638._ zł 
800.- zł 
6,400.- zł 
szeregu zakładacJ 


Biblioteka Budowlanych 
B'blioteka Stoczni im. A. Warskiego 
(11 Łys, zatrudnionych) 
BiblIoteka WPKM 


Biblioteka Kolejarzy w Stargardzie 
(7 Łys, zatrudnionych) 
Woj. PrLedsi
b, Przemysłu Mięsnego 
Woj. Spółdzielnia Spożywcow "Społem" 


Niepokojqcym zjawiskiem jest takt, że od kilku lat w 
pracy nie dokonuJe sl
 w og61e zakupu nowośc1. SI\ to: 


Biblioteka PPDiUR "Gryf" 
Biblioteka Huty "Szczec1n" 
Biblioteka Stoczni Remontowej "Parn1ca" 
F.l1blioteka Prze<.lsi
b
orstwa PKS Szczecln 
Biblioteka Urz
du Miejskiego 
Biblioteka CukrownI Kluczewo 


UdostępnIarJe zbior6w 
Na podstaw.!e azacunkowych danych czyte1nlcy bibliotek zakładowych lita.- 
nowiq 10 '*' liczby czytelnIk6w bibliotek publicznych. Przec1
tn1e z kai
80z- 
blor6w bibliotek zakładowych korzysta ollcoło 23 '*' zatrudnionych pracownIków. 
W zależnośc1 od poziomu bibliotek l tradycji rozczytanie 'rodowi ska zakładu 
pracy waha sl
 od 5 _ 80 % członk6w załogi, W 1981 roku korzystało z 
bibliotek zakładowych 17,440 czytelników tj, o 2,162 mniej niż w roku 1980 
i o 712 mnIej niż w roku 1979, Zasl
8 czytelnictwa zmniejszył allZ o 2 % 
i wynosl 23 % w stoaunku do og6łu zatrudnionych. Liczba robotnik6w czY'- 
tajl\cych wynosi 6.570. 



- 58 - 


Równolegle ze spadklem liczby czytelników zmalała aktywność czyte1nlcza. Ogól_ 
nie zarejestrowano 262 tys, wypożyczeń (w tym 80 ']b l1teratury pięknej) tj, 
O 39.440 mniej niż w roku 1980. Warto zauważyć, że w samych punktach 
bIbliotecznych obsługuje sIę 7,460 czytelników,' w tym 4.736 sezonowych, 
Występuje duże zróżnicowanie poszczególnych załóg, I tak dla przykładu w 
Zarzqdzie Portu Szczecin na 100 pracowników z biblioteki korzysta 7 czy- 
telnik6w (niewłaaclwe usytuowanie biblioteki), w Wojewódzkim Przedsiębiors- 
twie Przemysłu Mięsnego 3 czytelników, w Zakładach Piekan1.lczych 4 czy- 
telnik6w. 
W dalszym clqgu usługl w czytelniach prowadzi niewielka liczba pl,Jcówek, 
W 12 bibliotekach udostępniono 25,397 wOl, tj. O 6,097 wol. więcej niż w 
roku ubIegłym, NIe wszędzie dokumentacja jest dokładnie prowadzona, stqd 
niektóre wyniki mogq być sztucznie zaniżane, Łqcznie udzielono 11,569 In- 
formacjI. 


Czynniki powodujqce spadek czytelnictwa: 
trudna sytuacja społeczno-polityczna 
likwidacja trzech bIbliotek 
długotrwałe zewknięcla bibliotek spowodowane remontami l przeprowadzkami 
- likwidacja punktóv. bibliotecznych 
długotrwałe nieobecności w pracy bibli,t>tekarek z powodu urlopow macie- 
rzyńskich 
brak atrakcyjnych nowo.ci w ksIęgarniach 
brak systematycznie prowadzonego zakupu nowości 
nIedostatecznIe prowadzona propaganda usług bIbliotecznych, 


W podanej Informacji uwzględniono jedynIe udostępnianie księgozbiorów w 
bIbliotekach og6lnych, Obejmujq one przede wszystkim literaturę pięknq oraz 
popularnonaukowq, z zakresu nauk humanistycznych, NIe dokonywano analizy 
udostępniania ksIqżek technicznych przez sIe bibliotek fachowych, Na terenie 
naszego województwa osIadamy około 50 takich bibliotek, W większo' ci przy_ 
padk6w dot-"czy to mnie " zakładów, Sytuacja tych plac6wek jest bardzo 
krytyczna. !:Irak jest w 'dztwie ośro,!ka zajmujqcego sIę nadzorem i 
metodykq ł 
acy tychże ' I ok'-, W wielu więc przypadkach sq to $kładnice 
¥tarych k,lqzek tE hr>1czn' ch (b ..lekcji). 


Ruch kslęgarskl 


Sprzedaż kolportażowa 
Na terenie Szczeclna dzlałajq dwie księgarnie składowe: 
w "VIIIskordzie" zaopatrywana przez ksIęgarnlę "Pod Arkadami" 
w "Tranabudzie" zaopatrywana przez ksIęgarnię "Zamkowq". 
W roku 1981 obrót osIqgnlęty przez te kliI
e wyniósł 700 łys, złotych. 



- 59 - 


Ponadto działaj
 2 punkty kolporterakie ocharakturze kai'igarn zakładowych: 
_ w Przedai
bioratwie Sprz
towo-Transportowym Budownictwa Rolniczego w 
- D
biu, 
_ w Zespole Szkół Zawodowych im, J. Wybickiego w Szczecinie, 
Punkty te obsługiwane B
 przez pracownik6w instytucji. gdzie zoatały uru- 
chomione na zasadach aJ. ołec zny ch, W roku ubiegłym działał taki punkt w 
Przedsi
biorstwie Sprz
tu Elektro
rzejnego "S elfa ", ale z "wat, na rezygna- 
cj
 z pracy pracownika obaługuj
cego go zoatał zlikwidowany, 


Kiermaaze cykliczne - organizowane najcz
śclej w dni wypłat: 
_ w Szpitalu Garnizonowym w Szczecinie 
_ w KW MO w Szczecinie 
w PŻM 


- w Zakładzie Karnym. 


I--iermasze te a
 zazwyczaj też punktem wyjścia dla akCji - inau2uracja Dni 
Kultury. Oświaty. Kai
żki i Praay. Dni Kai
żki Techmcznej. Dm Kai
żki 

adzieckiej. 
Kiermaaze okoliczno.cl<'we - jedno lub kilkudniowe orgamzowane przy oka- 
zji .wi
t i rocznic kulturalnych ł politycznych. przy okazji organizacji r6ż- 
nego rodzaju konferencJI, ay, mpozjów zjazd6w, Qrganizowane a
 w r6żnych 
środowiskach: zakładach pracy. bibliotekach. azkołach. :Jc,,:elniach, 
W roku 1981 zorganizowano takich kiermaazy 57: 
_ "Polmo" 


_ Zarz
d Portu Szczecin 
_ PAM 


_ Szczecań_ka Stocznia Remontowa 
Stocznia Szczeclńaka im, A, Warskiego 
PKS 
_ F'abryka Kabli w Załomiu 
_ Morski O.rodek Kultury 
Szkoły Podstawowe 
_ Jednoatki Wojakowe 


IlośĆ tych kiermaazy w atoaunku do lat poprzednich uległa znacznemu zmniej- 
azemu z uwagi na aytuacj'ł na rynku wydawniczym. niemniej maj
 one ni_ 
bagatelne znaczenie dla apołeczenatwa naazego województwa. 
W roku bież
cym atale d:z.iałaj
 kai
garnie zakładowe. o kt6rych była mo- 
wa. a takze punkty kolporterskie. Zorganizowaliśmy kiermaaze kail\żkl: 


_ w Zakładach Chemicznych "Police" 



_ 60 - 


w Domu Kultury Kolejarza 
w Jednostce Wojskowej w Szczecinie 
w SzpItalu GarnIzonowym w SzczecInie 
w ZHP 
w ZakładzIe Karnym w GolenIowIe 
w Klubie GaM1lzonowym w SzczecInie 
w Szkołach Podstawowych 
w AreszcIe 5ledczym 
W n
bliższym czasie planujemy organizację kiermaszy w zwi
ku z Dniami 
KsI
ki Te.::hnlczn
j w: Okręgowej DyrekcjI Poczty I TelekomunikaCJI. w 
Jednostce Wojskowej w SzczecInie l w Przedsiębiorstwie F
UD-ZREMB, 


Obr6t z kiermaszy ksi
ek w 1981 r, 
KsIęgarnie zakładowe 
Punkty kolporterskie 


420.6b8,- zł 
700,000,- zł 
250,170.'" zł 


1,370,828,- zł 


PrzecIętna cena ksI
ki w 1981 roku 41/83 zł 
Sprzedano w wyniku powyższych działań 32.795 egzemplarzy ksI
żek, 
W 1982 roku dZięki sprzedazy kolportażowej (w tym ksIęgarnie :lfakłado- 
we) osIl\SnIęto obro. 708,000.- zł; przy przecIętnej ce- 
nIe ksli\Żki 82.70 zł sprzedano 8.561 egz, ksli\Żek, 


Z powyższej analizy wyłania sIę krytyczny obraz upowszechnienia ksIąż- 
kI w szczecIńskich zakłada-;h pracy, W tej sytuacjI narodziła się Inicjatywa 
powoływania bibnotek publiczno-zakładowych, Placówki te s
 powoływane 
przez Wojew6dzk
 l M1ejsk
 BIbliotekę Publlczn
 l zakłady pracy na zaSŁ- 
dach określonych w podpIsanej umowIe, PIerwsze takle plac6wki powstały w 
Fabrycj Kabll Załom, Woj. PrzedsIębIorstwie Komunikacji MIejskiej. Hucie 
"SzczecIn". Budowlanych. Doświadczenia wielu z nich s
 bardzo pomyślne, 
Biblioteka publlczno-zakładowa WPKM po niespełna rocznej dzIałalnoścI 
odnotowała wzroljt liczby czytelników z 400 do 1400, Poprawiło się r6wnIeż 
zaopatrzeruł- bIblioteki w <;1
gozbi6r. Ta forma działań będzIe kontynuowana. 
W ceiu poprawy sytua( ji postuluje eię przy,Jęć .1astępuj
ce zasady: 


1, UspołecJ:nIone przed.sIp :1101 <;twa rue mog
 czuc sIę zwolnione z odpowie- 
dzialności za plA06wkl l d2'iałalno kulturaln
 n0'3. rzecz własnych załóg 
pracowniczych, 
2. Określlć,' w kt6rych zakładach pracy musz
 działać biblioteki zakładowe, 
udostępnIaj
ce I beletrystyk
 lub f1lJ.e bibliotek publicznych, Jako kryterIum 
nale:J:y przyjqć liczb
 3atrudnIonych, Sugerujemy, że taka biblioteka (fWa) 
winna działać w zakładzie zatrudnI

cym od 1000 pracownIkow wzwyż, 
Ponl:l:ej tej wił;!lkolici winny działać punkty bIblloteczne, 



- 61 _ 


3, Doprowadzić w zakładach pracy do Integracji bIbliotek ogólnych l tech _ 
nicznych, Te ostatnIe s
 z reguły bardzo &łabe zarówno pod wzgl
dem 
kadrowym, jak i zasobów oraz bazy lokalowej l wyposażenia technicznego. 
4, Zahamować spadek. a w miarę możliwości rozSzerzyć aleć bibliotek zak- 
ładowych l punktów bibliotecznych. głównie przez zwi
kazenie nakładów 
finansowych, pochodz
cych z przedsiębiorstw i terenowych funduszy kul- 
tury. przeznaczonych na poprawę bazy lokalowej. zakup kaii\Żek i etaty 
dla pracowników bibliotek. 
Zobowil\Zać Komitety Zakładowe i organizacje partyjne do podjęcia ener- 
g.lcznych dzle:\M w celu zahamowania procesu likwidacji 1 ograniczenia 
działalności zakładc,wych bibliotek, 
5. Pr
cownIcy bibliotek zakładowych powinni podlegać Ł,m aamym prawom 1 
obowi
zkom co pracownicy bibliotek publicznych, Dotyczy to wymogów kwa- 
l.ifikacyjnych i wynagrodzenia. 
6, Bibliotek! zakładowe powinny uzyskać te aam. prawa co bibliotek! publicz- 
n e przy zakupach księgozbiorów, Powinny być uatalone wskaźn1kl w zależ- 
ności od wielkości załogi. 
Kanon ksli\Żek dla bibliotek powinien uwzględniać zalnteresowania l p
 
trzeby 'rodowIska robotniczego, 
7, Należy podj
ć szerok
 działalność organizacyjno-propagandow
 z udzia- 
łem środków masowego przekazu w celu zwiększenia zasięgu czytelnictwa 
wśród załóg zakładów pracy. podniesienia rangi ksi
żk! i bibliotek! w ays_ 
temie upowszechniania kultury w tych środowiskach, 
6, Rozszerzyć sieć kolportażu ksii\Żek we wszystkich większych przedsl
 
blorstwach na terenie miasta. 



t::ayC.l.n.1c-t:1IIIu .. bU.l1otekacb zakłe.'!"oV}'ob woj. eae...::J.6!!1Ueso.. _" r. 


1i7łh\ . O'" 
 \.. ...wota F.....,. praO)' 
L, .... -.JLlMa .....0_ P...., ..1..* Lioa no ....., up k
) 
t..T, LicE CZ7- n6tt:_ Cz.,._ '7P" R62:- Uo.- Udoe_ m c'l:.,.'te1.n1.Ue. Li.... 
p, 
ł.Dł.łałl ....07 10- U .... uvl-łc- "" no be taI- nic. te1_ "'7- nic. bo t.fG. opo. pr. "r o i.nD be a- 
"'lu no 'Oc. '00 .t3- n
_ " nU6 o'lre- a V7po- ...1..- ka_ 1o1t ..- d_ł..- 
. '00 prac C
.,_ 06" c,. .to_. n. 111. .Co.. *'f'c.. ..It d. eJo OJ' I_ 
d .....e , 't..1.n.l- p..... do '00 do - - .u- "7"h 
lt6w bJ.bI. '98Or .....0 '98Or '00 .ł.ej. tor. 
 
.......' ou. U. r_ 
0"'- _0".1. 
hlA.t. 
r ,. 11 - 1 .' " l 
'. .toa.....ł.. Sae.e- 
ct..a.ka b.A. . '710 
War.ld.p .. ,000 223 '0.609 2711 711,0" 709 2.'" , 3.307 3D )8,6
7 -990 ", 10.72' , - ,a 
 ',901 
a, Z.rqd Porta 
a.c..ob 7,706 U .,.O'
 '95 5/> . 50<> 7" 9,895 , '7' ° 7 8,'
2 - 
" .u 3..,s , a 
 TOJ 
3, .tlU"c.Dł- KaJ.
- 3" '2,2'
 

 onlio..... p, 7.000 93 2
, ,Ot 638 9 U8 2 ,n - 7" 7 -'0211 '7' 1.1PO 
 6 .. 8.8 

, Bibliot.ka S.Ua4. 
prą Zak..ł.d.D
 
K.u1oury PI1I
UR 
-Odre-.. 
"ł.Do- 
aJ60J.u ',000 " 11.'107 no ",000 lo" 
,,,. . 262 - 69 8 '0,'Il1o .'230 '311 '0 - - - - - 
5. PO.1aka iecJ..... - 
Moro.. 7.0" 76 8.972 t27 a",2' '''9 
 2 622 .95 9 2.971: - 78 '2 2".8 979 
6, _ K.u1t....,. - 
KoJ._Jarwa 7,(r.O 116 39.970 57' '8,'82 260 . ,1It09 , 1.290 .,s, '8 2,,6210 -,6995 '3'1 67. 2 - .2 .0 aII6 
7, a.c...st.oo.....ł.. 
-...... 
-Gry"..- '.890 82 2','7' 60, Il1o.000 '0211 33.10.6 2 '."7 .1.9 30 2'.32 .31182 6" ',792 , 111 " )82 
8, Woj. PrsedaJ..b. 
K_. Hi..Jald. J ,.680 68 '2.1" "0 ",1060 "'2 - - -1019 - - -1"2! 
" &-4.,. 1Ił..a... 26.00J 
-W..kord- 2,000 8, ",)90, 770 210,'00 UO, ',102' 1 70'+ - 77 " . "61 "00 ,.6 - - - - !JOl 
'0, -ł..upo.1-.tar- 
prd 2.8'0 50 ",362 ,,, 22,000 772 2.07' . ..060 . 192 '7 ',08J . 2'
 ," ", - 11 , 58 - 
Ił ....łta M.oł-DJ.z- 
..,. _.-Polao- 2"'7 Il1o 8,,67 338 8,'"'' "., ',337 2 62' .- 27" 26 8,'7' - 17" ", I 
'I, Z-d,. Prs... 

*..o-. 2,255 60 2',98, 9711 ',0'7 lItoQ '30 2 970 - 208 lo, '11"" _ 4-\2' 822 "7 - - - 20 10' 
" D_ Ku1hry 
a.s."l.aD.,.ob 2.262 " 2,.,62 ", 78.322 ,"62 '.210, , 2,'77 . ", '0' 2','2 . 589E 1022 2,889 - - 6 - ", 
.
 PI'DUDł .
C. - . . - - 
s.a..ob . . ',860 - - - - - - - - - - - - 
.1.. - 


I 



- - lo, _ _ 


T Z ) , . 7 G lU " '2 l) 
 I 15 .. l l' .. .u TI --n- 
15, lIoJ.bse.dłl.......- 48 l/a 
0It 
 

.lu lU...... 1.640 ),a77 195 800 1,558 sa - 6 ) 67 a' - - - - - 
16, "'ca ..""0""- 1,700 65 1).7sa 8 B - - - l 1080 ,. 9 a8 7"9 r )56'" ')8 - - i. - ZOl 
17, ....'Z-dJ' C.1.u1ł- 
hpiando.. 1,570 8.969 571 17260 1,099 ),...)8 l/a 502 .1ł.!1 )a 3)9B ." "'50 a16 - - - - ,a 
.a, ..ooaaJ.a ......_ 
tlnq, -Pan:u..oa- a60 - ,616 IBa - - - - -- - - - - 
", 1fOj,
 a_. 
Od4a.Prod....jl 
a.o..
., Pi..- 
_0_ ',1"'1 15 5.20) '56 t )60 "'9,2)0 l/a U -))9 l l" - 37,a U - - - - - 
ZO v....,s 1fojooo6clMl 680 a6 1
.,o/t al)) l a, a,268 a,"7 l 608 - '1 89 127BI - )001 880 1.67'" - - 10 - 68... 
al &PO -Od..-.. sao 8 ';97a 5 '8200 a,068 7,5ao l Zlta -" a7 50)7 - 179) 6)0 281 
za Z-d Doek.-1.-.J,a 
Zavodowe.o l. 077 aa 2
,
 2278 .... o ),9
0 ....96' l 861 .2
9 110 la907 ,. .\6)7 198 "'" 
aJ ............. _ta ,ao 6 !IM 18, - - - l/a Z) - ...a , 87 - 6, 16 - - - - - 
a... ł-..., aped, 
....J.a.o....ł.. .\o a
 ',zaa 570 17000 2,297 n.6...... , 1.\6 - 9 ao 2000 - 290 a70 ,a15 
a, s.co.Zakbd7 
Ilaw....Foator. 370 BO 8,09'" al87 208)0 ,,630 9,688 l/a al' -18, ,8 2876 - a1Z
 777 - - - - - 211 
26 tJrt.d N.1. J.k1 .\60 )2 10,UJ 2235 - - l/a 157 - 7 "'''9 . 8"') 9117 - - - - - 108 
27 Cukr--ł1a "-ob ", .a a.730 691 19900 5,)80 1,099 '/2 181 ,. 6, .\6 a305 ,. 903 '83 
aB a:l.blJ...'.ka 11.... 
( -.pol..- 
CiA. fooo a, 
,619 11" 3750 9)7 1.720 l/a 218 . la ,... 750 - "'50 37 a" la a a - 
29 lUto&. _.Slod- )SO 
bJ' Zdrowi. 50 
,90' ..\01 '6000 ...,571 7,a7a l UD - 16 6) 6270 ,. 166 179' - - al " 1.00a 
)O Cukrowu.. IlU.... 
._0 aBO 8 1,)46 480 - - - _186 - 7.\6 
o.ól... 7". '96 16"1 J61 11 Co, 601"'" 6uo 1.6'0} )2 17"J9 -a.162 a 26278 -Jli6" )SO 25.)97 11 2' 97 175 11,,69 
.... .....-.----.-I...._.ł.....L.c .-Le_ 
_.J::a:.__ b....... a.... a_a.. J........:II a=ra_i..-..__I.____cl_z.:; ...._. 
..a. ...a 
.... a......_... 



- 64 - 


WIoADYSł.A W MICHNAL 
WIli.' . SIelecIa 


Czytelnictwo w bibliotekach publicznych 
województwa szczecińskiego w roku 1981 


I, GLOWNE KIERUNKI PRACY BIBLIOTEK 


1. Umacn1anj,e pozycJI bibliotek w systemie oświaty, nauki i kultury w regionie, 
2. 'Troska o stan czytelnictwa powszechnego i nieza]d6con
 prac
 bJbliotek 
w ci/Ułu całego roku. 
3, Uzupełnianie zblor6w bibliotecznych w celu zapewruenIa czytelnikom <;\os- 
t
pu do nowości wydawniczych, 
4. Usprawnienie obsługi ludzi chorych .I niepełnosprawnych (mi
dzynarodowy 
rok ludzi niepełnosprawnych). 
5. Kształcenie i doskonalenie kadry. bibliotekarskiej. 
6. Rozwijanie planowej działalności kulturalnej w bibliotekach majĄcych ku te- 
mu odpowiednie warunki. Kontynuowanie 8prawd.ł:onych imprez takich, jak 

w14i1to KaiI\ŻkJ; Dni KsiI\Żki Szczecinskiej. Goleniowskie Dni KsiĄżki;- Lo- 
beskie Dni Marynistyczne itd, 
7, Kontynuowanie prac naukowych i wydawniczych głównie przez WiMBP. 
8, Rozbudowa 1 mOdeM1.lzacja bazy lokalowej bibliotek oraz uzu.
ełnianie ich 
wyposażenia. 
9. Troska o czytelnictwo w dużych zakłAdach pracy poprzez oplek
 meryto- 
rycznĄ na
 bibliotekami zakładowymi 1 tworzenie bibliotek publiczno-zakła.- 
d owych. 


II, SIEC BIBLIOTECZNA.' LOKALE 
Sieć bibliotek publicznych ,składa al'!ł z 236 plac6wek bibliotecznych (zgod- 
nie z NP5-G) w tym 53 bibliotek 1 183 f1W bibliotecznych, Zlikwidowano 1 
fili
 na _I (Prztłmocze 8m, Maszewo), ponieważ nie miała warunków do 
pracy. Utworzono dwie nowe filie miejskie: publiczno-zakładow
 w Szczecinie 
(nr 43) i publiczno-zakładowĄ w 
winoujściu-Mi
dzyzdrojach (nr 2), Istnieje 
potrzeba zorganizowania nowych fW1 w miastach: Szczecin, Stargard, 
wino- 
ujście; Gryf1no i w środowisku wiejskim; w gminach: Bielice (Parsów),' Brojce 
)Dargosław); Chojna (Grzybno); Dobra Szczecińska (Mierzyn), Liplany (Ba.- 
towo), Polic. (Prz
soc1n),' Wolin ('!'roszyn), 
Slet punkt6w blbliotec;"'nych liczy 720 Jednostek w tym 87 sezonowych, 
Jest to kolejny rok kurczenia sl
 sieci tych plac6wek. Ich liczba zmalała w 
1981 r. ej; o 36 jednostek. Gł6wnych przyczyn tego procesu należy upatry- 



- 65 _ 


wać w nlskich stawkach nagrod za prowadzen1e punktu I braku odpowiednich 
s UlI na księgozbiór, Punkty sq zlokaJlzowane następujqco: 98 w klubach 
"Ruch".. 91 w PGR, 33 w klubach "Rolnika", a pozostałe w mieszkaniach PI'}'- 
watnych i szkołach. 
Sytuacja lokalowa kilktEnastu bIbliotek uległa poprawie. WIMBP w Szcze- 
cinie prowadziła remont kapitalny w BIbliotece Gł6wnej,' 7 auach oraz obiek.- 
cie zabytkowym w Buku,' z przeznaczeniem na bIbliotekę Składowq (ten os- 
tatni kosztem 0,'5 mln zł). Dwie aue bIł:-lioteczne dla dzIecI (nr 5 1 nr 9) 
przen1esIono do nowych pomieszczeń. Rozpoczęto prace projektowe w zakre- 
sIe generalnej rozbudowy KsiqźnJcy Szczecinskiej przewidywanej na lata 
1985-1988, 
W sIeci bIbliotek terenowych do ne.jważnJejszych przedsIęwzięć należy zo- 
liczyć: kontynuowanie trwajqcego kilka lat remontu kapItalnego I rozbudowy 
zabytlcowego obiektu dla OddzIałowej Biblioteki Publicznej w Gryficach (prze- 
kazanie obiektu nasUu>1 w I półroczu 1982 r,),' remonty luzupełnienJe wypo- 
sAŻenJa bIblIotek oddz.l
owych w Gryfm1e (uzyskano dodatkowo 82 m2 pow-.),' 
S targardzie I Nowogardzie, oddanie do użytku po kapitalnym remoncIe obiek.- 
tu w Resku (dodatkowa pow, 95 m 2 ) I przygotowanie do oddania budynku w 
Moryniu. Kontynuuje się prace przy zabytkowych obIektach w ChofnJe I Trze- 
b latowi e, Biblioteka Oddzl
owa w Kamien1u. decyzjq naczelnika miasta I gmi- 
n y, otrzymała dwukotldygnacyjny zabytkowy budynek (dawna kanonia). który 
po kapItalnym remoncIe pomieścI oddzIał dla dzled, Trwajq prace n
 doku- 
m entacjq zabytkowego obIektu w Wolin1e przeznaczonego na Blbliot łcę Miej_ 
k q. Zlecono również opracowanie dokumentacji rewaloryzacji wnętrz Biblioteki 
OddzIałowej w Kamieniu Pomorskim, Poprawie ule
 sytua
ja lokalowa kilku 
filil: Filię nr 4 w 
wlnoujśClu przeonl,..s.iono do novJoi!go lokalu i wyposażono. 
podobnie Filię w Jarszewie (s. Kamień), W}Temontowano Fihę nr 2 w Poli.- 
cach, Filię w Chwarstnicy (gm, G
o).. trwajq prace przy k11ku innych pl&- 
c6w\cach. Wzncwiły dzI
alność okresowo nleczynne: Filia w Krzymowie (gm. 
Chojna) i FilIa w Zlelinie (gm, M.1eszkowice), Przygotowuje się otwarcie FI- 
1.U w Grzybnie (gm. Chojna), 
W Bumie na remonty kapitalne bIbliotek terenowych wydano w 1981 r, 
13,'6 mln zł, w tym z budzetu terenowego 6 mln zł. Ze arodk6w WIMBP wydał- 
kowano na remonty kapitalne 1,370 łys, zł. 
NIezależnie od tego wiele bibliotek otrzymało nowy sprzęt _ głównIe rego- 
ły na ksIqżkl ł inne meble biblioteczne o łqcznej wartości 1.890 tys. zł. 
Ze sprzętu audiowizualnego dokonano zakupu 8 projektor6w Wmowych 
"Elew-2 AP 40 T" oraz 1 kamery Wmowej. Ponadto zakupiono 
 WłMBP 
maszynę drukarslcq otfaetowq "Romayol'" " kserograf ł samochód dostawczy 
"Zuk", 
Ne.jczęstsze trudno.ci w alec.I bIblIotek wiejskich to c:.Iasne lokale (\lir czę4- 



_ 66 . 


.cI nie ogrzewane UIYU\).. braki w wyposażeniu meblowym 1 
owizua1nym 
oraz duża nuktuacJa kadr. W 1981 r. nie podJ
to remontu 9 obJ.ekt6w p1lnle 
tea o potrzebujqcych. ZUkwido
o Filię w Przemoczu (gm. Maazewo),: zam- 
knięto F!1i'il w Lubanowie (sm. Banie), Filię w Kliniskach (sm. Golef1łów) 
przeniesiono do pomieezczenia o pow, 14 m 2 , Filia w Wie.ce (sm. Wo11n) 
mieści alę w campinau nie opalanym zilYU\ itd. Ogółem powierzchnia użytkowa 
lok4l.l bibliotecznych wynoal 27,039 m 2 tj, 3.0 m 2 na 100 mieszkańców, Jest 
to dokładni. połowa wymaganej normalnie wielkości. N
jkorzyab'Uejsza !lytua.. 
. 2 
cja Jest w rejonie nowogardzkim, gdzIe wskaźnik wynosi 5.'1 m " natomiast 
2 ' 
ne,igorsza w rejonie gryflck1m - 1.6 m /100 . mieszkańców. 


lILKADRA 


Na koniec 1981 r. w biblIotekach publicznych pracowało 475 biblIoteka.- 
rzy/ w tym 403 pełnozatrudn1onych (85
) i 72 niepełnozatrudn1onych. 


Struktura wvksztołcenia bibliotekarzy 


BJ bliotekarze Liczba Wyż sze Studium 
rednie Podat. Razem 
wskazn. w tym biblio- w tym i rUep, 
bibl, tekarsk. bib l, średn. 
1. pełno za- Lon. 113 70 54 213 123 23 403 
I.n..Idnien1 % I 28,C 17,4 13.4 52,9 30.5 5,7 100.0 
2. niepełno- 1, b, 8 3 - 47 17 17 72 
z atrudnleni % 11,'1 4."2 65.:& 23,6 23.'6 100.0 
- 
3, Ogółem 1, b 121 73 54 260 140 40 475 

 25.5 15,4 11,4 54,7 29,5 8,4 100,0 


AnaUzujqc strukturę wykształcenia pracowników merytorycznych biblIotek,' 
nalezy zauważyc: utrzymujqc
 alę .
 korzystnq tendencję wzrostu poziomu 
wykaztołcenia kadry bibliotekarskiej, Stopniowo odchodzq z zawodu ludzie bez 
wykształcenia średniego (oaób takich pozostoło jeszcze 40 
, 8,4 %),' a rów- 
nocześnie zw1'ilksza się odsetek osób z wyższym wykształceniem - 121 osób 
tj, 25,5
. Ponadto 54 osoby (11,4 
) rnaj
 wyksztołcen1e na poziomie atudium 
bibliotekarskiego, 
W 1981 r, 31 osób uzyskało 'rednie kwaW'ikacje biblIotekarskie (kończqc 
Policealne Studium Bibliotekarskie Zaoczne). 24 ukończyło I;d dwóch lat i Jej przyczynq Jest 
brak dostatecznej liczby ks.iqżek na rynku ks.\ęgarskim. a nie brak środków 
na id. zakup, Przeciętn3 cena zakupionej ksIqżld wyniosła 49 zł (wzrosła 
o 1 zł), 
Obowiqzujqcy wskaźnik zakupu nowości ksiqżkowych do bibliotek publicz- 
nych wOJ, szczecinskiego wynosI 18 wolumInów na 100 mieszkańców, W 1981 
r, zrealizowano ty1ko 14.5, Najmniej w Szczeclnie (10). Stargardzie (11), 
Trzebiatowie (11). Płotach (12). Policach (12,) I Osinie (12), W tym mIejscu 
należy zauwa
yć. że Biblioteka Wojewódzka oprócz zakupu, otrzymuje zbIory 
z tytułu krajowego egzemplarza obowiqzkowego, 


,1)wszystlde wskaźruki obliczono w stosunku do liczby ludności na koniec 
1981 r, 



- 68 _ 


Struktura kslfł8ozbloru 


Struktura wypotyczeń 


400 


20,7 


47: 


I literatura pIękna dla dzIeci 
I I literatura pIękna dIa dorosłych 

 literatura z Innych dzIał6w I czasopIsma 


Struktura księgozbioru ma charCJ.kter stabUny, W roku sprawozdawczym 
znaczne środki finansowe wydano na oprawę; ksIqżek I czasopism - 1,183 
tya, zł (w 1980 r, tytko 400 Łys, zł), Oprawiono więcej zbIor6w. ale wzrosły 
także znacznie koszty usług Introligatorskich. 'Ponadto powszechnie stosuje 
się folię do zabezpieczenia zblor6w przez samych bibliotekarzy, Opr6cz ksIę- 
gozbIoru, blbliotc;ki publiczne aromadzl!\ w coraz więkazym zakresie zbiory 
specjalne, W 1981 r. wydano na ten cel 857 tya, zł, Zbiory te liczl!\ 97 tya. 
jednostek. w tym 44 tya. audIowizualne (głównIe płyty gramofonowe). Obok 
Biblioteki Wojew6dzkiej. ne,JbogaŁ-ze zbiory specjalne majl!\ biblioteki w Star_ 
gardzie. Nowosardzie. KamIeniu, Łobzle. Policach I Pyrzycach, Zastanawie,Jer 
ce jest jednak. że Biblioteka w GolenIowie w og61e nie udostępnia tych zblo- 
r6w. BIblioteka w GryfIcach nie wypożycza do domu. a biblioteki w Policach. 
Pyrzycach I Swinoujśclu nie udoestępnIaJl!\ zblor6w specjalnych na mIejscu. 
Jednl!\ z przyczyn jest brak odpowiednich pomIeszczeń. a sytuacja taka jest 
wielce niekorzystna dla ułytkown1k6w bibliotek,. 


V, UDOST Ę PNIANIE ZBIOROW 
W roku 1981 z bibliotek publicznych. Ich fiW I punkt6w bibliotecznych ko- 
rzyatało 210,893 czytelnIk6w, to jest o 8,430 czytelnIk6w mniej niż w 1980 r, 
Z mnlejszyt się tym samym zasięg czytelnictwa bibliotecznego do 
3.3 ')I. mi es z- 
kańcow wojew6dztwa. Pod tym względem woj, szczecińskiej zaJęło 7 mIejsce 
w kre,iu. Ta ujemna tendencja zarysowała sIę; od dwóch lat. Została ona spo- 
wodowana przede wszystkim takimi czynnikami, jak brakiem opału (trudności 
opałowe dotknłłłY ukoło jednej pil!\tej wszystkich plac6wek). a w zwi¥ku z 
tym okresowo zamykano bIblioteki lub ograniczono Ich dzIałalnośt. trudno'- 
ciamI aospodarczyml; Istnlejl\Cym napięciem społec7no-politycznym; fiuktuacjl!\ 


, 



- 69 - 


kadr; zmnlejszenlem sIę; ruchu turystycznego; ograniczonym zakupem nowoś- 
ci ksiqżkowych Up, 
Spadek czytelnictwa obserwujemy zarówno w środOWlsku miejskim (znacz- 
nie wi
kszy) jak i wiejskim. Na wsi liczba zarejestrowanych czytelników 
zmniejszyła się O 2 tysiqce. ale samych czytelnik6w sezonowych było mniej 
o 2,2 tys, Z tego wnlosek, że mimo tych trudnych warunków staLI mieszkan- 
cy wsi korzystaj q z bibliotek na dotychczasowym pozionue, Rozpatrujqc kd- 
tegorie bibliotek zauważamy, że mniej czytelruk6w obsłuzyły: WIMBP, biblie.. 
teki oddziałowe i miejsko-gminne, Natomiast w bibliotekach gminnych zarejes_ 
trowano więcej CzytelnIkow o 1,4 tys, Biorqc pod uwagę kategorie wieku czy- 
telnIk6w widzimy, że jedynie czytelnictwo dzieci do lat 14-tu utrzvmuJe się 
na tym samym pozIomie, w starszych kategoriach wieku notujemy mniejsze 
wyniki, Ustalono, że 50,3 % ucznl6w szkÓł podstawowych korzysta z biblie.. 
tek publicznych, 
Ocenlajqc pracę; oddział6w WiMBP należy zauważyć, że Jedynie biblioteki 
w trzech rejonach obałużyły nleco więcej czytelników: staraardzkim (o 321), 
poJickim (o 73) I łobeskim (o 61), Na jednq plac6wkę blbliotecznq (bibliote- 
kę i f1J1ę) przypada najwięcej czytelnlk6w w oddziale 5winoujskim (1617) I 
w Szczecinie (1505); najmnl."j zaś w oddzIałach: chojeńskim (419) I pyrzyc- 
kim (555), 
Biblioteki, w których zarejestrowano znacznle więcej (mniej) czytelników: 


wi ę ce j o mni ej o 
1, Kołbaskowo 936 1, Szczec.ln 3.015 
2. Trzebiatów 458 '2.. KamIeń POII'!, 
.541 
3. Dziwnów 294 3, 5winoujśc1e 1.200 
4, Stepnica 224 4, Gryflce 1,087 
5, Stargard gm. 213 5, Gryfino 647 
6, Banie 179 6.' Police 604 
7. WarnIce 169 7.. Pyrzyce 507 
8. Brojce 147 8. Rewal 505 
9. Chojna 113 9. Golenl6w 347 
10. Stara Dqbrowa 94 10. M!eazkowice 277 


W 1981 r. dokonano 4.886.'207 wypożyczen ksiqżek.'- oznacza to spadek 
o 191,:S tys. wypożyczen tj. 3,e % w stosunku do roku 1980.' Statystycznle 
na 100 mIeszkańc6w przypada 538 wypożyczeń (drugIe mIejsce w kraju). 
Spadek liczby wypożyczeń mIał mIejsce w WIMBP I bibliotekach stopnla 
oddziałowego tj. w większych mI_tach" Bibl1
tekl mlejsko-gm.Jnne I gminne 
w sumie wię;cej wypożyczyły ksIq":ek. 
rednla wojewódzka wypożyczeń na 
jednq placówkę przekracza 20 tysl
cy. 
Systematycznie wzrasta liczba wypożyczonych zbIorów apecJalnych _ po- 



_ 70 - 


nad 74 tys. Jednostek (+ 3 tys.). 
W czytelniach I kqclkach czytelnianych I udostępniono 1.425,
 tys. wolumi_ 
nów ksiqżek l czasopism (o 49 łys, mniej niż uprzednio) oraz 18 1 e tys.' 
Jednostek zbio
ów specjalnych. 
Ogólna liczba odwiedzIn w bibliotekach i filiach wyniosła 1,'159 tys" deJe 
to wyobrażenie o Ekall kontaktów połecznych reallzowanych w tej sieci bi- 
bliotecznej. 
Biorqc pod uwagę trzy podstawowe wskaźniki usług bibliotecznych: za.- 
sięg czytelnictwa bibliotecznego (w stosunku do czytelnlk6w stałych), aktyw- 
ność czytelnlczq mieszkańców i usługi świadczone w czytelniach, uszerego- 
wano wszystkie 53 biblioteki. Najlepszymi okazały sIę biblioteki w Resku. 
W ęgorzynie..- Dobrej Nowag.; Chojnie i Stepnicy, Najgorsze wyn.ivt zanotowały 
biblioteki w Radowie . Małym,' Warnlcach,' Bielicach i Brojcach. 
VI, DZIALALNOŚĆ KULTURALNO-o'śWIATOWA I NAUKOWA 


Rok 198:!. był rokiem ludzi nIepełnosprawnych. Znalazło to swoje odbicie 
w dZiałalności bibliotecznej, WiMBP podjęła akcję dotarcia z k ;;Iqżkq do ludzI 
niepełno1lp
ych poprzez bibliotekarki,' czytelników i harcerzy, W tym celu 
nawiqzano kontaidy z PCK i PKPS uzyskujqc adresy ludzI oczekujqcych 
pomocy. Zakupiono udznak1 "Ksiqżka dla chorego", które pełn.iq funkcję zna- 
ku rozpoznawczego, Akcjq objęto całe województwo, Donoszenie ksiqżek lu- 
d zIom niepełnosprawnym tralttujemy jako stałq formę pomocy tym ludzIom r. v- 
nIeż na przyszłosc, Część bIbliotek kupuje również nagrania tekstow na tas- 
mac" magnetofonowych (ksiqżka mówiona) z przeznaczeniem głuwrUe dla nie- 
widomych, 
Wśród czytelników dziecięcych w bibl10tekach całej sled, a przed .....zy- 
atk1m w oddziałach w f1llach dla dzIec.. zorgan.lzt.lwano akcjO;! pn, "Dzi. ci _ 
Dzieciom.... Jtoj celem byto zqromadzenie upominI< (zabawki, albumy, C7-S ,_ 
pisma. kslqzki itp,) dl dZl ci chorych PSyctUC7 lie l' \b nJe) ełnosprawn\ =h 
pod względ
m f17""Czrym, uh II zgromadzono darL .... kt .re ,,_ ',=zon.-. 
cza.sie uroczy ty impre rr ym mie kańcom dom....w Spł cjalnł-j opiE"'
, 
domów dzlec... .. Itp. 


'litimo og(,,!r -h tn. 
n 
majqcych d q u_ Ul, 
Inaurura, Ja Dr.. 
n4 ugłc enia}.; :mstyi )\J 
ia. 
chod2 )no 10 l 11 maja. prvcz l.. 
plsar?e krav-:>" pił ni 
rm 


)Q.r 


ń ni 


rezygnowane 



jważ.1.l'-J 


Pr_ 



 


li 


cin kił j, a w nast
... m pr:ry. 
r m ardzie t!U'f "oz:lr ze 


In Lm. 


.I'" 
otkaru al 



- 71 - 


W miesiqcu maju (23) w SzczecinJe odbył się zlot laureatów XIX w
p6ł_ 
zawodnlctwa na najlepszy punkt biblioteczny woJ, SzczecIńskiego. We wsp6ł- 
z aWOdnlctwie wzięło udział 205 Punktów, 
Pod konlec listopada, pod hasłem "SzczecIńska humanistyka i literatura 
a współczesnobć", obchodzono uroCzyście V Dni Ksiq!ld Szczecińskiej, Głów- 
n e uroczystości miały miejsce 26, XI w WiMBP. Należy zauważyć, że konty... 
n uowano także Go l enlowskie Dnl Ksiqżki.. Łobeskie Dnl Marynistyczne, sze- 
reg spotkan zorganizowały: Bibl10teka w NowogardzIe 1 BIbl10teka w Stargar_ 
dzie, Kontynuowano działalność WYSŁawiennJczq, formy pracy z dziećml itd. 
Łqcznie w bibliotekach zorganizowano 11,760 zajęć oświatowych, w tym: 
2,605 wystaw i wystawek 
128 spotkań autorskich 
405 odczytów i prelekcji 
768 wieczorów dyskusjI 
1,023 lekcji bibUotecznYCh 
2.208 wieczorow bajek 
247 seansów filmów oświatowych 
80 kółek zainteresowań 
4,206 innych za;ęć, 


Ponadto biblioteki ałużq poradnlctwem i udzielajq informacji o l!teraturze, 
L qcznie udzielono 30!" Łys, informacji. w tym 109 tys, bibliograł:icznych. 
D?iałalnobć naukowq, wYdawniczq l dydaktycznq prowadzi głownie WiM 
p rzy współpracy bibliotek oddziałowych, W 1981 r. wydano: 


1, Bibliotekarz Zachodniopomor_c;ki, KwartaJruk 1980 nr 4 i 1981 nr 1, 
2, Lekcje biblioteczne, Poradnlk Lib" raficzny, Oprac, Edward Rymar, Py_ 
rZYł::e-Szczecin 19d1 (do użytku łużb.), 
3, Nabytki zaQ.'aruc. nych płyt gramofonowych 
I':<.i _he. wska. zczec!n 1C'30 (do u ytku 
ychc -ki imierz: WspomnienIa. ;3zc 
nału ), 
::tawa Rzqdowa, F-ra o u_hwalone Dnia 3 Maja, Roku 1791 (kserokopia 
oryginału), 


l. 


(1979 r,), Uprac, Wi ława 
-łużb, ), 
in 1981 (na praNach ory
_ 


lJ - adelJ Z' ,..., re-:i I rowincJI nieplewiony, 

ka ..ria Lit, "Arkusze", 


czecin 1981, 3zczecIń- 


I--rz 


'uk
 (w "dani WLtrzyman" ze względu na stan wojenny): 



ZE' 11. h 
" Al .dra 
t.I')1 
ar La 



_ł 


blo-Libl.1c 


ul LI y, Oprac. Lld1a Mile ;_ 


-'U'ska. 


l, 


L!brary 1 0 7' . 
Ic...r
 1 '}b:l, nr 2-3 



- 72 - 


Ponadto opracowano: 
1, Blbliografia regionu pyrzyckiego, T. 2. Druki polskie 1847-1980, Zebrał 
oprac. Edward Rymar, Pyrzyce 1981, 321 s., maszyn, (o
ejmuje 5.680 
pozycji bibliograficznych), 
Kontynuuje się pracę nad Bibliogratiq Pomorza Zachodn.iego, zarówno nad 
seriq polskojęzycznq jak i piśmienaol ,......ranJcznym. 
WIMBP zorganizown,ła szereg oaczyT " I"J.-.adto St, ....rzywicki \Vł, Mi- 
chnal wygłos1U referaty na sesji naukowej w "\'yższej zkole Pedagogicznej. 
WIMBP we współpracy z FiUq Centrum Ustawicznego Kształcen.ia BJblio_ 
tekarzy reaazowała kształcenie w Policealnym Studium Bibliotekarskim Zaocz_ 
nym oraz na Kwalifikacyjnym Kursie Bibliotekarskim (słuchacze z ,,",oj. szcze- 
cińskiego i gprzowakiego), Na studenckie praktyki WiMBP przyjęła 1.4 osób 
i Bib!10teka w Swinoujściu 11 osób, Ponadto zrealizowano różne formy dosko- 
nalenia zawodowego w Bibliotece Wojewódzkiej i w bibliotekach oddziałowych, 
Warto zauważ} , że WiMBP zorganizowała ogólnopolskie seminarium instrukto- 
Aw czytelnictwa dzieci wojewódzkich bibliotek publicznych,' a ponadto była 
ospodarzem plenarnych obrad Zarzqdu Gł6wnego Stowarzyszenia Bibliotek
 
I zy Polskich. 
W niniejszym <..pracowaniu uwzględniono jedynie niektóre aspekty pracy 
biblioteki ze zwróceru.em uwagi na sysuację lokalowq j wyniki czyteln.ictwa. 


WNIOSKI 


1) Wyniki czytelnictwa sq nIeco mniejsze niż w 1980 r.,'- jednak zważywszy 
na naplt
cia społeczno-polityczne I trudności gospodarcze uważamy,- że osiqg_ 
nięte rezultaty sq sukcesem ofiarnie pracujqcych bibliotekarzy całego wojewó_ 
dztwa. Należy podkreślić,' że biblioteki publiczne naszego wojewodztwa praco- 
wały nieprzerwanie przez cały 1981 r, 
2) Biblioteki publiczne ,1.Ie otrzymujq wystarcze,Jqcej ilości opału, stqd w po- 
rze zimowej część bibliotek (około 1/5) jest wyłqczona z obsługi czyteln.ików 
bqcłź też poważnie ograniczony czas pracy, Biblioteki publiczne obsługujqce 
c zwartq część społeczeństwa winny mieć zagwarantowane minlmum opału nle- 
z będnego do Ich fW'1kcjonowania. 
3) Odczuwa się poważnle nledolnwestowanie, zwłaszcza bibliotek na wsi, Do_ 
tyczy to remontow, wyposażenla w sprzęt meblowy 1 audiowizualny, Koniec7ne 
jest wziększenie środk6w na te cele (zwłaszcza ze względu na zwyzkę cen). 
4) Obserwujemy stale zmnlejszeJo!\cy lii"l zakup nowości ksiqżkowych do biblio- 
tek. Ma to ujemny wpływ na, rozwuj' czyteln.ictwa. Gwałtowny wzrost cen ksiq.- 
żek w 1982 r. wymaga zwrócenia wi"lkszej uwagi na konserwację 1 ochron"l 
z bior6w bibliotecznych. 
5) Biblioteki w coraz 8a;erszym stopniu podjęły Qromadzenle zbior6w specjal- 
nych (gł6wnle płyt gramofonowych).. jednak wykorzystanie ich jest niewystar- 
c zeJqce. 



- 73 - 


6) SzczegóInq troskq wszystk1ch biblIotekarzy powinno być pełniejsze udo_ 
tępnIenIe bogatych już zbiorów czyteln1anych. Stwierdza sl"l !"owlem duże 
zróżnicowanie w Ich wykorzystaniu w poszczególnych bibliotekach, co jeat 
rezult6tem lepszej lub gorszej pracy bibliotekarzy. 
7) W ostatnim okresIe obserwujemy znaczny regres dzIałalnoścl kultur8lnej 
w zakładach pracy, Dotyc.o!:Y to równl
ż czytelnIctwa. W teJ sytuacji dotych- 
c zasowe formy oplekl merytorycznej ze strony bibliotek pub Icznych aq nie- 
wystarczajqce. Należy więc wprowadzIć powszechnq zasad"l organ1zowanla 
bibliotek publiczno-zakładowyCh na warunkach przyj"ltych przez WIMBP 
(wzorcowe umowy), We wszystk1ch przypadkach należy uatalić zasady wsp6ł.- 
udziału finansowego zakład6w pracy. WIMBP przyjmuje organlzacj"l czyteln1c- 
twa na terenie m, Szczeclna, natomlast bibliotekl oddziałowe w swoich rejo- 
nach. 
8) W trosce o rozwój czyteln1ctwa war ód załóg przedsiębiorstw rolnych na 
wsi,' należy kontynuować akcję powoływan1a wspólnych bibli0tek z pańatwowy.. 
mi gospodarstwaml rolnymi (na podstawie wzorcC?wych um6w). 
g) Blbliotekl publiczne chcqc oslqgnqć szersze oddziaływanie na 
rodowlako 
s połeczne winny ro
'Zerzyt współpracę z Instytucjam.1 I organlzacjam.1 apole- 
c zno-politycznyml,; ruchem regionalnym I sprzyjać powstawaniu kół przyjaclół 
blbliotekl, 



- 74 - 


DANUTA PRZEMIEMECKA 
WI.U" . 1l001.u. 


EibIioteka Publiczna w Drawsku Pomorskim 
(hisloria i dzień dzisiejszy> 


W lutym 1982 roku Miejska Biblioteka Publiczna w Drawsku obchodziła 
swoje 35-.1.ec1e. Nie był to oczywiścIe czas na huczne jubileusze; więc ob- 
chodów w og61e nie było, W województwie kosza1lnskirr jest to jednak biblio- 
teka o historll cIekawej I nIeszablonowej, Jej losy odzwierc1ed.1ejq historię 
bibliotek publicznych Pomorza Środkowego w sposob różnIl\CY jq od innych. 
Wśród trzynastu bibliotek powiatowych województwa koszalińskiego sprzed 
roku '1975'; których pracy towarzyszyłamlprzez przeszło ćwierć wieku, odręb- 
nymi drogami z różnych powodów szły trzy. bytowska, drawska I złotowska. 
, 1) 
D zleje bytowskiej I złotowskiej znalazły swoich dzIejopIsów już wcześniej , 
historia blbli.oteki drawskiej, chocIaż zarysowana przed 5 laty2),' z racji le- 
nb.twa autorki dzIś dopiero zosteje napisena, Autorka ma -ńadzieję, że bę- 
dzIe ten szkic drobnym elemente"l obrazu pod tytułem Biblioteki Publiczne 
w PRL, który kied
 - może na 50 lecIe _ powstanie, 
Mysię także. że dobrze &Ię stało,: że ten szkic tak d':ugo sIę; rodził, Wlęk- 
s zy upływ czasu pozwala na chłodniejsze spojrzenie, na mniej emocjollalnq 
o cenęl' na krytyczniejsze wykorzystanIe dokumentów, a nie pOleganie na włas- 
nej, zawodnej przec1eż pamięc1, 
Od pierwszych dni istnienia biblioteka prowadzi kronikę, Nikt jej nie retu- 
s zował; pozostały w niej zapIsy wiernle oddĄIqce nastroje chwili'; wiernie rto_ 
tujqce fakty i wydarzenia. Część Informecjl o dzIejach bibliotek publicznych 
w byłym powiecIe drawskim z nieJ pochodzI. 
W tytule uzyłam określenia "BIblioteka Publiczna". Powstała jako powiato- 
wa biblioteka publiczna; wyodrębniono z rtlej bibliotekę miejskq,' by w kilka 
lat p6tnJej połqczyt oble w J
en organizm, W 1/975 r. skreślorto z nazwy 
przymiotnik "powlatowa",1 Miejskq Bibliotekq Publicznq zwała sIę do 1982 ro- 
ku, Teraz jest Blbliotekq Publicznq M1aę;ta i GmIny. Cały czas spełrtla funkcję 
bIblioteki minIreglonu o rożnym zasIęgu. Ale pozostała zawsze public zn a. .. 
x 
x x 


Uchwałę o powołanIu pIerwszej placówki bIbliotecznej powiatu _ Powiatowej 
BIblioteki Publicznej - Powiato.va Rada Narodowa pddjęła w lutym 1947 roku, 
w niespełna dwa lata po powroc1e Drawska do Polski, 
Niewiele Infonnecjl po&1adamy oplerwazych drtlach Istnienia biblioteki. PIer- 
wszym jej kierownikiem - I jedynym pracownikiem był FrancIszek Zlmmerman. 
Nikt rtle umie dziś powiedzieć nawet kim był z zawodu ten pierwszy nomino1.- 



_ 75 _ 


ny blbliotekG,rz drawski.' Już bowiem po trzech mIe
cach został zwolniony, 
Poza wapomn1anq uchwał!\, plerwszym zachowanym dokumentem bibliotecz- 
nym Jest protokół przekazania meJl\tku biblioteki następnemu kierownikowi Bo.- 
lesławowi Sadowskierou. 
Majqtek ten 1 czerwca 1947 r. - w trzy mIesiqce po utworzeniu biblioteki 
wynosił: 213 kslqżek,. 1 azlJ!a.' 1 biurko,;- 1 krzesło. Lokal jednak był przewi.- 
dziany "na wyrost" I miał dwie lzby. 
W dwa tygodnie póiniej tj. 19 czerwca 1947 r. blbUotekę ołlN!U'to dla czy- 
teln1k6w. 
W końcu roku 1947 W);'Odrębniono blbUotekę mIejskq. W kronice biblioteki 
powiatowej zanotowano, że biblioteka mIejska przejęła 106 czytelników wraz 
z odpowiednim 
gozblorem. Ue było ksiqżek ni. sposób dziś dociec. 
Istotnq jednak będzie Informacja/ że w c1qau 6 mleslęcy ksllłgozblór blblio.- 
teki powiatowej bardzo ai
 powlękazył I na koniec roku 1947, mImo przekaza- 
nia pewnej liczby ksiqżek bibUotece mIejskieJ, biblioteka powiatowa Uczyła 
1,672 tomy':- których wartość obliczono na 574,435 zł:. 
Z tej Uczby - jakze według dzisiejszych ocen skromnej _ można już było 
wydzielić kilkaset tomów.. aby zaopatrzyć Inne środowiska powiatu. W plerw- 
szym kwartale 1948 roku otwarto 10 punktów bibUotecznychokt6re dysponowa- 
ły połOWl\ zbiorów bibUotekl powiatowej I pomyślanej jako biblioteka centralna, 
Punkty otwarto w miejscowościach: Kalisz':- OstrowIce, Poirzlldło, Rydzewo, 
S oarUca. Studnica. Wierzchowo,' Zl\binowice I Złocieniec, 
Miasteczka Kalisz I Złoc1eniec dziś posla.dajq pełnoprof11owe (z odd:z 10- 
mi dla dzieci) bibliOteki miejskie, Ostrowice I Wierzchowo to aledzlby gmln 
gdzie biblioteki dysponujq dużymi lokalami w budynkach urzęd6w. W Poirzad- 
le,' nawiasem mówiqc wyludnionym niemal zupełnie, jest fi11a biblioteczna. po.- 
dobnie w Rydzewie I 
wierczyn1ei' gdzie pracujq doskonale duże prlłżne twe. 
W Sośnicy, Stud"11cy I Zqbinowicach pozostały punkty biblioteczne. 
Do bibUotekl powiatowej zakupiono w 1948 r, 1.347 kslqżeklmlmoł że zmie- 
niła ona - mówiqc językiem dzsiejszym - organ założycielski. 11 czerwca 
1948 PowiatoNa Rada Narodowa w Drawsku uchwałq nr 57 przejmuje bibliot_ 
kił powiatowl\ na własność Powia.toweao Zwll\zku Samorzqdowea o , 
Uchwała o powołaniu biblioteki w 1947 roku nie precyzowała jej statusu 
prawnego, Dynam1ka życia owych czasów sprawiła, że biblioteka już Istniała 
działała, zanim stała aię; ramieniem 'Władzy aamorzqdowej. 
A ksil\żki były potrzebne tak bardzo,' że zaczfłły stanowić ,_ towar, który 
hczył się na rynku, Tym bowiem, a nie mlłoś91q do ksll\żek: należy tłuma- 
c zyć fakt włamania do lokalu biblioteki powiatowej 11 lipca 1948 roku. Spra'-- 
cy nie odnaleziono, Sl\d Grodzki w Koszal1nie na posiedzeniu niejawnym 8 
stycznia 1949 rolc:u wobec nieodnaleuen1a aprawc6w przestępałw8 aprawlł 
u morzył. 



- 76 - 


Ten poż8łowan1A godny wypadek ole zahamow8ł pracy biblioteki, W stycz- 
niu 1949 roku otwarto jej staraniem (co należy czytać staraniem kierownika 
i jedynego pracownika Bolesława Sadowsldego) dwie biblioteki miejskie w 
Ka11&zu I Złoc1eńcu oraz 6 bibliotek gminnych, bazujqcych na wcześnlej tam 
zlokalizowanych punktach. Biblioteki te umleszczono w Ostrowicach, Poźrzad- 
leo Rydzewie, Studnicy,' Swierczynie i WIerzchowie. 
Także w stycznlu z8łożono dalsze punkt}' biblioteczne w liczbie 40, Doko- 
nania biblioteki powiatowej w cIl\8.u 2 lat sq Imponujqce. W kronlce Powiato- 
wej I Miejskiej Biblioteki Publicznej na drugiej już stronle umieszczono foto- 
grafl
 biblioteki I fragmentu kslęgozbloru. Na ciemnych obł6żkach wyraźnJe 
odcInĄJq się bl8łe kółeczka. Kto z dawnych bibliotekarzy nle pamięta tych 
nlezwykIe pracochłonnych sygnatur? R6wniutkie rzędy kolorowych kółek, blo.- 
łych dla beletrystyki.. żółtych dla kslqżek dostępnych dzIedom.. pomarańczo- 
wych" dla kalqżek popul'arnonaukowych, Wraz ze zolszczeolc m obł6żki nowe 
kÓłeczko. na nim trw literki nazwiska autora.' tyleż tytułu I cyferld klasyfika- 
cji dziesiętnej. Pracy mn6stwo,'- księgozbiory liczone już w Łyslqcach tomów, 
Tak było wszędzIe - ole był to "str6j" k.siqżkI obowiqzujqcy tylko w Draws- 
ku.. ale warto sobie uświadomić fakt,'- że robił to JEDEN CZŁOWIEK, Ten je- 
d en bibliotekarz Inwenłary2ow8ł. kata!ogow8ł, obkład8ł, wypIsyw8ł karty ksiqż- 
ki centraLI'; sporzqdzeł wykazy ksIqżek dla punktów bIbl1otecznych. 
ZnalezIenie kilkudzlesI
c1u of.iAmych ludz1,'lIItórzy zobowiqza1l sIę prowa- 
d zić punkty, 10 lokaLI dla bibliotek miejskich I gminnych,' zapewnienJe minimum 
wypasażenla w posŁ.,.cI stołu.'- szaly,' regału i choćby jednego krzesła też ko- 
s ztow8ło nle mało trudu.' 
Kroolka biblioteki notuje, że dopiero w stycznlu 1949 roku zaangażowano 
do biblioteki drugiego pracownika. Była nlm obecna dyrektorka Miejskiej Bi- 
blloteki Publicznej w Drawsku Władysława Zaremba. 
Z nu
 rzewnej ranekliji oglqda sIę w kror1J.ce akty erekcy,Jne bibliotek 
gminnych. 
harl!lkterystyc
na owalna pleczqtka Zarządu Gminy,' kilkanaścIe. 
czasem kllkadzleslqt podpIs6w. "Kslqżka zbłqdziła pod strzechy", czytamy 
tam często. l nle ma w t} nic patetycznego,:- jest po prostu wzruszajqce st- 
wierdzenie f
u.' że spełnIł- się marzenla narodowego wieszcza. wyrazone 
p rzed stu laty'; że oto kEJq...i:ka jest dostępna kaŻdemu,kto zechce jq wz1qć 
do ręki.. deszyt się 
ej treśc1" i k&zt.1łt.
m, Nie ma tam stwierdzeń,' że kslqt- 
ka na wal to zasługa władzy ludowej, To rozmle się samo przez się, taki 
jest właanie klimat tamtych dnl. 
W kilka dni po otwarcIu punktów bibliotecznych zorganizowano w biblio- 
tece (13-14 l. 1949 r,) dwudniowe przeszkolenie dla prowadzqcych je. Zgło- 
sili się wszyscy! Wśr6d 40 uczestnlk6w mlnI.-kursu było 1.!I nnuczyc1eli. 
W pół roku później, w czerwcu/, otwarto dalsze trzy biblioteki gminne dla 
gmin Drawsko, KalIsz i ZłocIeniec;:. Na tereni. powiAtu dzi8ła więc w roku 



- 77- 


1949 12 bibliotek nie llcz
c punkt6w. 
Kronikarka notuje pierwsze bibliotekarskie nastroje i pierwsze spostrze- 
żenia. M6wi
 one o zbyt trudnych ksiqżkach podanych niewyTobionemu cZY-, 
telnikowi:; o >stopniowym rozszerzaniu się wpływu ksil\żki, Braki up.atruje bi- 
bUoteczny "Koszałek-Opałek" w dorywczej pracy bibliotekarzy wiejskiCh, w 
odrywaniu bibliotekarza do pracy w Zarzl\dzle Gminy nawet wtedy.. gdy osil\S- 
nie już pełne zatrudnienie w bibliotece. 
W dwuosobowej bibliotece powiatowej przybywa na półkach szeregów kai
 
żek z kolorowymi kołkam.l, W maj
 1949 1', z okazji Dni Oświaty, Ksiqżki I 
Prasy otwarto plerwsz
 wystawę ksiqżki I prasy polskiej w wolnym Drawsku. 
Wystawa zaprezentowała Imponuj
cy dorobek wydawnlczy pierwszego pię- 
ciolecia Polski Ludowejl' zwiedziło jl\ ponad dwa tysi
ce os6b, W kronice bib\. 
Hoteki pozostało kilkadzles1
t wpisów I kilkaset podpls6w, wśród kt6rych o
 
najdujemy podpis pierwszego organizatora lJiblibtek w województwie szczecI
 
s kim - wizytatora Kuratorium Okręgu Szkolnego - Jana Karakulskiego. W nas- 
tp'pnym roku podobnq wystaw. wizytował pisarz Jalu Kurek. 
Powstanie województwa koszalińskiego nic nie zmieniło w sytuacji Powia... 
towaj Biblioteld PublicznAj. Po prostu wraz z całym powiatem weszła w gra... 
nice nowo utworzonego województwa. 
W 1951 roku zanotowano w bibliotekach gminnych du
e oslqgnięcIa. ""'e 
współzawodnlctwie bibliotek 1950_1951 pierwsze miejsce w powiecIe,'- a trze- 
cie w województwie zdo
ył Franciszek BogdzlewJcz. Już po przevazaniu bi- 
blioteki żonie, wspomina Ewoje zabiegi b żwiększenie liczby czytelnik6w,; k-ł:6- 
re I dziś po trzydziestu latact; warto było by powtarzać 3 ). 
Do roku 1953 odnajdujemy w kronice Jedynie odbicie kolejnych wyataw na 
D ni Oświaty,; Ksil\żki 1 Prasy. Można by S
dz.\ć'; że pierwsze etapy pl'acy or- 
ganizacyjnej wyczerpały się, - a biblioteka przez 4 lata pracowała "od wystawy 
do wystawy', 'I1roj m'"'gła 6, 2"'1trzymać na kilka 


lU pre v - p 
-a d 
dłko" 
b U la u, I to ua a 
zo tał 'ardz b naw..,k 


in.i b d 'ruo- 
7
tracl ru s dla 
to pr--'d 
..ruap k kc. 


luc. '. ktA[;y JE' 21"''Ze wc reJ r umieli tac 
ok 1"
 t, ro' zmiany struktury adn1nic..rary,jnl i 
rok wk rym '.1Ica.zało -'ł ar dz ue o pał ni pc> 
h mie' kimI w miastach nie IiŁan')wi"rycl 


1, a j
 
'at
wy' 


In e 


.bliot 


1Ml,.. w. To o.tatr 



79- 


zostMo powitane przez bibliotekarzy z zadowoleniem. ułatwiło bOWlem wiele 
s praw typu admlnIstracyjnego"- nadto powiatowa biblioteka publiczna zyskała 
konieczny warsztat doświadczalny, W Drawsku poł
czenIe rzeczywiste nas- 
t
p1 dopiero niemal w dwa lata po ukazaniu sIę rozporz
dzenla. 
Personel Powiatowej Biblioteki Publicznej liczył w tym czasie już 
 os6b. 
kadrze tej jednak brak było oczytania I koniecznego kontaktu:!: potrzebami 
c zytelnIk6w. 
Dla bibliotek terenowych wcl
 obowi
zuje zakup centr.::Un
. dokonywany 
przez Centralny Zarz
d Bibliotek. Powiatowa Biblioteka Publiczna w Drawsku 
odnotowała w sprawozdaniu za rok 1955. że o bibliotekach miejskich w K&- 
Uszu i Złocleńcu w dalekiej Warszawie zapomniano już od dw6ch lat. 

e lepIej działo sl
 w Drawsku, Np. ksil\Źka Przymanowsklego "Żołnie- 
rze czterech rzek". azeroko rozpropagowana I w latach plęćdzIesl
tych 
niemal tak popularna jak w kilkanaście lat p6źnIej "Czterej pancerni i pIes". 
w roku 1954 znajduje sIę w całym powiecie w jednym egzemplarzu,' dopIero 
w rok późnlej każda biblioteka otrzymała jeden egzemplarz. 
Tymczasem sprawĄ plerwszoplanow
 atĄJe sIę dostoaowanie Uo'cI biblio- 
tek na wsi do nowego rozdrobnionego podziału admlnIatracyjnego. W powie- 
cie drawskim - bez udzlału b
bllotekl powiat
wej. kt6ra opIerała si. zbyt 
gwałtownym zmianom - zrealizowano w roku 1955 założenia pamiętnej Inst- 
rukcji z 16 marca 195
 m6wl
cej mo in. ż. .., "dt\Żyć aię będzie w najbliż- 
s zych latach do zorganizowania w każdej gromadzie.., gromadzkiej biblioteki 
publicznej", Powstało 16 bibliotek aromadzkIch.. a raczej _ w myśl C'ytowanej 
instrukcji - 'wietllco-bibllotek. 
O aytuacji powiatu drawskiego tak: Informuj. sprawozdanie Instruktora Wo- 
j ew6dzkiej I Miejskiej Biblioteki Publicznej w Koszalinie, Stan1sło.wa Nowaka: 
.., "Mimo że nowe biblioteki nie maj
 minimum warunk6w i wyn1k6w pracy. 
Prezydium Powłatowej Rady Narodowej w Drawsku nalega na Oddział Kultu.. 
ry oraz Powiatow
 Bibliotekę Publicznl\o'- by w dalszym cll\8u tworzyła nowe 
placówki" .., 
Oszczędzić należy czytelnlkowi drastycznych Informacji o pracy tych no- 
wych 'wietllco-bibliotek. Ich prowadzenie powierzano np, osobie pal
cej w 
piecach w Groma dzklej Radzie Narodowej _ jako czynno&ć uzupeb'U

c;:
 
c zaa pracy. księgozbiory przerzucane z miejsca na mIejac. nawet bez po- 
wiadomienia "bibliotekarki" itp. Wazyatko w imię azybklego wykonywania od- 
górnych ustaleń.. każde op6źnIenIe traktowane było jako atak na ustrojowe 
pryncypia. 
Lata 1955-56 - to bez żadnej przeaady "czarne lata" drawskiego bibllo- 
tekarstwa publicznego. a zapewne I całej "powiatowej kultury". protokóły z 
narad przekazuj
 bowiem nleclekawy obraz chaotycznych dzi8łań'" żywiołow_ 
go. bezmyślnego podziału księgozblor6w bibliotek. totalnego bałaganu I nie- 



- 80 - 


m ożnoścI, a wszystko ukryte za parawanem paru sprawozdawczych frazesów, 
Działania te zaniepokoiły Wojewódzkl\ i Miejskl\ Bibliotek
 Publicznl\, kt6- 
ra w lipcu 1956 roku dokonała lustracji bibliotek w powiede (przy życzliwej 
pomocy Powiatowego Urzt:du Bezpieczeństwa, który przytulił w hoteliku dla 
funkcjonariuszy ekip
 lnstruktorskl\) I; a nastt:pnie przedstawiła spostrzeżenia 
i program zmian Prezydium Powiatowej Rady Narodowej oraz Komitetowi Po- 
wiatowemu PZPR. 
W lipcu 1956 r, Powiatowa i MiejskA BibliotekA Publiczna liczy już 6 
p racownik6w pełnozatrudn.lonych i 1 w niepełnym wymiarze godzin. Tylko 2 
z nich po&ladajl\ średnie wy\c&zUlłcenie, Wnioski s
ły przede _wszystkim w 
kierunku dokaztałcanIa kAdry, W c
 powiecie I bibliotekarze legitymowali 
sl
 bowiem wy\c&ztałceniem niższym niż podstawowe, 
Problemy bibliotek przedatawiono na wspólnym posiedzeniu Prezydium 
Powiatowej Rady Narodowej i Egzekutywy Komitetu Miejskiego PZPR, W wy- 
niku podjt:tych ustaleń Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wystt:puje z 
wnioskiem o budowfł biblioteki powiatowej, gdyŻ perspektywa umieszczenia jej 
w Powiatowym Domu Kutlury nie wróżyła rozwoju obu placówkom, Bibliotekę 
umieszczono w Powiatowym Domu Kultury jesienil\ 1956 roku "tymczasowo" 
.., mieści sit: 
am do dziś. 
W końcu roku 1956 Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna Drawsko 
zarejestrowała 732 czytelnikÓw. a w całym powiecie (18 bibliotek w tym 2 
miejskieII) _ 1281. N1e były to liczby imponujl\ce i potwlerdzajl\ tez t: o "czar- 
nym okresie" czytelnictwa w powiecie drawskim, 
Aż do roku 1959 pokutyje w terenie dzIwny twór "śwletUco-biblioteka", kt6- 
ry nie był ani świetUcl\ ani bibliotekl\- Powiatowa i Miejska Biblioteka Pub - 
l1c:ljna musiała włożyć wiele pracy,' by Połl\czyć ponownie podzIelone bezsen- 
sownie (regałami - ten mnie,' ten tobiel) ksi
gozb1d1ry,' zatrzymać tytko tych 
ludzi.' którzy chcieli pracować. 
Zamiast 4wietUco-bibl1otek. w roku 19;i9. powstĄJ
 pierwsze bibliot
ki z 
c zyte1nlamJ. Wit:cej uwagi. zwr6cono też na czytelnika w wieku szkolnym,' 
o kt6rym wadomo. że je'_ nie wyrobi w sobie nawyku korzystania z biblio- 
teki publicznej. rzadko tra..ta tam p6źniej.' LIczbę bibliotek w powiecie zmniej- 
'2zono do 10. otwarto natomIa..t dwa oddziały dla dzieci. Już w roku 1961 
powiat drawski _ jak żaden inny - posiada 3 odd2ileły dla dzieci w każdym 
miasteczku. Wiele powiatowych i miejskich bibliotek publicznych nie po.iada 
takie
o oddz1ełu nawet u &.Iebie. 
Mimo wielu trudności, dn1ga połowa lat pi
ćdzIesil\tych charakteryzuje sit: 
d ynamIcznym wzrostem ksit:gozbior6w, Za tym zawsze Idzie w parze wzrost 
liczby czytelników I ,.-ypożyczeń, W ell\8u pięciu lat kslt:gozbiory podwoiły 
się i na koniec 1960 r, wyn1os
 już 68 ty&it:cy tomÓw. Liczba czytelników 
11\/ zrosła pi
dokrotnie (na koniec 1960 r, prawie 6 000).. aktywno&ć Ich jest 



- 81 


bardzo duża. bowiem wypożyczYl,l oni w tym ł'oku 85 tyB, tom6w, Jeat to naj- 
b ardz1ej dynamlczny okres WZł'ostu czytelnictwa w powiecie dł'awsldm, 
W nastt:pnym plt:cIoleciu czytelnictwa oslqga apogeum. Rak 1966 za
ł 
sit: liczb
 8 łys, czytelnik6w I 125 łys, wypożyczeń. Odtqd liczba wypoży.. 
c zeń bt: dz1 e ulegał: nle2nacznemu wZł'ostowi,' śł'edn1o a 1 ksJqżkę ł'ocznle 
na 1 czytelnika. LIczba czyteln1k6w ułł'zymuje się niemal na nie 
mIenlonym 
p ozlomIe. Co pl
ty mieszkaniec powiatu jest użytkownikiem k. '''':;.ozbloł'ów 
bibliotek publicznych, Ten wsk.:l.źnik lol:uje powiat dł'awsld powy!ej 'ł'edniej 
wojew6dzldej, 
Rok 1971 był ł'okiem ł'ekordowego przybytku ka.łęgofblar6w. Zakupiona 
6 538 tom6w - jest to najwyższa liczba z do
 osll\8anych. 100 ł-jII. tomów 
blbliot.ekl os.ił\8"
 w I pÓłroczu 1973 roku. 
W clqgu 25 lat biblioteki powiatu wypożyczyły czytelnikom pł'zeszło trzy 
miliony k.Siqżek, Łatwo się pisze jedno zdanie o łł'zech milionach wypożyczeń, 
ale Ilu działań r6żnorodnych łł'zeba było, py ten rezultat osIl\8"qt? Wypoży.. 
c zenie kslqżki jest celem.
 różnorodne Imprezy środkiem wiod
cym czytelnika 
do kslqżkI. Aby zacht:c1ć mieszkańców powiatu do sIt:ganla po ksiqżkt: zap- 
raszano jej autorów. Kronikt: Ich pobyW otwiera autogł'af Jerzego Andrze 
jewskIego,'- pó:!nlej odnajdujemy wpisy Jalu Kurka, Zbigniewa G6reckIego.. 
Jerzego Lovella. Marli Kt:dziorzyny. Włodz1mIerza Mac1l\8a. Jerzego Pułł'a- 
m enta, Danuty BlenkowskIej, Marii Szypowskiej I Innych, Nawet ten "co nie 
wypIje. nie zje..- wcIqż gada poezje" - czyU WojcIech Siemion był gościem 
biblioteki I pozostawił barwne wspomnienia. 
Historia bibliotek powiatu drawsklego jest bogatsza od Innych, "Warto by_ 
ło prześledzić ł'ok pa roku Oslqgnięcia każdej blbliotekl publicznej w powie- 
cie.. odnotował: nazwiska blbliote
zy. tych najdawn1ejszych, bardzo zasłu- 
ż onych I tych młodszych.'- którzy kontynuuj
 dzieło szerzenia czytelnictwa 
polskiej ksl
żkI na polskiej ziemi drawskiej, 
W dn1u 7 października 1965 ł'oku Powiatowej I Miejskiej Bibliotece Pub- 
llcznej w Drawsku nadano Imię Stefana Żeromskiego. Biblioteka 'wieżo UIIy.. 
tuowała się w Domu Kultury I na nowo urz
dz1
a. F'ł'anc1azek Sedlaczek _ 
s ędzlwy zasłużony organizator polskiego IlTibliotekarstwa publicznego uczesł- 
nlcz
cy w uroczystoścI nadania ImIenia z ramienia Ministerstwa Kultury ze 
wzruazenlem stwieł'dzlł,'- że wał'to było dożyć widoku takich bibliotek dla 
d zlecI I że mIałby ochotę Jak dzieciak potarzać się na l:arWnym dywanie. 
Od tego czasu upłynęła wiele lat. Nie zrea11zowano plan6w budowy Ły... 
powej biblioteki dla miasta o 20 tys. mieszkańców. zbladły kolo{'y na dyw_ 
nie zdepUanym ty&1
camI dz1ecIt:cych st6p. Ale w bibliotece wc1qż pełna czy- 
telnlk6w.. przybywa kslqżek; ubywa miejsca. 
W 1975 roku wraz ze zmIanaml w admInlsłł'acj! kr
u z nazwy biblioteki 
d ł'aW5kieJ zn1knf\ł określnik - powiatowa. Pełni 01'14 jednak nada! rejonowe 



- 82 - 


o bowil\zki na tereni. roz.zerzonym je.zcz. o mIaato I 8fII1n1l Czapl1nek. 
LI c.vtuowane dawniej w powiecie 8zczecineckim, Tak było do roku 1982. 
Obecnie b:bUoteka drawska - jako Biblioteka M1N!1ta I Gminy Drawsko zmi_ 
n1ła kolejnl\ nazwę; ale ,w działalności nie zmieniła. nIczeao. Nadal zajmuje 
!,;jr określonym zarzl\dzeruem wojewody rejonem bibl,J.otecznyrn. Nie ma już 
4)- 
wprawdzie od dawna za lad
 wypozyczalni koL Walentyny Semczuk .. ale 
w c.i,,\ż trwa na posterunkul dyrektorka Władysława Zarernba. nieprzerwanie 
kierujl\ca placówk
 od 1951 roku. Nie .po.6b wyobrazić acble bibliotekę 
bez instn..łktorów Heleny Połóg.'- Barbary Ła,Źnej albo klerowniczki oddziału 
dla dzIeci Stefan1l Socal.kiej. 
Trzydzieści pIęć lat biblioteki publicznej w Drawsku,' to tyte. lat obecnoś- 
cI polskiej ksil\żki na odzyskanej ziemi nad Drawq. W' końcu 1982 roku bi- 
blioteka oferowała 
woim 2 200 czytelnikoęn już 37 000 tomów, Czytelnicy 
korzystall z oferty .kwapliwie. - bowiem w 1982 roku wypożyczyU przeszło 
4 4 000 ksIl\żek; co mechanicznIe, podzielone przez Ich liczbIl Infonnuj.,. że 
każdy statystyczny czytelnik wypożyczył w cll\au roku 20 IcaIl\Źek. Co plq- 
tv statystyczny mIeszkaniec Drawska jest czytelnIklElIJ1 bIblioteki miejaklej, 
VI' księdze upowszechniania kultury polakiej biblioteka drawska wpisała 
swojl\ cennl\ i barwn
 kartkę. Szkic o jej dziejach w latach 1947-1982 pow&- 
tał zamlast jubileuszowej fanfary, 


1, Przemieniecka Danuta: Biblioteki publiczne na Ziemi Złotowa Ide}, W: Kal¥- 
ka i biblioteki w Złotowskiem I Bytowskiem. Praca zbiorowa pod red, 
Andrzeja Czechowicza. Koszalin: KTSK 1976 a. 5
5, 
GrabaszewskI Mieczysław: Rozw6j bibliotek publicznych w Bytowskiem w 
latach 1945-1972, W: Ksiqżka I biblioteki w Złotowskjem I Bytowsklem, 
Praca zbiorowa pod red, Andrzeja Czechowicza. Ko.za1J.n: K'rSK 1976 
s, 78_94, 
2, Jubileusz 3o-.lecla był świętem drawskiej kultury. Spotkanie z okazji DnIa 
Działacza Kultury 24 maja 1977 r. zgromadziło pracowników kultury mias- 
ta i dawnego powiatu. OrganizatoramI jubleluszu byU:.Urzl\d Miasta, Koło 
StowarzyszenIa Bibliotekarzy Polakich oraz 8n..Ipa zwil\Zkowa ZZPKlS, 
.3. "WYWlad" instruktora Wojewódzkiej BlbllotekJ Publicznej w Białogardzie 
Ludwika Kożumo z dr,', 15 maja :!.951 roku (Akta WBP 1951) - tekst 
o ryglna1ny, 


"Urodziłem się w 1926 roku w Chorl\żówce powiat Lida woj, wileńskie, Z 
pochodzerua jestem robotnikiem. Zdobyłem w trudnych warunkach Polski a_ 
nacYJnej 7 klas szkoły powszechnej, W 1946 roku przybyłem na Ziemie Od- 
zyskc.ne i wSłl\Piłem w szeregi Stronnictwa Ludowego. obecnie ZSL, Biblio- 
tekę Gminnl\ objqłem dopiero w czerwcu 1950 roku, to znac2.y już po roz- 
poczęciu I etapu współzawodnictwa mIędzybiblIotecznego, Pocz
tkowo do 
w s półzawodnIcŁwa nie chci ell przyatl\J>ić kierownicy punkt6w bibliotecznych. 
o bawiejl\c się, że nie dadz
 rady osll\8f1l\ć 10 % czytelników ogółu mieszkań_ 
c ów awych gromad, Na odprawach. ktore dla nIch urz
dzałem w bibliotece 
i dojeżdżaj
c do poszczególnych gromad. udało mi alę nakłonIc I przekonać 
klerowników. tak że aiedem gromad. w których czynne' były I a
 punkty 



- 83 - 


bIblioteczne pOdpisało karty współzawodnIctwa I aktywnie przys
lło do pra.- 
cy, Do wrzesnia 1950 roku stan czytelnIctwa nIe zmisnił się jeszcze na lep.. 
s ze. Czytało zaledwie 5 '*' ogółu mieszkańców, a w nlekt6rych gromadach. 
jak np, Gawrońce zaledwie 3 '*'. nie trac
 jednak nadziei w mIesiących let.- 
nich wysłałem nowe komplety książek do wszystldch gromad. wypożyczając 
je z księ<;ozbioru powiatowej bibliotekl, Nawiązałem kontakt ze wszystldmi 
s zkołaml podstawowymi. gromadzklmi kołaml ZMP i sołtysami naszego terenu. 
W mies.lącu wrześniu przystąpiłem do generalnej ofensywy w zdobywanlu no- 
wych czytelników, Wychodziłem z książką na zewnątrz bIbliotekl, Docierałem 
d o poszczeg6lnych mieszkańców. wsuwając im książkl. choćby tytko do obeJ- 
rzenia. Wykorzystywałem wszystkie zebrania gromadzkie do propagandy czy- 
telnlctwa. czytając urywki I recenzje k,;;iqżek pisarzy radzieckich. Zamtereso- 
wanie ksit.Zką zaczęło wzrastać, ;Z powodu braku czytelnl przy bibliotece. 
bo tylko jeden mały pokój służył na magazyn I wypożyczalnię. wypożycza.- 
łem chętnemu sołtysowI gromady Ostrowiec nlewielkie komplety ksIqżek do 
domu, . :>łtys w prywatnel izbIe prowadził głośne czytanie, co znacznIe przy- 
c zynP'o się do wzroJil tu czytell'likow, Co pewIen czaa aołtya przyprowadzał 
m i. że tak powiem. przeszkolonych czytelnlk6w do wypożyczalnl proaząc o 
ich zapisanle, W ten sposób ze stanu czerwcowego 30 czytelnlk6w w grud- 
niu 1950 r, z WYPożyczalni korzystało już 150. a w marcu osiągnqłem stan 
180 aktywnych czytelnlków, Łącznle zaś ze wszystkimi punktami biblioteczny- 
mi gmina Ostrowiec ze stanu poczqtkowego 102 skoczyła" na 366 czytelni- 
ków na 3.000 ogólnej liczby nueszkańc6w gnuny: W lutym 1951 r, w ramach 
a wansu społecznego zostałem powołany w akład Prezydium Gminnej Rady 
N arodowej jako z-ca przewodniczącego. a obecnle pełnlę obowiqzki- przewod- 
niczqcego GRN, Kierownictwo BIbliotekl Gminnej przekazałwn swojej żorue 
B ogdzlewicz Stanisławie, Majqc jednak zamiłowanie l przywiqzanie do biblio- 
teki. do ksiqżek. nie przerywam swojej pracy propagandowej nad rozwojem 
c zytelnIctwa w swojej gmInie. W DnIach Swięta O'wiaty urzqdzona została 
d uża wystawa ksIqżki ,w 'wieWcy gromadzkiej. do której też przenlesIony 
z ostał cały ksIęgozbi6r bIblioteki. aby przy zwiedzaniu przez mIeszkańców 
gminy na miejscu ułatwić wypożyczenie I zapIsywanie nowych czytl'lruk6w, 
\\! programie obchodu Swięta Ludowego; postanowlUśmy urzqdzlć zabawę lu- 
d ow
. połqczoną z loteriq kslqżkowq I zamiast modnego "Walca czekolado- 
wago" urzqdzImy walc kaiqżkowy, KsIqżkl na ten cel dostarczyła nam już 
Gminna SpółdzIelnia w Ostrowicach. .. 
4, Pracowała w wypożyczalni MBP od jej założenia, przez 20 Ia.t. Zmarła 
w 1976 r. 



- 84 - 


TADEUSZ IIATrJASZEII twoI. alupelle) 
WLADTSł.A W IIICHNAL t wOJ, alCoecl6akle ) 
DANUTA PIlZEMII!NIECKA ( wol, kOlo.lll11okle) 


Kronika 
działalności blbhOlek I Stowarzpszenia Bibliotekarzy Polskich 


Województwo koszaliński e 


21. 01. Spotkanie nowo mianowanego wojewody koszalinskiego. płk. dypl, 
Zdzisława MAZURKIEWICZA z aktywem kulturalno-oświatowym wo- 
jewództwa. 
28, 01, Narada dyrektorów bibliotek I ośrodków kultury województwa na te- 
mat "Funkcjonowanie placówek upowszecl1niema kultury w okresie 
_tanu woJennego," 
1 8, 02, Narada dyrektorów bibliotek województwa koszalińskiego - podsumo- 
wanie wyników pracy w roku 1981, 
20. 03, W Wojewódzkiej I Miejskiej Bibliotece Publicznej w Kosza1.lnie żeg- 
nano odchodzl\cl\ na wcześnlejs2:
 emeryturę - z uwagi na postępu- 
j
ce Inwalidztwo _ kol. Janinę PAWŁUSZEK, która przepracowała w 
Wojewódzkie) I Miejskiej Bibliotece Publicznej 25 lat. 
2, 04, Prezydium WK ZSL - z udziałem dyrektora Wojewódzkiej 1 Miejskiej 
Biblioteki Publicznej - omówiło problem upowszechniania czytelnictwa 
ksil\Zki I praay na wsi kosza1.lnsklej. 
7, 04, Wojewódzka I Miejska Biblioteka Publiczna w Kosza1.lnIe była miejs- 
cem centralnych zawod6w VIII Olimpiady Geograficznej, 
10, 04, PosledzenIe Zarz
du OKręgu Stowarzy&zenIa Bibliotekarzy Polskich 
zwołane przez wicewojewodę koszaUńskiego. Jacka CZAYKĘ w 
zwil\Zku z regulaminem pracy Stowarzyszeń w okresie _tanu wojen- 
nego, 
20, 04, Załoga Wojewódzkiej I Miej_kiej Biblioteki Publicznej w czynie spo- 
łecznym uporz
dkowała otoczenie gmachu. 
28, 04, W Wojewódzkiej 1 Miejskiej Bibliotece Publicznej odbyła się narada 
naczelrlków miast i gmin. głównych księgowych urzędów administra.- 
cji, panstwowej oraz dyrektorów bibliotek I ośrodków kultuL'y w spra.- 
wie regulacji płac pracowników kultury, 
14, 05. Odbyło lI1ę posiedzenie Komisji Kwalifikacyjnej na wy:!:sze studia za- 
oczne, Na studia bibliotekoznawcze skierowania otrzymały: Lltosława 
MELNYK.' Jadwiga RYDZlO, 
Z okazji Dni Kultury, Ksiqżki I Prasy, bibliotekarze otrzymali odzna.- 
czenia honorowe: 
Medal Honorowy Twórcom I Mecenasom Kultury 
- Józef JEREMINOWICZ-kierownik MlGBP Karlino, 
Dyplom Honorowy Mln. Kultury i Sztuki 
- WIe_ława DZlW01wej. 3.. lat w bibliotece _ wdĄż tt-j aa- 
meJ. w Tychov.ie _ przepracowała kol. Halina KAL KA, 
4, 12, Odbyło sIę zebranie założycielskie naw o zwi 
ku za, odoweb ' 
4, 12, Załoga WOjewódzkiej j Miejskiej Bibliotl"'ki Pul --nrj 
 clła' k- 
ładzIe Techniki Prózniowej "t'nitra-Unima" w Kc al.1ni" .... _Im II J ;t 
jednym z trzech najwit:kszych zakład. J pracy w K ..1l1niJ, '_bllot- 
karze zapoznali sit: z procesami produkc.f.lnymi l wyI
o<:ami ekonomicz- 
nymi zakładu. Objaśnień udzielali zasb pc- dyr£ktora z . L d.... na py_ 
tarua odpowiadał dyrektor naczelny Paweł I LI,. ). 
15, 12, BiblJoteka gmln). Mielno otrzymała imi!, Marli 1 ohuszewic76wn", w 
z
Ązku z obchodami 100-lecia Wlelkiego Proletariatu. R e-....
t "Widki 
Proletariat" wygłoluł dr Jćzef LEPIA-JKA, gawędt: o patr e biblioteki 
- Danuta PRZEMIENIECKA. 
17. 12, Odbyło SIę w WOjew6dzkiej i Miejskiej BIbliotece Pubhcznej spotkanie 
dyrekcji z młodymI pracownikami, przyjt:tym: do pracy w c tatrum pół- 
roczU. 



- 87 _ 


21. 12.' Spotkanle dyre
ra Woje
6dzkiej i M.!ejskiej Biblioteki Publicznej z 
prezydentem m.,' Kosza1ln.a,' Janem KUCIEM.' Tematem spotkanla były 
fl1le biblioteczne na osiedlu "Przylesie". 
Ciekawsze wystawy 
styczen Ekslibrysy i ilustracje ksiqżkowe Dawida BEKERA 
luty Władysław BRONIEWSKI 
marzec Kobiety znane i mniej znane 
kwiecień Godło polskie w ekslibrisie 
październJ.k Karoi SZYMANOWSKI _ .życie i tw6rczo'ć 
grudzień 100 lat ruchu robotniczego (w GBP M.!elno). 
Rok 1982 nie obfitowlH w gości zagranlcznych"- mimo to odwiedzili nas 
przyjaciele z Połtawy i Neubrandenburga, nadto iloście z Francji i Szwa.!- 
caril; 
Entuzjazm młodszych czyteln1k6w wzbudz1l:a wizyta tw6rcy "kostki Rubika". 


Woiew6dztwo słupskie 


Z dniem 1.' 01.' 1982 r. Wojewoda Słupski powołał na stanowisko Dyrek.- 
tora Wojew6dzkiej Biblioteki Publicznej w Słupsku _ mgr Tadeusza Matyjasz- 
ka,'- dotychczasowego Z-ct: Dyrektora w tej 8ibliotece. 
15.' II. 1982 r, Biblioteka Mlasta i Gminy Byt6w udostt:pnJ.a mieszkańcom 
nowego osiedla mieszkanJ.owego fl1lę biblioteczn
 z ksit:ilozbiorem dla dzieci 
i dorosłych. 
W dniu 31. 03.' 1982 r. podsumowane zostało "Współzawodnictwo bibliotek 
w upowszechnianlu wiedzy o reglonJ..". 
Zwyclt:żyty: 
w grupie bibliotek 
Ił II 


Mlejskich - Lt:bork 
Miejsko-gminnych - Kt:pice,; Byt6w 
Gminnych - Przechlewo, Cewice, 
Filii bibliotecznych - Pogorzelice, 
Z dniem 1 kwietnia Wojewoda Słupski powołał mgr Jadwigt: Pietraszek na 
stanowisko Z-cy Dyrektora WiMBP w Słupsku, Mgr J, PJetraszek, zwiĄzani! 
z zawodem bibliotekarskim od 20 lat, kierowała przez kilka ostatnich lat 
Działem Udostt:pniania w tej B.lbllOtece, 
W dniach 24, 04, - 8, 05, w Bibl10tece WSP eksponowana była wystawa 
ksiĄŻek pt, "Ruch robotn.iczy". 
7 me,ia 1982 r, w Bibliotece Miejskiej w Lt:borku otwarta zosŁała intere- 
s....j
ca wystawa Ic.si
żek pL "KsiĄŻka z autosrafem". 
7 maja 1.982 r. młodzi czyteJ.nJ.cy Biblioteki Miejskiej w Sławn.ie gościli 
swojego ulubionego pisarza, Gracjana Bojar-Fijałkowskiego. Tematem społ- 
karUa byty basnie i legendy Pomorza, 
8 maja 1'82 r, w WOjew6dzkiej Bibliotece Pedagogicznej w Słupsku od- 
była sit: konferencja metodyczna bIbliotekarzy szkół podstawowych i ponad- 
podstawowych nt, "Współpraca nauczyciela _ bibliotekarza ż nauczycielami 
poszczeg6lnych przedmiotów", 
\',' dniach 6, 05 - 5. 07, 1982 r, WOJew6dzka Bibl10teka Pedagogiczna 
zorganizowała wystawę p, h. "100 lecie polskiego ruchu robotniczego w 
malarstwie I literaturze", 


" 


" 


!fi dniu 7 maja w Filii nr 8 WiMBP w Słupsku otwarta zoatała wystawa 
"Ksi
żkl o ksiĄżce w zbiorach biblioteki", Wystawa ta przybliżyła czytelni- 
kom tej filii literaturt: z zakresu historii ksiĄŻki I bibliotek. 
Z okazji Dni Kultury, KsiĄŻki I Praay w blbllotek!!ch ws_zystKich aieci 
woj, słupskiego odbywały się rożnorodne imprezy okolicznościowe, apotkA.- 
n.ia z pisarzam.i, dziennikarzami, kombatantami Itp. 



-86- 


Biblioteki organizowały takze wystawy kslqżek, konkursy i z8aduj-zgadu- 
le dla dzieci, Więcej nIż w poprzednich latach w bibliotekach publicznych 
odbywało aię leKcji bibliotecznych 1 wycieczek do bibliotek. 
W okresie DnI KOKiP w Bibliotece Miejskiej, w Ustce eksponowana by- 
ła wystawa malaraka Aldony Zak, 
W dniu 20 maja 1982 r, w Bibliotece Mlejskiej w Człuchowie odbył sIę 
Koncert Kameralny Fllharmonil Koszalińskiej "Sonety i pieśni baroku''', Kon- 
certu wyah.ichoh bibliotekarze i zaproszeni mieszkańcy Człuchowa, 
22 maja 1982 r. w czytelni Biblioteki pubbcz.nej Mlasta i ( mmy Bytów 
odpyło aię apotkanie dZiałaczy polonijnych Ziemi Bytowskiej, członków Klu- 
bu "Rodło" i Klubu byłych nauczycieli Tajnego Nauczania ZG KTSK, W 
apotkaniu udzIał wzięli także przedstawicIele władz Bytowa, młodzież azkoI- 
na i bibliotekarze, 
W dniach 18,06 _ 5.07, 1982 r, " Bibliotece Głównej Wyż
zej Szkoły Pe- 
dagogicznej eksponowana była wystawa ekslibrisów, 
Z okazji "Dni Morza" w dnIach od 18, 06 - 5, 07, w BIbliotece Głównej 
WSP eksponov/ana była wystawa ksiqżek "Morze w literaturze pOlskiej". 
Dnia 20 lipca 1982 r. w Czytelni MBP w Człuchowie otwarta została wys- 
tawa grafiki p, h, "Twórcy polskiej kultury i sztuki w karykaturze Mirosłav.a 
Nydla", a za dwa dni czytelnicy tej bIblioteki uczestn.iczyl1 w spotkanIu z 
autorem lntereaujqcych karykatur, 
W dniu 20 lipca 1982 r, w CzytelnI Naukowej WiMBP zainaugurowane 
zostały Dni Kultury Czechosłowackiej w woj. słupskim. 
otwerta została wystawa p. ho "Czechosłowackie podręcznIki" (w tym tak- 
że dla polskiej mnIejszości zamIeazkałej w CSRS). 
_ odbyło alę apotkanle z Mirosławem Nydlem ntm, "Moje kontakty z kultu- 
rq polakq" , 
W dnIu 1 wrześrua otwarta zoatała w Ustce nowa filia biblioteczna przez- 
naczona dla dzieci, 
Dnia 2 września w FUli nr l:! WIMBP otwarta zoatała wystawy p, t. "Lalki 
naszej "Tęczy", Wyatawa ta, kierowana przede wszystkim do młodych czytel- 
ników. przedstawiła azereg ciekawych lalek z k.1lku przedstawień ałupskiego 
teatru lalek, 
W ramach kolejnych "DnI SłupSka" - w dniu 2 września otwarta zoatała 
wystawa kSlqżek i cza.sopiam p. h, "Z dziejów Sh.ipska", 
Przez okrea trwania XVI Festiwalu Pianistyki polsKiej w Słupsku, tj, w 
dniach 4 _ 11, IX, 1982 r. w FiliI nr 5 WIMBP zorganizowana była trady- 
cyjna JUż wyatawa prezentujqca eksponaty z kolejnych festiv.ali, 
W dniu 10 września 1982 r, w Czytelni Naukowej WiIv.BP w Słupsku od 
ło aię spotkanie z autorami opublikowanej w ostatrum okresie monografii p,t. 
"HistorIa SłupsKa", Udział wzięli: prof, Stanisław GIerszewski. doc, dr hab. 
HleronIm Rybicki. doc, dr hab, Józef Spore, dr Zygmunt Szultke. dr Jozef 
Lindmajer, 
W dnIach 16-17 września odbyła się konferencja bibliotekarzy azkolnych 
woj, ah.ipakieao nt. "Organizacja pracy w bIbliotece azkolne)", 
DnIa 27 wrześrua 1982 r, pracownicy WIMBP pożegnali odchodzqcq na 
emeryturę kolezankę Bozenę Nowakowskq, kt..>ra w bibliotece sh.ipsklej prze- 
pracowała 24 lata (oatatnlo na stanowisku Klerownika Filit nr 1). 
29 "VI'ześnla 191:12 r. _ na apotkaniu członków FBP Okręgu słupskiego 
mgr Z. Kolanowska wygłotiiła referat p.t. "OrganIzacyjne i funkcjonalne po- 
wlqzarue dzIałalności Informacyjnej bibbotek z udost, pnianiem dokumentow" , 
W dniach 1,10 _ 31.11. w Bibliotece W-P w Słupa ku eksponowane były 
nowości wydawniczE z zakresu nauk filozoficznych, historycznych. pedago- 
&lc?'nyc'" 
r
- . --ri
wn\ctwa praco",..."k . naukov.'Ycł- 



- ag _ 


W ramach 
adycYJnego 
licznych i szkolnych woj , 
Ziemi Słupsk.lej, 
W dniu 28: X, 1982 r, do nowych, znacznIe obszerniejszych pomieszczeń 
w Gminr.ym Ośrodku Kultury przenIosła się Gminna Biblioteka Publiczna w 
Czarnej D
brówce, W zwi
zku z tym znacznej poprawie uległy warunki pr_ 
cy tej placówki, 
W ramach dekady" Człowiek - Sw
at. - POlityka", w dnirt,-h )d 20..30 XI, 
w bibliotekach pUblicznych woj, Słupskiego odbył się szereg ir'.prez popu1&- 
ryzuj
cych szeroko rozumian
 literatur
 społeczno-polityczr1l\o Odbywały ..łę 
spotkania z pisarzami, dziennikarzami i lektorami, Wiele bibliotek zoraanlzo- 
wało Interesuj
ce wystawy kSl
żek, czasopism i plakatów, 
W Ge1erli M!:Olarstwa Dziecięcego w WiMBP eksponowane były prace ucz- 
nIów s:7k& podstawoVoych miasta Słupska. M, in. p,h. "Matka", "Morze", "Bar- 
wy jesieni", "Martwa nau
a", 


"Pażdziern1ka Llterackiego" w bibliotekach pub. 
Słupsklego odbywały ..łę spotkania z pisarzami 


W Cl
gu 1982 r, następuj
cy bibliotekarze zoataU uhonorowani: 
odznak
 "Zasłużony Działacz Kultury': 
1, Cioch Krystyna _ WIMBP 
2, Kamińska Helena - WiMBP 
3, Nowakowska Bożena _ WiMBP 
4, Trzebska Krystyna _ WiMBP 
5, Sypek JanIna - Bytów _ BPMiG 
6, JakImiak StanIsława - Sławno _ MBP 
7. Kwiecień Józef - Barcino _ Filia Biblioteczna 
8, Rynon - Lipińska - F1l\a Biblioteczna _ IMlłocice 
Odznakq im, Janka Krasickiego 
1, Gospodarek Maria - Kierownik Gminnej Biblioteki Publicznej w Kon_ 
rzynach. 
Za zaaługi dla woj. słupskiego: 
1. Paluch Anna _ WiMBP 
2, Sebastian Barbara - MBP w Ustce 
3, Klimczak Krystyna - MBP w Ustce 
4, Fronczak Maria _ MBP w Ustce 
Odznaka "Zasłużony mis
z, nauczyciel. wychowawca młodzieży" przyz- 
nana przez koło ZSMP przy WiMBP Pani mgr Annie Pe1uch _ Kierownikowi 
Działu lnsłrukcyjno-Metodycznego WiMBP, 


Wojewodztwo szczecińskie 


W atycznlu 1982 r, otwarto dla czytelników nowq filię publiczno-zakłado- 
w
 w Sz czeclnie, przy ul, Klonowica. Dotychczasowa biblioteka zakładowa 
Wojewodzkiego Przeda1ębiorstwa Komunikacji MlejakIej została pod koniec 
1981 r, włqczona w sieć fiW Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej, 
Po zmianach organizacyjnych POdjęła obsłu&ę zarówno pracowników wspom- 
nianego zakładu jak i mieszkańców osiedla A. Zawadzkiego, 
Problemy pracy bibliotek publicznych w okresie stanu wojennego omawia 
Julitta Wal.smann w artykule pt. Do ciebie k..ł
ko... "Głcta .szczeciński" 
1982 nr 15; 5-7 n, 


x x x 


; 19 marca odbyło sJę w WiMBP poaiedzenle Zarzqdu Okręgu Stowarzyaz_ 
rUa Bibliotekarzy Polskich, na którym uatalono: 
PrzyJqć do mieai
ca maja br. plany pracy komisJi. sekcJi i kół SBP. op... 
racowane na bieżqcq kadencJę.ze szczególnym uwz81ędnittniem roku 
1982.. 



",_90 
 


_ Xoło MiejakJe--SBP winno zorganizować ..m1narJ.Um wy1Azdow., 
Dokonać oceny sytuacji materialnej bibliotekarzy I rozwoju środowiakA 
blbliotokAraklego w woj, azczecińsklm, 
Zaktywizować udział SBP w pracy poazczególnych bibliotek na rzecz 
poprawy warunków aocjalno-bytowycr h bibliotekarzy. - 
Wap6łdzlałać w organizacji Imprez popularyzuj
cych ksf
żkę, 
ZwołaĆ Plenum ZO SBP w dnIu 3 meJa 1982 r. w Gryficach w celu wzię- 
cia udzIału w otwarciu noweiJo gmachu BIblioteki publicznej I przedysku- 
towania najważnIejszych bleżq,cych zadań StowarzyszenIa. 


x x x 
W dodatku do "Głoau Szczecińskiego" 1982 "nr 38; 10, m, "Spojrzenia" 
nr 1 lreneuaz Krzysztof Szmidt publikuje wIersz pt. "Martwa natura" z czy- 
teln1q, naukowq, Szczecińskiej K.I
nIcy w Ue," 
x x x 


1 kwietnia przejęto bIbliotekę zakładowq, I utworzono FWę nr 45 WIMBP 
w S zczeclrue, FunkcjonuJe ona jako biblioteka publiczno-zakłaciowa. Zloka- 
lizowana jeat w Domu Kultury Budowlanych, przy ul. Bohaterów Warszawy 
34/35. 


x.x x 


21 kwietnia Koło Miejskie stowarzyszenIe Bibliotekarzy PolskIech zorga- 
nIzowało w WlMBP apotkan.le bibliotekarzy, na którym dr Marcin Drzewieckl 
wygłosił lntereaujq,cq, prelekcję pt. "BIblioteki azkolne" w Polsce I na 'wiecie", 
x x x 
24 kwietnIa'w przeddzień rocznIcy wyzwolenIa Szczecina w Sali Rycers- 
kiej gmachu Urzędu Wojewódzkiego odbyła SIę uroczystość wręczenIa dorocz- 
nych, wojewódzkich nagród za wybitne oSIq,gnIęcia w dzIedzinIe nauki i kul- 
tury, Między Innymi nagrodę Indywłdualn
 otrzymał mgr Franciszek Wójcik 
(dyr, OddzIałowej Biblioteki PubliC2.nej w NowogardzIe) za osI
gnięca w 
dzIedzInIe dzIałalności apołeczno-kulturalnej. Zespoł pracownik6w Miejskiej 
l Gminnej BIblIoteki publicznej w Resku. w składzIe: FlżbIeła Turczyńska, 
Barbara Wysoklńska l HalIna Zan otrzymał jedn
 z nagród zespołowych. za 
zasługi w krzewienIu czytelnictwa. Biblioteka Reska zajęła pIerwsze miejsce 
w wojewodztwie. 


x x x 
26 kwietnia. w rocznIcę wyzwolenia Szczecina. mgr Maria Wrzeslen. eme- 
rytowana bibliotekarka WiMBP zoatała udekorowana Krzyżem Kawe1ersklm 
Orderu Odrodzenia Polski _ za działalność apołecznq w ZBoWiD. 


x x x 


Tegoroczne DnI Kultury, Oświaty. Kai
żki I Prasy. trwaj
ce cały maj. 
zostały za'naugurowan£ w Szczecińskiem "
więtem ksI
żki". Do Szczecina 
zaproazon azereg pisar współpracuj
cych z Wydawnictwem MON, W dniu 
3 maja po spotkaniu u 11\1 j wody szc
eciń-kiego piaarze wyjechali na spot- 
kania z czytelnIkamI; d
, ol pniowa - B, Bartnikowskl, S, Kryska, 'E, Kurow-, 
ski, E, Da_ zkow&1C1, ml nIl'!. Pom. - płk F, StępnIowskl. W, Andrzejews- 
ki, J, Lenart; do GryflC _ płk zczyk, E, Kosiarz, R, L.skowacki, 
T, Karwa<;,ki; do ł
. za _ J, '-.Trzy fi -A ki, M, Kowalski. l, Sikirycki; do No- 
wogardu _ doc. dr płk. W, Jur
eleV\ic z. _, AUe.s, l. v. Kamłnski. reżyser 
Z, Kociuba. 
Po połudnIu wszyscy pisarze spotkali . w G ryflc ach, dzie odbyła si 
podmosła uroczystość otwarcia nowego gmachu OddzIałowej BIblioteki Pub- 
licznej I nadania jej imlenia Zbigniewa Załuskiego, W Iro....zystc Ci oprócz 
przedstawIcIeli władz partyjnych, paf ;Jtwowych I Ludow£"go v"oj ka Polskiego 
wzIęli udzIał licznI mieszkańcy Gryfic. 
Po zwiedzenIu Biblioteki. na płacu Zwycięstwa odbył" si" kiermasz ksi
ż- 
Id z ud:Z,lałem pisarzy, 



- 91 _ 




 


c 


i 


........ 


../" 

 
tl-- \ 



 


.. 


1"
 
.i , 



 



 


- 
, 


--.... 


Odsłonięcie tablicy paml
tkowej patrona Bibliotekl 


Trudna sytuacja lokalowa Blbliotekl Gryficklej spowodowała, że mIeJEco- 
we władze przekazały jej XVII-wiecznl'\ kamienicę mieszczańsk
. Głównym 
projektantem był doc, dr inż, Zygmunt Konarzewskl. a wykonawc
 prac bv- 
dowlanych oraz podstawowego wyposażenia -Oddział Wojewodzklch Zakład': 
Doskonalenia Zawodowego w Trzebiatowie, Prace budowlane. konserwators- 
kle oraz wyposażenIowe trwały 9 lat (1973_1982), BIbliotekarze ze swej 
strony przygotc.wywall odpowledn E' zbiory. Dnia 3 maja 1982 r. społeczeńat- 
wo Gryfic otrzyrroało w użytko.va' wspaniały obiekt blblłoteczn
 pięknie 
usytuowany na skraju parku, Ku..,alura budynku wynosi 5.Q40 m , powierzch- 
nia użytkowa 1.134 m, kw" koszt budo, , I wyposażerua wyniósł 14 mi" zł, 
Obiekt posiada własny sytem centraIn oqrzewan1a. PomIeszczenia" "bUo- 
teczne: 1) 

 _ hall wystawowy, dyrekł..ja, dział gromadzerua I opra ""wa- 
nla zbiorów, wypożyczalnia dla dziecI, czytelnia dla dziecI, sala bajek; 
) 
PiętrO( - hall W)T6tL.wowy wypozyczalnla dla dorosłych, czytelnia dla do ';- 
łych salon różowy); 3) r,oridasze - dział zbiorów specjalnych, sala do nau- 
kl języków obcych, dział ll'"lstrukcyjno-metodyczny; 4) piwnice - salon 'vys- 
tawlennlczy, magazyn k'l
zek, Introligatomla, Czytelnicy maj
 do dyspozycji 
księgozbiór Ucz
cy 50 tys. wolummów, 80 tytułów czasopiam I 500 jedno_ 
tek zbiorów fonogre.f1cznych, 
podczas urocz"stO..Cl otwarcIa Bibliotekl najbardzjej zasłużonym wręczo- 
no odznaczeni dyplomy i wyróż{UenIa, Dyr, BibUotekl Edward Molskl otrzy- 
mał pamil"tkowy medal Ludowego WojsKa Polskiego, odznakę "Zasłużony 
Działacz Kultury' oraz dyplom Ministra Kultury I Sztukl. Odznakę "Gryfa 
Pomorski. go" otrzymały m. in, bibUotekarkl Irena Szczako"ska I Barbara 
Zdunek, Spo ród bibliotekarek pisemne podziękowanie od wojev.ody azcze- 
cińskle
" olr _ymały JanIna Molska I Irena Szczakowska, 
W uroczystoc.ci otwarcia nowego budynku Blbliotekl Publicznej w Gryfł- 
cach w iq! udzl ł rownleż aktyw. towarzyszenia Bibliotekarzy Polsklch, I'la 
odbytym pOJiedzł-n1u Zarzl'łciu Okr
gu ["BP omowiono rozwój organIzacyjn 
. .towarz
.;zenia, je
o budżet I głowne kłerunkl dzu
łan1a. 



- 92 - 


W drugim dniu Święfa Ksiqżki - 4 maja - literaci wzięli udział w spotka- 
niach z czytelnikami Szczecina, Gryfma i Stargardu Szczecińskiego. Spotka- 
nia te odbywały się głównie w bIbliotekach" szkomch, Ogółem w obu dniach 
mIały miejsce 64 spotkania autorskie, Po południu literaci goścJii w WOjewódz- 
kiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej na wieczorze poświęconym wspomnieniom 
o Zbigniewie Załuskim, Po wysłuchaniu archiwalnego nagrania wywiadu 
J, Przymanowsklego ze Z, Załuskim głos zabrali: R, Liskowacki, Z. Kociuba, 
T, Grabowski, J, Lenart dzielqc się wspomnieniami ze spotkań z pułkowni- 
kiem i literatem Zbigniewem ZałuskIm, 
Z okazji Święta Ksiqżki WiMBP wydała dwa Informatory: 1
 Biblioteka 
Publiczna im, Ztigniewa Załuskiego w Gryficach, Ir.formator, Oprac. Włady- 
sław Michnal; 2) Zbigniew Załuski 1926-1978, Informator bio-bibhografic:7ny. 
Oprac, Hanna Niedbał. Natomiast Muzeum Narodowe w Szczecinie wydoło 
acenariusz wystawy, ulokowanej w Gryfickiej Bibliotece, pt, W hołdzIe Zbi- 
gnlt-wowi Załuskiemu. Wystawa polskiej grafiki współczesnej ze zbiorów 
Muzeum Narodowego, .Oprac, Jadwiga Najdowa. 
x x x 
Przeprowadzono rekrutację Iwśród pracownik6w bibliotek publicznych i 
zwiq2łkowychl kandydat6w na studia zaoczne bibhotekoznawcze w Wyższej 
Szkole Pedagogicznej w Szczecinie, Wojewódzka Komisja K....alifikacyjna 
skierowała na studIa 4 osoby z bibliotek publicznych, 1 z biblioteki publi_ 
czno-zakładowej i dodatkowo 1 z biblioteki uczelmanej. Ponadto WiMBP 
skierowała na studIa podyplomowe bibllotekoznawcze do 'Uniwersytetu Poz- 
nańskiego 3 osoby; 


x x x 


22 maja biblioteki dzieci
e w 21 miastach WOJ, szczecińskiego zorgani- 
zowały gIełdę ksiqzki dZleci
eJ, CIeszyła się ona duzq frekwencJĄ. 


x x x 


28 maja w Zamku I< siqzqt Pomorakich odbyła się uroczystość z okazji 
Dnia Działacza I< ultury, Wśród odznaczonych i wyr6znionych byli następu- 
jqcy bibliotekarze: 
- Maria B, Bartczak, Ewa Chrzanowska, Teresa Kajak (WiMBP). 
1<, Białkowska (Stocznia) - odznakq "Zasłuzonego Działacza Kultury"; 
- T. Barszcz (Świno\.1Jścle), Jadwiga Kowalczyk, Ewa 
Kulpińska, Alina Wahcka (WiMBP), Sabina Ityków l wystawami ich prac, stqd też poszerzono ich nazwę na VI 
Dni .!: _cLecmskie) Ksiqżki i Plastyki, FInalne Imprezy odbyły się kolejno w 
GolenIowie, "'zcz.- cinIe i NowogardzIe, 
2- l -topada zakończono dwunaste z kolei GolenIowskle Dni Kaiaźki 
, zc ed lski_j, Na program DnI złożył się głównie cykl spotkań z pIsarzamI 
szczeri..",!-.Irri w szkołach i bibliotekach. Podsumowanie odbyło sIę w Biblio- 
. ce "'ubllcznej w GOleniowie z udziałem pisarzy, mIejscowych władz i dzia- 
łaczy kultury, 
- listopada rłc...wne uroczystości odbyły się w WiMBP w Szczecinie przy 
l.czn--m UdZ'alE literatów, plastyków i władz, W Gabinecie K, l, Gałczyńskie- 
oł1 arto Pinakoteki - galel-j<> obrazów I gratlk twórców Szczecińskich _ 
stanov.iqcq nowq agf'ndę BibLIoteki, Obrazy te przeznaczone sq do wypoży- 
czania do dlJmu z:a njev.ielkq opłatą, 
'lrady Jn p' zas Dni Biblioteka wyróżnia "ZłotymI Ex1IbrI8arn!" twór- 
c rE, Jnalr ..:h _a n"'JcJekawsze publikacje, 'Tegorocznymi laureatami zo_ 

li: Janusz F aryś za ksIqżkę "Koncepcj e polskiej polityki zagranicznej 1918 
-193 ''', Henryk LesIńskl za ksiqzkę "Handel morski Kołobrzegu w XVII l XVIU 
wipku", Adolf Momot za powieść pi. "ZabIeg" oraz Andrzej 'Tomczak; za llust.. 



_ 96 - 


racje do kalqżek dzIecIęcych. zwłaszcza zaś do wyboru "BaśnI pOlskich". 
Laureatom I przedstawicIelom środowIsk twórczych wręczono także specjal- 
nie wykonanq przez Andrzeja MacIejewsklea o (i Uoczonq w WIMBP) gra.- 
fIkę, 


'" 


f"- 


, 


, 


,. 
f 
t'l 


l! } 


'i' 


r' 



 - , 


.. ,I 


. 
I 
-, 



 

:
, 


SpotkanIe w seJl im, K, I, Gałczyńakiego 
Następnie odbyła się część literacko-muzyczna imprezy. poświęcona nIe- 
żyjqcym pisarzom szczecińskim, Z okazjI DnI, w SzczecinIe odbyło się 17 
spotkań z literatamI szczecIńskimi, 
30 listopada odbyły się "I Jesienne Spotkania z Llteraturq I Sztukq" w 
Nowogardzie, Wzięli w nIch udział 8zczecińscy literacI I plastycy: W. Andrze- 
jewski. I.G, KamIński. J, Krzym1ński. A, Mamot, Henryk Boehlke. R, Rolka 
oraz plastycy z Nowogardu _ J, BaszkowskI I A. Czauaz. Muzeum Narodowe 
przygotowało na te spotkania ekapozycję ze zbIorów własnych pt. "Obrazy 
wyobraźni", Spotkania odbywały się w nowogardzkich 8zkołach, a impreza 
finałowa w Bibliotece Publicznej, Tutaj młodzież zwiedzała wystawę malarskq. 
odbywały 8ię dyskusje z udziałem nowogardzkich działaczy kultury, literatów 
I plastyk6w, Uroczyatośc1 wieńczyła Impreza literacko-muzyczna pn, "Nie da.- 
my pogrześć mowy,.," w wykonaniu aktorów scen szczecIńskich, W spotka.- 
niach tych wzięU także udzIał przedstawIciele władz politycznych i administ- 
racyjnych Nowogardu, 
Z oka:zjl Ustopadowych .uroczystoścI 'WIMBP wydał!!. dwa Informatory: 
6 DnI KslqźkI Szczecińskiej. Oprac.: Hanna Nledbał l ' Stefania SIdoruk, 
_ WspomnienIe, Józef Bursewicz.. FrancIszek GIl. Jan Papuga. EUasz ReJz- 
man, Nina Rydzewska. Oprac,: Krystyna Hempolińska. Hanna Niedbał, 
Ponadto Muzeum Narcdowe wydało (druk WiMBP) scenariusz wystawy 
"Obrazy wyobraźni" w opracowaniu J
dwigl NeJdoweJ, 


x x x 


W dniach 7_8 grudnia przebywały w Szczecinie przedstawicIelki Miejskiej 
I Okręgowej BIblioteki v. Rostocku _ Helga R6mer (wIcedyrektor) I Gutrune 
BaglńskI (kier. Działu Udostępniania), Zapoznały się one z działa1noścIq 
WIMBP w SzczecInIe I Oddziałowej Biblioteki publicznej w Stargardzie Szcze- 
cińskim. 


x x x 



- 97 _ 


10 grudruo odbyło się posiedzerue Prezyd1um ZO SBP. Rozpatrzono prob- 
lem składek członkowsklch i projekt budżetu StowarzyszenIa na 1983 r, 
W listopadzIe l grudniu br, staraniem SBP zostały opracowane i wydane 
p rzez WiMBP trzy informatory: 
1. Encyk10pecUe og6lne w bibliotekach naukowych Szczecina. 
Oprac. Weronika Nleznanowska. 
2, Kartotekl informacyjne w bibliotekach naukuwych Szczecina, 
Oprac, Sylwia Wr6blewska. 
3. Tezaurusy w bIbliotekach naukowych Szczecina. 
Oprac, Syhda Wróblewska. 


xxx 


15 grudnia w WIlvIBP odbyła się impreza llteracko-cnuzyczna pn, "Nie da- 
my pogrześć mowy", Wykonawcami byU aktorzy Tpatru WSpółczesnego, Impre- 
z a była pośW1ęcona Marli Konopnickiej w zwl
zku z. 140-Łq rocznlc
 jej 
u rodzin.. 


x x x 


W dniach 15 - 17 grudnia WIMBP zorganIzowała semIr.arlum cUa wojew6_ 
dzkIch instruktorów czytelrJctwa dziecięcego z WBP w Gorzowie. KoszalinIe. 
p ile, Poznaniu. . łupsku l Zielonej G6rze (6 os6b), SemInarium odbyło się 
w Szczecinie I StargardzIe Szczeclńaklm. 


x ]t x 


Pod koniec 1.982 r, WlMBP zakupiła ze środk6w centralnych I własnych 
wyposażenie audiowizu'Jlne do bibliotek całego wojew6dztwa za kwotę ok. 
2 mln.. zł, 


x x x 
Oprócz wspomnianych uprzednio wydawnictw .informacyjnych, WIMBP w 
S zczecnie wydała w 1982 r, następuj
ce publikacje: 
1, Bibl1ograf1a Pomorza Zachodniego. T.l0: 1971 -1972, Oprac,: Ewa Gos. 
Weronika NIeznanowska. 
2, Biblioteka Muzyczna. MusIe LIbrary. 1979 
3. Szczecin humanIstyczny. Informator blo-blbliograf1czny, Oprac,: LicUa MI- 
lewska, Aleksandra Solarska. 
W ramach wydawnictwa bIbliofilskiego w Seril Poetyckiej SzczecińlikIego 
Klubu Młodych PIsarzy ukazały sIę cztery tytuły: 
,l, BIeleckl Jel zy Arkad.luaz: Kolebka 
2, Kasprzykowska Barbara: Na krawędzJ obrazu 
3. Strzelczyk Waldemar: B61 
4, WojtkIewicz Henryk: OdczuwanIe 
Ponadto wydrukowano: 
1, Bibliotekl w polityce kulturalnej. Opracowanie red, Stanisław Krzywicki, 
Warszawa 1982 (do użytku wewnętrznego). 


Wizyty 
W 1982 r. V.iMBP w Szczecinie przyjęła 176 0.6b (w grupach i indy- 
w idualnle). które zapoznały się z - dzlałalności
 Blbliotekl. b
dź też odby- 
wały tutaj przeszkolenie.. 
oto niektóre z nIch: 
8, L - Przedstawiciel Ośrodka Naukowej Informacji Wojskowej w Warsza- 
wie 
24, Ul, - Członek Biura Politycznego. Sekretarz KC PZPR pro', Hieronim 
Kubiak. I Sekretarz KW PZPR Stanl.ław Miśkl.włcz. Wojewoda 



- 98 - 


Szc.ł:eclnskI Stanisław Malec - wraz z towarzyszqcymi In: osobami, 
4, V, _ PIsarze zwiqzanl z Wydawnictwem MON oraz pisarze szczecIn,scy 
biorqcy udzusł w "SwIęcie Ksiq
kI" (21 osob), 
5. V, _ Dyrektor Centralnej Biblioteki ""ojskowej - doc, dr Wacław Jurglele- 
wIcz. 
30, VI, Delegacja pra cownlk6w kultury z Rumunii (3 osoby), 
1, VII.- Dyrektor Departamentu KslqzkI Min, Kultury i Sztuki - Maksymil.J.an 
Celeda. 
7, IX. - Poseł Edmund Osmańczyk, 
28,IX,- Prezydium Sejmov.eJ Komisji Nauki I Postępu Technicznego (10 os6b), 
30,LX - 2,X. _ Pracownicy dzIał6w Informacji 9 bIbliotek wojew6dzkl-::h (16 
os6b), 
4-6.x.- Kierownicza kadra bibliotekarzy woj, gdańskiego (6 os6b), 
20, X_ Wlcemirilster Kultury 1 Sztuki - Tadeusz Puchała z zespołem dorad- 
c6w (5 os6b), 
22. X,- Doc, dr hab, J;:dmund Makowski (Uniwersytet Poznański), 
21-27, XI - Pracownicy naukowi Uniwersytetu w Greifswaldzie - Christ.ine 
Wlmmer 1 Ewe Schr6der, 
29, XI, _ Prezes PAN _ prof, AJekaander Gleysztor, rektor WSP w Szczeci- 
nie _ doc, dr hab, KazImierz Jaskot, prof, Politechniki Szczecińs- 
kiej - Piotr Zaremba. 
_ PIsarze, plastycy, działacze kultury Szczecina (50 os6b) z okazj. 
"VI Dni Szczecińskiej Książki i Plastyki", 
7 -8. XII_Gutrune BaglńskI 1 Helaa R6mer - pracownicy Miejskiej i Okręgowej 
BIblioteki w Rostocku. 
16-.17, XII, Instruktorki 6 bIbliotek wojew6dzkIch (6 os6b), 



. :. 4 


..', ........ .:....
. .-. . .
... 


, . 


.. 


lO, 


-:. 


..... 


'. . 
, 


.t 


"!-: 


.
 


. . 
:.... 
. 


.. 


. . 


..' 


" 


" 


o. 
..-: 



. 


'j 



...... .1.......:: 
.' ,:. ,. '. .: 
..... .. ł
. ,:-., 
 -. ..,., 
"." . ...... 
". ... . " -. 
II ... .
..ł: 
". "::
.:.!....... .. .=. ......\ W ). :.... 
... .
.,."... . L "o- :'!'.. '-41 
o.. ,.. .... '''-.". ", "'.'.':_ 
... .. t. :'. ił- 
 
ł.... . .:'
:. q>:. '...;. ..

 :'". 
 ".;' 
""'J' ".. . ,.1 ''' . ił.'', . .,.' ,.' .- .. 
ł ,... . "_
. . "..... . .,1.. . 
. . ..' '. ,.1 .0 " . 
.' I i. .'. ,,' .:....... " 1 ".-' ..: 
'.,. . ,I ,a " .ł aQ . r . .,." " . __... . . 
. ........... ..,.: :..:"., . ......., . :.'.
"
. I .... "\ 

 ' . .'.. . .
. . ...
 . : .. . ... 
...". 
...,. . ...,'it .-'. ... ........ 
. .;:.
: .,..,
; . ..'...., .....t' .I'.:,l...,.
.....':.: '. 
, ,-' lo l'. . 
, ".i'
'. ..: :. : . . .... '... 
.' """1 ...." ł .... 
I · :
 ".' '. . 
 

"'
'" . :0...... ,. 
 ....... 
.\ ," ..: . I ' '.;' '.,. 'ł " 
 
". , .ł\, .' ..... .
 . . :,. " '.11. t...,.. ,,' ..' 
, .. 
... ...1JI........ . 

 .. I-
.. · 
 , 
\ \ .. - ..
 . tli '. ,., . 
.. · .. '.,' a \. a 


, .....,
......' 

\. 

.-..." .
':...r:.'.'. ':
.. 
." . .'. \ . .. ..' ... 
411
"" ... 
a. .. . 
'-. "" ,., a.
 ..
:..:..:.... 
 ł ł .'_
 . , 
....."" !.. \ .CII 
 a"i. . .. . . . 

.. . .\ r. ".", . .:. 
. ,
 ., ... . . , ' '. . . 

 .. 't . 
.. " .11,'" ,-.$..' 
. . . " .,..: .
 
" ,., ....' 


.- :. ...-. ."
.., 
.,:,"-:' - 
. ... e. ..1 .. l1li'" ' .W',.... 

. .... ; · .. ..' ':' ł. 
. .. .. 
... J ' t'. ,'... " ., -;. 
 .., .....
. 
. .. . - . ..
 \ .' ' 

"... ".a. . . . .: .;..::- 
. . .1 .. ....-...'.'. 
. '.1 
. ....... . · ,. -... 
J!:. "" .",,,. .:.'.- ...
, 
:. ..:.. .,..
.a ..
... ..." .... .. ... .
 I:'. ..".' ...
...... :- . 0 '" 
. ... 
 -. .... 
. .... .. 
. .
, 
:.,;..... . . '. .. .;, -, .. .".. .... '.f .. '._ -. . .1._.. .. 
 I 
,.. 
.:. · . e... :...:....:. .... ...,,"..: ..." '. .-. ..... I......... ..... .', ł,"',,:.Ć 
. ., . .. a.. ." ... . .. .. .: f ",'.. ł. . . '. . . 
 
ł .........,.... "." .'..... .... .
:... . '..ł.'iII" "'.... ... .' . ...:.:. _. .;. 
" . . . . ..... . · .. .. . . .. " . '..o. .. .l.
 . ...,... .. I. .. II . 
ł _ r ..... ., ..'. . 
 .. 
" . '. ' .... ..,. ,; . .. . .....: 
' .. ,: . ...;..;... . ... '"..1 ... ... " .,....., ... . .......... .. 
. ..... . .. . . . .. .. .. . ro., ' .:". .'. ...._ 
.. . . ..-. ".. .'. a."... ....... 
.,. :.. ... ".. .:. 
 .. ... .. 
. .,. I . .. I. ,-..' a jI =
.: 
_"" . _. .... . ..... .. . '. .... 
'. . .....' · - "I.""
 . . ..
. .r:":.... .' · 
. . ': ....... ... ...'" '." e. ł
.... '.'1 ...t . tI ...
. ... '. 
.. .' .. ';'1.: :.' . :"!,:,:..". 
II. ......"....
 ;...... .. 
. .. ':. .. ., . I."' "" . . # ..' .a 
. .. \..
 " . . .'. . .. .' ... 
.. ....-... .. .'. ,.
... .".-. .:.. _ ... ,-e. .....
...I4ł... .#a
 
.... .: . .' . .. . . .ł, ..,. .. . . ł . 
 .... . ._ .... 
.. '. .1' 
;,........q:.a. .",
' ...

..
"...- Q'..:.
..; 
.......1. . . t .. .1 ....
..
.........'..--,.. .'"."''''';'. .,..a.... · 
t '.. .' .. .... , . . . " ....,.. .1 ,
, .'.' '. .....1. . . ..
 . 
. .. 
.
 . '" . 'WQ 
i. . ...... '....
.,
. I, ;..:...;.:.....; 
. . .,.. . .... 't. .... ... ... . l' . . __,'. 
'-'.... .... .. ... ef, ..'.. .:,... 
.. ,.'
 .
 ro.: w .... ,:., .... 
. .a . - .. -: ........:.. 1 . '. ... 01>. . .. . .... ., ...... ; -. ".. .. 
.. . "'. . -.; . '.
'" . ... .. '- ......... ... .., 
..:. ... . a .. .Ii ..., .. .. , II ' ...' ... ł . " . 
. - . '. .... . ..... er ..... t. ' . I' .. ..." . . ' .. . . . ... 
' .... 
. .. ... t ., 
... t -.... .:......,
.. ,:. ..,
..: ..
.", .":.,, .-. .'-: 
..,..... 
 _. 
..

,;'. '-.,. 
.........., "": .;.;. A

... .... ,.- 
.., 


..l ," . 
.. , .' 
d( .. '. ., 
.. . 
. " , o', 
. . 


t' . . 
 . 
. , 
. . I · 
...... 
.' . . . 
. '. , . 
to 
. . 
 \ \ 
. " . t 
, \ 
'I 
. \ 
-..... , 
, 
, 
" 


....... 


\ 


, 


.. 


.. 


" 


.-- 
.. 


.. 


. . 


. ' 


". 


. 


"":-- 


.... 


" 


. 


li 


...... 


. 


. 


.... 
, 


, " 



. 
. 



 



 
. 
." 



 


". ," 


, 


. 
.
: k 


.. 


. . 


. ... 


:-0...., 


.. - 


....- 
......... 


. 
. .. 


.. .. 


.. 


. -. 
.... 


. 
. ... 
'.. 


.
 . 
6. 

i 


G 


. .. . 


'- 


- 


.. 


..... 
- .. . 


.. .. 
. .. 


. 


.. 


.- 


r-::
 
- : 
 
........;.. .... 
· i:ł) . ' . . " A 
.ił.. .... 



 
... 


... 


s 
.... 
",'" 


.. . 
... 

<. . 
-.I." . 


li 


,
 
. - 


.. 


." . 


. 


"'!.. 


!ł · 


; .... . ł 
a. ;
r 
 -. .... 

 : " .," , . ." 
.. -..... "J"1 .... ...1', -:; 
.... ,......- 
. 
 ., 
 .,. :-,.. .. 
........:. . .... 
. ..,; ..-.. 


.. 
. 


. 


.. 


.. 
. . . 


. 
... .. 


.. 
.
...... 


.. 


. .."1# 
..
 .'" ..... 


"'. "",- '. 
-. .. .. 
." 


. . 


. .. 
. . . 
.. -, 
:. ". .:.,.4ł 
.. .. ........ 
. 


. 


....... 


. . 
. '. 
..' 
". '.' 
. 
.. . 


.
 
",' 
.

". . 
. .: .
. 
.. . .., ..; 


.- 


I." ... .... .
.. 


II .:- 


'. 


." 


I.a ' 


.- 


1v li 


O,-!g1 
A9fJt 


... .. 
. .' 
. 


,. 
. 


.' , 


,. 


. .. 
'
'I. 
 
.. t:.... 
'. ł-- . 
.... , 
.":.- , 
.. 
 
 


,.. , 


., 


'" 
, -. 
ł ..l .. 
.' 
'I :-;.. 

.,.- .. .., 

 
. 
Ił 
.' . ... 


. . 



 ;,. .
 M 
.... .. 
...... 1 
;. , 
t. - 
 

 .. 
. . = 
.. . 
;. 
.. .'. -. 
'- .. 


", 


l' 


l. . I 
.